{"id":7306,"date":"2025-05-13T21:31:20","date_gmt":"2025-05-13T21:31:20","guid":{"rendered":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/?p=7306"},"modified":"2025-05-13T21:31:20","modified_gmt":"2025-05-13T21:31:20","slug":"mikilvaegi-umraedu-um-islenskukunnattu-a-vinnumarkadi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/2025\/05\/13\/mikilvaegi-umraedu-um-islenskukunnattu-a-vinnumarkadi\/","title":{"rendered":"Mikilv\u00e6gi umr\u00e6\u00f0u um \u00edslenskukunn\u00e1ttu \u00e1 vinnumarka\u00f0i"},"content":{"rendered":"<p>\u00cd athyglisver\u00f0ri <a href=\"https:\/\/www.visir.is\/g\/20252725145d\/islenskumaelandi-hjukrunarfraedingar\">grein<\/a> eftir formann F\u00e9lags \u00edslenskra hj\u00fakrunarfr\u00e6\u00f0inga \u00e1 vef <em>V\u00edsis <\/em>\u00ed g\u00e6r er fjalla\u00f0 um fj\u00f6lgun erlendra hj\u00fakrunarfr\u00e6\u00f0inga \u00e1 \u00cdslandi og vandam\u00e1l sem af henni geti hlotist. \u00dear kemur fram a\u00f0 \u00ed Danm\u00f6rku hafi \u00e1ri\u00f0 2023 veri\u00f0 \u201efelld ni\u00f0ur krafa um danskt tungum\u00e1lapr\u00f3f, bara hj\u00e1 hj\u00fakrunarfr\u00e6\u00f0ingum en ekki \u00f6\u00f0rum heilbrig\u00f0isst\u00e9ttum. \u00cd kj\u00f6lfar \u00feeirra \u00e1kv\u00f6r\u00f0unar var\u00f0 bein aukning \u00ed tilvikum \u00fear sem \u00f6ryggi sj\u00faklinga var \u00f3gna\u00f0 vegna tungum\u00e1lavankunn\u00e1ttu.\u201c\u00a0 \u00cd greininni segir einnig: \u201eH\u00e9r \u00e1 landi er ekki ger\u00f0 krafa um \u00edslenskukunn\u00e1ttu hj\u00fakrunarfr\u00e6\u00f0inga og eru m\u00f6rg d\u00e6mi \u00feess a\u00f0 \u00fea\u00f0 hefur bitna\u00f0 \u00e1 \u00fej\u00f3nustunni til okkar skj\u00f3lst\u00e6\u00f0inga.\u201c \u00deetta er vitaskuld alvarlegt m\u00e1l ef r\u00e9tt er \u2013 sem \u00e9g hef enga \u00e1st\u00e6\u00f0u til a\u00f0 efast um.<\/p>\n<p>Eins og \u00e9g hef \u00e1\u00f0ur skrifa\u00f0 um getur veri\u00f0 m\u00e1lefnalegt og e\u00f0lilegt a\u00f0 gera kr\u00f6fur um \u00edslenskukunn\u00e1ttu til \u00feeirra sem sinna \u00e1kve\u00f0num st\u00f6rfum sem fela \u00ed s\u00e9r m\u00e1lleg samskipti vi\u00f0 \u00fej\u00f3nustu\u00feega. \u00deetta \u00e1 einkum vi\u00f0 \u00ed st\u00f6rfum \u00fear sem mikilv\u00e6gt er a\u00f0 ekkert fari milli m\u00e1la \u2013 \u00ed b\u00f3kstaflegri merkingu \u2013 svo sem i \u00fdmsum st\u00f6rfum \u00ed heilbrig\u00f0iskerfinu. Sl\u00edkar kr\u00f6fur eiga ekkert skylt vi\u00f0 rasisma, en vandinn er hins vegar s\u00e1 a\u00f0 oft vir\u00f0ast kr\u00f6fur um tungum\u00e1lakunn\u00e1ttu byggjast \u00e1 einhverju \u00f6\u00f0ru en mikilv\u00e6gi kunn\u00e1ttunnar sj\u00e1lfrar. \u00c1\u00f0urnefnd breyting \u00ed Danm\u00f6rku hefur v\u00e6ntanlega veri\u00f0 ger\u00f0 til a\u00f0 breg\u00f0ast vi\u00f0 skorti \u00e1 hj\u00fakrunarfr\u00e6\u00f0ingum \u2013 \u00f3l\u00edklegt er a\u00f0 h\u00fan byggist \u00e1 ranns\u00f3knum sem s\u00fdni a\u00f0 d\u00f6nskukunn\u00e1tta skipti minna m\u00e1li en \u00e1\u00f0ur var tali\u00f0.