{"id":7380,"date":"2025-06-12T12:00:58","date_gmt":"2025-06-12T12:00:58","guid":{"rendered":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/?p=7380"},"modified":"2025-06-12T12:00:58","modified_gmt":"2025-06-12T12:00:58","slug":"vid-stina-erum-thriburar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/2025\/06\/12\/vid-stina-erum-thriburar\/","title":{"rendered":"Vi\u00f0 St\u00edna erum \u00fer\u00edburar"},"content":{"rendered":"<p>B\u00e6\u00f0i <em>tv\u00edburabr\u00f3\u00f0ir <\/em>og <em>tv\u00edburasystir <\/em>eru flettior\u00f0 \u00ed <em>\u00cdslenskri n\u00fat\u00edmam\u00e1lsor\u00f0ab\u00f3k<\/em>, sk\u00fdr\u00f0 '<a href=\"https:\/\/islenskordabok.arnastofnun.is\/ord\/58984\">br\u00f3\u00f0ir<\/a> \/ <a href=\"https:\/\/islenskordabok.arnastofnun.is\/ord\/58983\">systir<\/a> e-s sem er annar tv\u00edbura', en af einhverjum \u00e1st\u00e6\u00f0um er a\u00f0eins \u00fea\u00f0 fyrrnefnda a\u00f0 finna \u00ed <em>\u00cdslenskri or\u00f0ab\u00f3k<\/em>, me\u00f0 sk\u00fdringunni 'br\u00f3\u00f0ir sem er tv\u00edburi' \u2013 kannski hefur \u00fe\u00f3tt \u00f3\u00fearfi a\u00f0 hafa s\u00ed\u00f0arnefnda or\u00f0i\u00f0 me\u00f0 vegna \u00feess a\u00f0 \u00fea\u00f0 hef\u00f0i hvort e\u00f0 er lent n\u00e6st \u00e1 eftir hinu (\u00ed prentu\u00f0u \u00fatg\u00e1funni) og er au\u00f0skili\u00f0 \u00fat fr\u00e1 \u00fev\u00ed (\u00fe\u00f3tt raunar megi deila um hversu g\u00f3\u00f0ar og gagns\u00e6jar or\u00f0ab\u00f3kask\u00fdringarnar s\u00e9u). Or\u00f0in <em>\u00fer\u00edburabr\u00f3\u00f0ir <\/em>og <em>\u00fer\u00edburasystir <\/em>er aftur \u00e1 m\u00f3ti ekki a\u00f0 finna \u00ed neinni or\u00f0ab\u00f3k, hva\u00f0 \u00fe\u00e1 <em>fj\u00f3rburabr\u00f3\u00f0ir <\/em>og <em>fj\u00f3rburasystir <\/em>e\u00f0a \u00feeim mun meira, enda v\u00e6ntanlega gengi\u00f0 \u00fat fr\u00e1 \u00fev\u00ed a\u00f0 \u00feetta s\u00e9u or\u00f0 sem \u00fearfnist ekki sk\u00fdringar. En er \u00fea\u00f0 svo?<\/p>\n<p>Ef \u00e9g er tv\u00edburi get \u00e9g auglj\u00f3slega sagt <em>St\u00edna er tv\u00edburasystir m\u00edn<\/em> \u2013 en ef \u00e9g er \u00fer\u00edburi, get \u00e9g \u00fe\u00e1 sagt <em>St\u00edna er \u00fer\u00edburasystir m\u00edn<\/em>? \u00c9g get l\u00edka sagt <em>vi\u00f0 St\u00edna erum tv\u00edburar<\/em>, og <em>vi\u00f0 Olla og St\u00edna erum \u00fer\u00edburar <\/em>\u2013 en g\u00e6ti \u00e9g