{"id":7196,"date":"2025-03-26T14:42:12","date_gmt":"2025-03-26T14:42:12","guid":{"rendered":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/?p=7196"},"modified":"2025-03-26T14:42:32","modified_gmt":"2025-03-26T14:42:32","slug":"langstodsendingahaestur","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/2025\/03\/26\/langstodsendingahaestur\/","title":{"rendered":"Langsto\u00f0sendingah\u00e6stur"},"content":{"rendered":"<p>\u00c1\u00f0an rakst \u00e9g \u00e1 eitt lengsta or\u00f0 sem \u00e9g hef s\u00e9\u00f0 \u00ed \u00edslenskum texta \u00ed <a href=\"https:\/\/www.mbl.is\/sport\/korfubolti\/2025\/03\/25\/martin_langstodsendingahaestur\/\">k\u00f6rfuboltafr\u00e9tt<\/a> \u00e1 <em>mbl.is<\/em>. \u00dea\u00f0 var or\u00f0i\u00f0 <em>langsto\u00f0sendingah\u00e6stur<\/em> \u2013 heilir 22 b\u00f3kstafir, sj\u00f6 atkv\u00e6\u00f0i, fj\u00f3rar r\u00e6tur (<em>lang<\/em>,<em> sto\u00f0<\/em>, <em>send <\/em>og <em>h\u00e1 <\/em>(<em>h\u00e6st<\/em>) og eitt vi\u00f0skeyti (<em>ing<\/em>) auk beygingarendinga. \u00deetta er \u00fe\u00f3 fjarri \u00fev\u00ed a\u00f0 vera lengsta or\u00f0 m\u00e1lsins \u2013 \u00ed <a href=\"https:\/\/timarit.is\/page\/5403594#page\/n174\/mode\/2up\">greininni<\/a> \u201eHve langt m\u00e1 or\u00f0i\u00f0 vera?\u201c \u00ed <em>\u00cdslensku m\u00e1li <\/em>1992 nefnir Magn\u00fas Sn\u00e6dal d\u00e6mi um or\u00f0 sem hafa a\u00f0 geyma allt a\u00f0 ellefu atkv\u00e6\u00f0i og h\u00e1tt \u00e1 \u00feri\u00f0ja tug b\u00f3kstafa, svo sem <em>undirst\u00f6\u00f0uatvinnufyrirt\u00e6ki<\/em>. Magn\u00fas segir \u00fe\u00f3: \u201e\u00c1ttkv\u00e6\u00f0 or\u00f0 eru \u00feau lengstu sem geta haft \u00f3brotna hrynjandi, \u00fe.e. veri\u00f0 eitt or\u00f0 gagnvart \u00e1herslunni.\u201c Lengri or\u00f0 brotna sem s\u00e9 \u00ed raun \u00ed tvennt \u00ed frambur\u00f0i \u2013 og raunar gera m\u00f6rg styttri or\u00f0 \u00fea\u00f0 l\u00edka eins og Magn\u00fas nefnir.<\/p>\n<p>Fr\u00e1 or\u00f0myndunarfr\u00e6\u00f0ilegu sj\u00f3narmi\u00f0i er \u00ed raun ekkert vi\u00f0 <em>langsto\u00f0sendingah\u00e6stur<\/em> a\u00f0 athuga. Til er fj\u00f6ldi algengra samsetninga me\u00f0 <em>-h\u00e6stur<\/em>, svo sem <em>aflah\u00e6stur<\/em>,<em> stigah\u00e6stur<\/em>,<em> leikjah\u00e6stur<\/em>, <em>markah\u00e6stur<\/em>, <em>launah\u00e6stur <\/em>o.fl. Fyrir kemur a\u00f0 fyrri li\u00f0urinn s\u00e9 einnig samsettur, eins og \u00ed <em>fr\u00e1kastah\u00e6stur <\/em>og <em>sto\u00f0sendingah\u00e6stur<\/em>. Flest \u00feessara or\u00f0a eru \u00ed <em>Beygingarl\u00fdsingu \u00edslensks n\u00fat\u00edmam\u00e1ls <\/em>og <em>\u00cdslenskri n\u00fat\u00edmam\u00e1lsor\u00f0ab\u00f3k<\/em>, en \u00fear eru \u00feau \u00f6ll gefin upp \u00ed frumstigi eins og venja er \u00fe\u00f3tt frumstig \u00feeirra s\u00e9 s\u00e1rasjaldg\u00e6ft. En sum \u00feeirra geta l\u00edka b\u00e6tt <em>lang- <\/em>e\u00f0a <em>n\u00e6st- <\/em>framan vi\u00f0 sig, eins og <em>n\u00e6staflah\u00e6stur <\/em>og <em>langsto\u00f0sendingah\u00e6stur<\/em>, og \u00fe\u00e1 er ekki um anna\u00f0 a\u00f0 r\u00e6\u00f0a en gefa \u00feau upp \u00ed efsta stigi \u2013 *<em>n\u00e6staflah\u00e1r<\/em> og *<em>langsto\u00f0sendingah\u00e1r<\/em> gengur alls ekki.