{"id":7253,"date":"2025-04-18T09:40:13","date_gmt":"2025-04-18T09:40:13","guid":{"rendered":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/?p=7253"},"modified":"2025-04-18T11:14:22","modified_gmt":"2025-04-18T11:14:22","slug":"indir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/2025\/04\/18\/indir\/","title":{"rendered":"Indir"},"content":{"rendered":"<p>Muna einhver eftir \u00fev\u00ed a\u00f0 hafa heyrt \u2013 e\u00f0a jafnvel sagt \u2013 <em>indir <\/em>me\u00f0 <em>i<\/em> \u00ed sta\u00f0 <em>undir<\/em>? \u00deessi frambur\u00f0ur \u00feekktist \u00e1\u00f0ur fyrr en er l\u00edklega alveg horfinn n\u00fa. \u00cd <em>M\u00e1ll\u00fdzkum II <\/em>eftir Bj\u00f6rn Gu\u00f0finnsson segir fr\u00e1 \u00fev\u00ed a\u00f0 \u00ed ranns\u00f3knum hans \u00e1 frambur\u00f0i 10-14 \u00e1ra barna um allt land upp \u00far 1940 hafi \u00feessi frambur\u00f0ur komi\u00f0 fyrir \u00ed samsetningunum <em>undireins<\/em>, <em>undirferli <\/em>og <em>undirs\u00e6ng<\/em> \u2013 or\u00f0i\u00f0 <em>undir <\/em>kom ekki fyrir sem sj\u00e1lfst\u00e6tt or\u00f0 \u00ed ranns\u00f3kninni. \u00deessi frambur\u00f0ur kom eing\u00f6ngu fyrir \u00e1 Nor\u00f0urlandi, allt fr\u00e1 Vestur-H\u00fanavatnss\u00fdslu til Su\u00f0ur-\u00deingeyjars\u00fdslu, en var algengastur \u00ed Skagafir\u00f0i, Eyjafir\u00f0i og \u00e1 Siglufir\u00f0i. \u00dea\u00f0 var \u00fe\u00f3 a\u00f0eins l\u00edtill hluti barnanna \u00ed ranns\u00f3kninni sem haf\u00f0i \u00feennan frambur\u00f0, og ekkert \u00feeirra haf\u00f0i hann \u00ed \u00f6llum or\u00f0unum \u00feremur.<\/p>\n<p>\u00deegar \u00e9g var \u00e1 sj\u00f6tta \u00e1ri kom rafmagn heima hj\u00e1 m\u00e9r og um lei\u00f0 <a href=\"https:\/\/skraning.sarpur.is\/Uploads\/Images\/1412249.jpg\">Rafha eldav\u00e9l<\/a>. \u00c1 henni voru fimm snerlar og fyrir ofan hvern um sig b\u00f3kstafur \u2013 V, U, A, Y, H. V \u00fe\u00fdddi \u201evinstri hella\u201c, A \u201eafturhella\u201c og H \u201eh\u00e6gri hella\u201c, og \u00fea\u00f0 fannst m\u00e9r nokku\u00f0 gagns\u00e6tt en \u00e1tta\u00f0i mig ekki \u00e1 U og Y fyrr en \u00fea\u00f0 var \u00fatsk\u00fdrt fyrir m\u00e9r a\u00f0 \u00feetta tengdist bakarofninum \u2013 U t\u00e1kna\u00f0i \u201eundirhiti\u201c og Y \u201eyfirhiti\u201c. \u00c9g var um \u00fea\u00f0 bil a\u00f0 ver\u00f0a l\u00e6s og \u00feekkti hlj\u00f3\u00f0 allra b\u00f3kstafanna \u2013 vissi a\u00f0 b\u00e6\u00f0i I og Y h\u00f6f\u00f0u hlj\u00f3\u00f0i\u00f0 <em>i<\/em>, en hef v\u00e6ntanlega ekki veri\u00f0 farinn a\u00f0 p\u00e6la neitt \u00ed \u00fev\u00ed hven\u00e6r hvor b\u00f3kstafurinn v\u00e6ri nota\u00f0ur. \u00c9g man nefnilega eftir \u00fev\u00ed a\u00f0 m\u00e9r fannst Y \u00e1 eldav\u00e9linni ruglandi og spur\u00f0i hvernig \u00e6tti a\u00f0 vita hvort \u00fea\u00f0 st\u00e6\u00f0i fyrir <em>indirhita <\/em>e\u00f0a <em>ifirhita<\/em>.<\/p>\n<p>\u00deetta s\u00fdnir v\u00e6ntanlega a\u00f0 \u00e9g hef sagt <em>indir<\/em> \u00ed \u00e6sku \u2013 a.m.k. hefur s\u00e1 frambur\u00f0ur t\u00ed\u00f0kast \u00ed m\u00e1lumhverfi m\u00ednu \u00e1 \u00feessum t\u00edma, Skagafir\u00f0i austan Vatna \u00e1ri\u00f0 1960. \u00c9g man samt ekkert eftir \u00fev\u00ed \u2013 vi\u00f0 t\u00f6kum yfirleitt ekki eftir \u00fev\u00ed hvernig f\u00f3lki\u00f0 sem vi\u00f0 \u00f6lumst upp hj\u00e1 talar nema vi\u00f0 heyrum eitthva\u00f0 \u00f3venjulegt. \u00c9g man til d\u00e6mis eftir \u00fev\u00ed a\u00f0 gamlir menn \u00ed m\u00e1lumhverfi m\u00ednu s\u00f6g\u00f0u <em>h\u00f6ndur <\/em>og <em>t\u00f6nnur<\/em> \u00feannig a\u00f0 \u00fea\u00f0 hefur aldrei veri\u00f0 mitt m\u00e1l. \u00c1st\u00e6\u00f0an fyrir \u00fev\u00ed a\u00f0 \u00e9g man eftir \u00e1\u00f0urnefndu atviki er l\u00edklega s\u00fa a\u00f0 fullor\u00f0na f\u00f3lkinu fannst \u00feetta fyndi\u00f0 og \u00fea\u00f0 var hlegi\u00f0 a\u00f0 \u00feessu \u2013 \u00f6rugglega g\u00f3\u00f0l\u00e1tlega, en svolei\u00f0is getur seti\u00f0 \u00ed b\u00f6rnum. \u00c9g \u00feakka samt fyrir \u00fea\u00f0 n\u00fana, \u00fev\u00ed a\u00f0 \u00feetta er eini vitnisbur\u00f0urinn sem \u00e9g hef um frambur\u00f0inn <em>indir <\/em>\u00ed m\u00ednu m\u00e1li.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Muna einhver eftir \u00fev\u00ed a\u00f0 hafa heyrt \u2013 e\u00f0a jafnvel sagt \u2013 indir me\u00f0 i \u00ed sta\u00f0 undir? \u00deessi frambur\u00f0ur \u00feekktist \u00e1\u00f0ur fyrr en er l\u00edklega alveg horfinn n\u00fa. \u00cd M\u00e1ll\u00fdzkum II eftir Bj\u00f6rn Gu\u00f0finnsson segir fr\u00e1 \u00fev\u00ed a\u00f0 \u00ed ranns\u00f3knum hans \u00e1 frambur\u00f0i 10-14 \u00e1ra barna um allt land upp \u00far 1940 hafi \u00feessi [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":141,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[158635],"tags":[],"class_list":["post-7253","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-malfar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7253","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/users\/141"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7253"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7253\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7257,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7253\/revisions\/7257"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7253"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7253"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7253"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}