sagt <em>vi\u00f0 St\u00edna erum \u00fer\u00edburar <\/em>\u00e1n \u00feess a\u00f0 nefna Ollu? Me\u00f0 \u00f6\u00f0rum or\u00f0um \u2013 er h\u00e6gt a\u00f0 nota or\u00f0i\u00f0 <em>\u00fer\u00edburar<\/em>, og samsetningar af \u00fev\u00ed, \u00feegar a\u00f0eins er veri\u00f0 a\u00f0 tala um tv\u00f6 af \u00feremur? \u00deessu var \u00e9g a\u00f0 velta fyrir m\u00e9r einhvern t\u00edma fyrir l\u00f6ngu \u2013 m\u00e9r fannst skr\u00edti\u00f0 a\u00f0 nota <em>\u00fer\u00edburar <\/em>\u00ed \u00feessu samhengi, en s\u00e1 enga a\u00f0ra lei\u00f0. \u00de\u00f3tt \u00e9g s\u00e9 bara a\u00f0 tala um tv\u00f6 er alls ekki h\u00e6gt a\u00f0 segja <em>vi\u00f0 St\u00edna erum tv\u00edburar<\/em> ef vi\u00f0 erum \u00ed raun tv\u00f6 af \u00feremur. \u00c9g komst sem s\u00e9 aldrei a\u00f0 neinni ni\u00f0urst\u00f6\u00f0u um \u00feetta og hef aldrei lent \u00ed a\u00f0st\u00e6\u00f0um \u00fear sem reyndi \u00e1 \u00feetta.<\/p>\n<p>En \u00feetta rifja\u00f0ist upp fyrir m\u00e9r \u00feegar \u00e9g s\u00e1 fr\u00e9tt \u00e1 <em>mbl.is<\/em> me\u00f0 <a href=\"https:\/\/k100.mbl.is\/brot-gamalt\/spila\/25292\/\">fyrirs\u00f6gninni<\/a> \u201e\u00c1g\u00fast m\u00e6tti me\u00f0 \u00fer\u00edburabr\u00f3\u00f0ur s\u00ednum \u00ed st\u00fadi\u00f3\u201c og a\u00f0ra me\u00f0 <a href=\"https:\/\/k100.mbl.is\/frettir\/2025\/06\/10\/thriburabrodirinn_faer_allt_areitid_vil_meina_ad_th\/\">fyrirs\u00f6gninni<\/a> \u201e\u00der\u00edburabr\u00f3\u00f0irinn f\u00e6r allt \u00e1reiti\u00f0\u201c \u00fear sem \u00ed myndatexta segir l\u00edka \u201eT\u00f3nlistarma\u00f0urinn \u00c1g\u00fast og \u00fer\u00edburabr\u00f3\u00f0ir hans R\u00fanar m\u00e6ttu \u00ed Skemmtilegri lei\u00f0ina heim \u00e1 K100 n\u00fdveri\u00f0.\u201c \u00dearna er sem s\u00e9 tala\u00f0 um <em>\u00fer\u00edburabr\u00f3\u00f0ur<\/em> \u00fe\u00f3tt a\u00f0eins tveir af \u00feremur \u00ed \u00fer\u00edburah\u00f3pnum s\u00e9u til umr\u00e6\u00f0u, og vi\u00f0 n\u00e1nari athugun fann \u00e9g fleiri d\u00e6mi um \u00feetta. \u00cd <em>Morgunbla\u00f0inu <\/em>2007 segir: \u201e\u00deau systkinin eru komin af sterkum stofni, \u00fer\u00edburabr\u00f3\u00f0ir hennar stendur enn fyrir b\u00faskap.\u201c \u00cd <em>Morgunbla\u00f0inu <\/em>2002 segir: \u201eHans\u00edna \u00fer\u00edburasystir hans er n\u00fa ein \u00e1 l\u00edfi \u00feeirra systkina.