{"id":7288,"date":"2025-05-03T07:17:51","date_gmt":"2025-05-03T07:17:51","guid":{"rendered":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/?p=7288"},"modified":"2025-05-03T07:17:51","modified_gmt":"2025-05-03T07:17:51","slug":"haltu-i-haldlegginn-a-mer","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/2025\/05\/03\/haltu-i-haldlegginn-a-mer\/","title":{"rendered":"Haltu \u00ed haldlegginn \u00e1 m\u00e9r"},"content":{"rendered":"<p>\u00c9g var a\u00f0 leita a\u00f0 d\u00e6mum um s\u00f6gnina <em>haldleggja <\/em>\u00e1 <em>t\u00edmarit.is <\/em>og rakst \u00fe\u00e1 \u00e1 nokkur g\u00f6mul d\u00e6mi um myndina <em>haldlegg<\/em>, sem vissulega g\u00e6ti veri\u00f0 fyrsta pers\u00f3na eint\u00f6lu \u00ed frams\u00f6guh\u00e6tti n\u00fat\u00ed\u00f0ar af <em>haldleggja <\/em>(<em>\u00e9g haldlegg<\/em>) en haf\u00f0i greinilega setningarst\u00f6\u00f0u nafnor\u00f0s. \u00cd <em>L\u00f6gbergi <\/em>1913 segir: \u201e\u00dear st\u00f3\u00f0 ungfr\u00fa Margr\u00e9t; h\u00fan studdist vi\u00f0 haldlegg Alains og beyg\u00f0i sig \u00fat yfir frey\u00f0andi hylinn.\u201c \u00cd <em>Morgunbla\u00f0inu <\/em>1943 segir: \u201eEru g\u00f6ng grafin \u00fear inn \u00ed brekkuna [\u2026] svo v\u00ed\u00f0, a\u00f0 smeygja m\u00e1 haldlegg inn \u00ed \u00feau.\u201c \u00cd <em>F\u00e1lkanum <\/em>1951 segir: \u201eHann \u00fer\u00fdsti haldlegg Marian fast a\u00f0 s\u00e9r.\u201c \u00cd <em>T\u00edmanum <\/em>1951 segir: \u201eHann t\u00f3k um haldlegg Denise.\u201c \u00cd <em>Sunnudagsbla\u00f0inu <\/em>1960 segir: \u201eH\u00fan r\u00e9tti fram haldlegginn og klappa\u00f0i \u00e1 kollinn \u00e1 honum eins og hann v\u00e6ri l\u00edtill krakki.\u201c<\/p>\n<p>Af \u00feessum d\u00e6mum er vitanlega lj\u00f3st a\u00f0 myndin <em>haldlegg <\/em>stendur \u00fearna fyrir <em>handlegg<\/em>, og fleiri beygingarmyndir or\u00f0sins me\u00f0 \u00feessum rith\u00e6tti m\u00e1 finna. \u00cd <em>\u00dej\u00f3\u00f0viljanum <\/em>1973 segir: \u201e\u00fea\u00f0 er svol\u00edti\u00f0 annar haldleggur.\u201c \u00cd <em>L\u00f6gbergi <\/em>1944 segir: \u201ehann lag\u00f0i haldlegginn \u00e1 her\u00f0ar hennar.\u201c \u00cd <em>Vikunni <\/em>1960 segir: \u201eH\u00fan s\u00fdndi honum visna haldleggi s\u00edna og f\u00e6tur.\u201c \u00cd <em>Eyjafr\u00e9ttum <\/em>2021 segir: \u201e\u00c9g festist einu sinni \u00ed spilinu en st\u00fdrima\u00f0urinn n\u00e1\u00f0i a\u00f0 bjarga m\u00e9r \u00e1\u00f0ur en haldleggurinn f\u00f3r \u00ed spili\u00f0.\u201c \u00cd <em>Al\u00fe\u00fd\u00f0ubla\u00f0inu <\/em>1945 segir: \u201eundir haldleggnum h\u00e9lt h\u00fan \u00fe\u00f3 \u00e1 n\u00f3tunum yfir \u201eTriston og Isolde.\u201c\u201c \u00cd <em>Heimilist\u00edmanum <\/em>1980 segir: \u201eFyrstu sj\u00fakd\u00f3mseinkenni eru b\u00f3lga \u00ed kirtlum undir haldleggjum.\u201c \u00cd <em>T\u00edmanum <\/em>1941 segir: \u201e\u00fea\u00f0 var Sally, sem t\u00f3k \u00ed haldlegginn \u00e1 honum.