<\/p>\n<p>Umr\u00e6\u00f0an um kr\u00f6fur um \u00edslenskukunn\u00e1ttu leigub\u00edlstj\u00f3ra er sama marki brennd. H\u00fan sprettur upp \u00ed tengslum vi\u00f0 \u00fdmss konar \u00f3\u00e1n\u00e6gju me\u00f0 fj\u00f6lgun leigub\u00edlstj\u00f3ra og \u00e1standi\u00f0 \u00e1 leigub\u00edlamarka\u00f0num. \u00cd henni er \u00fdmsu blanda\u00f0 saman og \u00fe\u00f3tt kr\u00f6fur um \u00edslenskukunn\u00e1ttu leigub\u00edlstj\u00f3ra kunni a\u00f0 vera m\u00e1lefnalegar ver\u00f0ur ekki anna\u00f0 s\u00e9\u00f0 en veri\u00f0 s\u00e9 a\u00f0 nota \u00fe\u00e6r sem <a href=\"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/2025\/04\/30\/malefnalegar-krofur-um-islenskukunnattu\/\">yfirskin<\/a> til a\u00f0 losna vi\u00f0 leigub\u00edlstj\u00f3ra sem \u00feykja \u00f3\u00e6skilegir af \u00f6\u00f0rum \u00e1st\u00e6\u00f0um. \u00deetta d\u00e6mi, og ni\u00f0urfelling d\u00f6nskupr\u00f3fs hj\u00fakrunarfr\u00e6\u00f0inga \u00ed Danm\u00f6rku, s\u00fdnir hvernig kr\u00f6fur um tungum\u00e1lakunn\u00e1ttu stj\u00f3rnast stundum af atvinnu\u00e1standi \u00ed tilteknum starfsgreinum frekar en af hagsmunum og \u00f6ryggi vi\u00f0skiptavina og sj\u00faklinga \u2013 hva\u00f0 \u00fe\u00e1 hagsmunum tungum\u00e1lsins.<\/p>\n<p>\u00cd greininni sem v\u00edsa\u00f0 var til \u00ed upphafi segir enn fremur: \u201e\u00c1 me\u00f0an ekki er ger\u00f0 krafa um \u00edslenskukunn\u00e1ttu af h\u00e1lfu yfirvalda, freistast einstaka stofnanir til a\u00f0 r\u00e1\u00f0a hj\u00fakrunarfr\u00e6\u00f0inga af erlendu \u00fej\u00f3\u00f0erni til starfa \u00e1\u00f0ur en \u00feeir geta \u00e1tt full samskipti vi\u00f0 s\u00edna skj\u00f3lst\u00e6\u00f0inga og fylgja \u00fev\u00ed jafnvel ekki eftir a\u00f0 \u00feeir l\u00e6ri \u00edslensku. \u00cd \u00fej\u00f3\u00f0f\u00e9laginu er i\u00f0ulega r\u00e6tt um \u00edslenskukunn\u00e1ttu \u00fdmissa st\u00e9tta. F\u00f3lk hefur pirra\u00f0 sig \u00e1 \u00fev\u00ed a\u00f0 geta t.d. ekki \u00e1tt samskipti \u00e1 \u00edslensku \u00e1 veitingah\u00fasum vi\u00f0 starfsf\u00f3lk og n\u00fdveri\u00f0 l\u00fdsti innvi\u00f0ar\u00e1\u00f0herra \u00fev\u00ed yfir a\u00f0 leigub\u00edlstj\u00f3rar \u00e6ttu a\u00f0 vera skyldugir til a\u00f0 l\u00e6ra \u00edslensku, \u00fea\u00f0 yr\u00f0i gert af tilliti vi\u00f0 \u00f6ryggi far\u00feega. \u00c9g spyr \u00fev\u00ed, af hverju \u00e1 eitthva\u00f0 anna\u00f0 a\u00f0 gilda fyrir hj\u00fakrunarfr\u00e6\u00f0inga og anna\u00f0 heilbrig\u00f0isstarfsf\u00f3lk?