<\/p>\n<p>\u00deegar <em>lang- <\/em>e\u00f0a <em>n\u00e6st- <\/em>er b\u00e6tt framan vi\u00f0 \u00f3samsett or\u00f0 f\u00e6r \u00fea\u00f0 yfirleitt venjulegt \u00e1herslumynstur \u00fear sem a\u00f0al\u00e1herslan kemur \u00e1 fyrsta atkv\u00e6\u00f0i \u2013 <em>langelstur<\/em>, <em>n\u00e6stbestur <\/em>o.s.frv. En ef <em>lang-<\/em> e\u00f0a <em>n\u00e6st-<\/em> er b\u00e6tt framan vi\u00f0 or\u00f0 sem er samsett fyrir f\u00e6r n\u00fdja samsetningin oftast tv\u00e6r a\u00f0al\u00e1herslur og slitnar \u00ed sundur \u00ed frambur\u00f0i, ver\u00f0ur \u00ed raun a\u00f0 tveimur or\u00f0um \u2013 <em>lang-markah\u00e6stur<\/em>, <em>n\u00e6st-aflah\u00e6stur <\/em>o.s.frv. \u00dea\u00f0 er svo sem engin fr\u00e1gangss\u00f6k, en m\u00e9r fyndist samt betra a\u00f0 umor\u00f0a \u00feetta og segja t.d. <em>langsamlega sto\u00f0sendingah\u00e6stur<\/em> e\u00f0a <em>gaf langflestar sto\u00f0sendingar<\/em>. L\u00f6ng or\u00f0 torvelda lesskilning og geta valdi\u00f0 vandkv\u00e6\u00f0um \u00ed frambur\u00f0i og \u00feess vegna er almennt s\u00e9\u00f0 \u00e6skilegt a\u00f0 nota \u00feau \u00ed h\u00f3fi og b\u00faa ekki til lengri samsetningar en \u00fe\u00f6rf krefur.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00c1\u00f0an rakst \u00e9g \u00e1 eitt lengsta or\u00f0 sem \u00e9g hef s\u00e9\u00f0 \u00ed \u00edslenskum texta \u00ed k\u00f6rfuboltafr\u00e9tt \u00e1 mbl.is. \u00dea\u00f0 var or\u00f0i\u00f0 langsto\u00f0sendingah\u00e6stur \u2013 heilir 22 b\u00f3kstafir, sj\u00f6 atkv\u00e6\u00f0i, fj\u00f3rar r\u00e6tur (lang, sto\u00f0, send og h\u00e1 (h\u00e6st) og eitt vi\u00f0skeyti (ing) auk beygingarendinga. \u00deetta er \u00fe\u00f3 fjarri \u00fev\u00ed a\u00f0 vera lengsta or\u00f0 m\u00e1lsins \u2013 \u00ed greininni [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":141,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[158635],"tags":[],"class_list":["post-7196","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-malfar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7196","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/users\/141"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7196"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7196\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7198,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7196\/revisions\/7198"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7196"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7196"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7196"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}