\u201c<\/p>\n<p>Alls eru t\u00e6plega \u00ferj\u00e1t\u00edu d\u00e6mi um a\u00f0 beygingarmyndir af <em>handleggur <\/em>s\u00e9u skrifa\u00f0ar <em>hald- <\/em>\u00e1 <em>t\u00edmarit.is <\/em>og \u00ed <em>Risam\u00e1lheildinni <\/em>eru d\u00e6min um tuttugu, n\u00e6r \u00f6ll af samf\u00e9lagsmi\u00f0lum. \u00dea\u00f0 er lj\u00f3st a\u00f0 h\u00e9r er ekki um prentvillur a\u00f0 r\u00e6\u00f0a, heldur s\u00fdnir \u00feetta skilning \u00feeirra sem nota or\u00f0i\u00f0 \u00e1 \u00fev\u00ed \u2013 \u00feau tengja fyrri hlutann vi\u00f0 s\u00f6gnina <em>halda <\/em>en ekki nafnor\u00f0i\u00f0 <em>h\u00f6nd<\/em>. \u00dea\u00f0 er \u00ed sj\u00e1lfu s\u00e9r ekki fr\u00e1leitt fr\u00e1 merkingarlegu sj\u00f3narmi\u00f0i \u2013 og fr\u00e1 hlj\u00f3\u00f0fr\u00e6\u00f0ilegu sj\u00f3narmi\u00f0i er \u00feetta l\u00edka skiljanlegt. E\u00f0lilegt er a\u00f0 samhlj\u00f3\u00f0aklasi eins og <em>ndl <\/em>einfaldist inni \u00ed or\u00f0i og frambur\u00f0urinn ver\u00f0i <em>hanleggur <\/em>og \u00feegar <em>d <\/em>fellur brott dofna tengslin vi\u00f0 <em>h\u00f6nd<\/em>. Frambur\u00f0urinn getur jafnvel or\u00f0i\u00f0 <em>halleggur<\/em> <em>\u00a0<\/em>(me\u00f0 l\u00f6ngu <em>l<\/em>-i og e.t.v. nefju\u00f0u <em>a<\/em>-i) og skiljanlegt a\u00f0 s\u00e1 frambur\u00f0ur s\u00e9 skilinn sem <em>haldleggur<\/em>.<\/p>\n<p>N\u00fa er \u00e9g vitanlega ekki a\u00f0 skrifa \u00feetta til a\u00f0 m\u00e6la me\u00f0 \u00feessum frambur\u00f0i e\u00f0a halda \u00fev\u00ed fram a\u00f0 hann eigi a\u00f0 teljast r\u00e9ttur. \u00de\u00f3tt honum hafi brug\u00f0i\u00f0 fyrir \u00ed meira en \u00f6ld hefur hann greinilega alltaf veri\u00f0 mj\u00f6g sjaldg\u00e6fur \u2013 en samt \u00f6rugglega \u00fatbreiddari en ritm\u00e1lsd\u00e6mi benda til \u00fev\u00ed a\u00f0 v\u00e6ntanlega hefur hann oft or\u00f0i\u00f0 f\u00f3rnarlamb pr\u00f3farkalesturs. En h\u00e9r er ekki um m\u00e1lbreytingu a\u00f0 r\u00e6\u00f0a heldur einstaklingsbundinn (mis)skilning \u00e1 \u00e1kve\u00f0nu or\u00f0i og au\u00f0vita\u00f0 v\u00e6ri e\u00f0lilegt a\u00f0 lei\u00f0r\u00e9tta \u00feetta og benda \u00e1 misskilninginn. M\u00e9r finnst d\u00e6mi af \u00feessu tagi hins vegar skemmtileg \u00fev\u00ed a\u00f0 \u00feau veita okkur inns\u00fdn \u00ed huga m\u00e1lnotenda og s\u00fdna hvernig f\u00f3lk leitast vi\u00f0 a\u00f0 greina og skilja or\u00f0in. \u00deau s\u00fdna hugsun og greiningu fremur en f\u00e1fr\u00e6\u00f0i eins og \u00e6tla m\u00e6tti \u00ed fyrstu.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00c9g var a\u00f0 leita a\u00f0 d\u00e6mum um s\u00f6gnina haldleggja \u00e1 t\u00edmarit.is og rakst \u00fe\u00e1 \u00e1 nokkur g\u00f6mul d\u00e6mi um myndina haldlegg, sem vissulega g\u00e6ti veri\u00f0 fyrsta pers\u00f3na eint\u00f6lu \u00ed frams\u00f6guh\u00e6tti n\u00fat\u00ed\u00f0ar af haldleggja (\u00e9g haldlegg) en haf\u00f0i greinilega setningarst\u00f6\u00f0u nafnor\u00f0s. \u00cd L\u00f6gbergi 1913 segir: \u201e\u00dear st\u00f3\u00f0 ungfr\u00fa Margr\u00e9t; h\u00fan studdist vi\u00f0 haldlegg Alains og beyg\u00f0i [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":141,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[158635],"tags":[],"class_list":["post-7288","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-malfar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7288","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/users\/141"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7288"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7288\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7289,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7288\/revisions\/7289"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7288"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7288"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7288"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}