\u201c<\/p>\n<p>\u00deetta er umr\u00e6\u00f0a sem mikilv\u00e6gt er a\u00f0 fari fram h\u00e9r \u2013 m\u00e1lefnaleg umr\u00e6\u00f0a, bygg\u00f0 \u00e1 sk\u00fdrum r\u00f6kum, um hvort e\u00f0lilegt s\u00e9 a\u00f0 gera kr\u00f6fur um \u00edslenskukunn\u00e1ttu \u00e1 \u00fdmsum svi\u00f0um og til \u00fdmissa starfa \u2013 og \u00fe\u00e1 hva\u00f0a kr\u00f6fur, og til hva\u00f0a starfa. Sl\u00edk umr\u00e6\u00f0a ver\u00f0ur a\u00f0 vera rauns\u00e6 og taka mi\u00f0 af \u00fev\u00ed a\u00f0 innflytjendur eru \u00f3missandi \u00e1 \u00edslenskum vinnumarka\u00f0i og halda \u00fdmsum starfsgreinum gangandi, og einnig af \u00fev\u00ed a\u00f0 tungum\u00e1l l\u00e6rist ekki \u00e1 einni n\u00f3ttu og e\u00f0lilegt er a\u00f0 f\u00f3lk f\u00e1i a\u00f0l\u00f6gunart\u00edma og \u00fev\u00ed s\u00e9u sk\u00f6pu\u00f0 skilyr\u00f0i til n\u00e1msins. En \u00fea\u00f0 ver\u00f0ur a\u00f0 vera h\u00e6gt a\u00f0 r\u00e6\u00f0a \u00feetta \u00e1n \u00feess a\u00f0 umr\u00e6\u00f0an fari strax \u00ed skotgrafir og f\u00f3lki s\u00e9 \u00fdmist brug\u00f0i\u00f0 um rasisma, \u00fatlendingahatur og \u00fej\u00f3\u00f0rembu e\u00f0a \u00fe\u00e1 skeytingarleysi gagnvart \u00edslenskunni og l\u00edtilsvir\u00f0ingu \u00ed gar\u00f0 hennar.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00cd athyglisver\u00f0ri grein eftir formann F\u00e9lags \u00edslenskra hj\u00fakrunarfr\u00e6\u00f0inga \u00e1 vef V\u00edsis \u00ed g\u00e6r er fjalla\u00f0 um fj\u00f6lgun erlendra hj\u00fakrunarfr\u00e6\u00f0inga \u00e1 \u00cdslandi og vandam\u00e1l sem af henni geti hlotist. \u00dear kemur fram a\u00f0 \u00ed Danm\u00f6rku hafi \u00e1ri\u00f0 2023 veri\u00f0 \u201efelld ni\u00f0ur krafa um danskt tungum\u00e1lapr\u00f3f, bara hj\u00e1 hj\u00fakrunarfr\u00e6\u00f0ingum en ekki \u00f6\u00f0rum heilbrig\u00f0isst\u00e9ttum. \u00cd kj\u00f6lfar \u00feeirra \u00e1kv\u00f6r\u00f0unar [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":141,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[158635],"tags":[],"class_list":["post-7306","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-malfar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7306","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/users\/141"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7306"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7306\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7307,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7306\/revisions\/7307"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7306"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7306"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7306"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}