\u201c En d\u00e6mi af \u00feessu tagi eru mj\u00f6g f\u00e1.<\/p>\n<p>Lykillinn a\u00f0 \u00feessu held \u00e9g a\u00f0 s\u00e9 s\u00e1 a\u00f0 or\u00f0 eins og <em>tv\u00edburar<\/em>, <em>\u00fer\u00edburar <\/em>o.s.frv. eru \u00ed raun tv\u00edr\u00e6\u00f0 \u00fe\u00f3tt vi\u00f0 \u00e1ttum okkur yfirleitt ekki \u00e1 \u00fev\u00ed vegna \u00feess a\u00f0 \u00fea\u00f0 reynir svo sjaldan \u00e1 \u00fea\u00f0. Or\u00f0in <em>tv\u00edbura-<\/em>\/<em>\u00fer\u00edburabr\u00f3\u00f0ir <\/em>og <em>tv\u00edbura<\/em>\/<em>-\u00fer\u00edburasystir <\/em>v\u00edsa til vensla eins og <em>br\u00f3\u00f0ir <\/em>og <em>systir <\/em>ein og s\u00e9r \u2013 \u00fea\u00f0 er yfirleitt ekki sagt <em>\u00e9g er br\u00f3\u00f0ir <\/em>e\u00f0a <em>\u00e9g er systir<\/em>, \u00fea\u00f0 ver\u00f0ur a\u00f0 vera <em>br\u00f3\u00f0ir <\/em>e\u00f0a <em>systir einhvers <\/em>e\u00f0a <em>einhverrar<\/em>. Or\u00f0in <em>tv\u00edburi <\/em>og <em>\u00fer\u00edburi <\/em>geta v\u00edsa\u00f0 til vensla en \u00feurfa ekki a\u00f0 gera \u00fea\u00f0, heldur geta v\u00edsa\u00f0 til \u00e1kve\u00f0ins afmarka\u00f0s h\u00f3ps \u2013 \u00feess vegna er h\u00e6gt a\u00f0 segja <em>vi\u00f0 St\u00edna erum b\u00e6\u00f0i \u00fer\u00edburar <\/em>ef vi\u00f0 tilheyrum tveimur mismunandi \u00fer\u00edburah\u00f3pum. Hins vegar ver\u00f0ur skr\u00edti\u00f0 a\u00f0 segja <em>vi\u00f0 St\u00edna erum \u00fer\u00edburar <\/em>vegna \u00feess a\u00f0 \u00fe\u00e1 fer venslamerkingin a\u00f0 \u00fev\u00e6last fyrir.<\/p>\n<p>En \u00f6nnur spurning kemur upp \u00ed \u00feessu sambandi. Ef \u00e9g tala um <em>tv\u00edburabr\u00f3\u00f0ur minn<\/em> e\u00f0a <em>tv\u00edburasystur m\u00edna<\/em> er lj\u00f3st a\u00f0 \u00e9g er sj\u00e1lfur tv\u00edburinn \u00e1 m\u00f3ti, en ef \u00e9g tala um <em>tv\u00edburabr\u00e6\u00f0ur m\u00edna <\/em>e\u00f0a <em>tv\u00edburasystur m\u00ednar <\/em>er lj\u00f3st a\u00f0 \u00e9g er \u00fear ekki me\u00f0talinn vegna \u00feess a\u00f0 tv\u00edburar eru a\u00f0eins tveir. En hva\u00f0 merkir \u00fe\u00e1 ef \u00e9g tala um <em>\u00fer\u00edburabr\u00e6\u00f0ur m\u00edna <\/em>e\u00f0a <em>\u00fer\u00edburasystur m\u00ednar<\/em> \u2013 er \u00e9g \u00fe\u00e1 einn af h\u00f3pnum? Svo er greinilega stundum, eins og \u00ed \u201eMargr\u00e9t var \u00fer\u00edburi en \u00fer\u00edburabr\u00e6\u00f0ur hennar tveir d\u00f3u n\u00fdf\u00e6ddir\u201c \u00ed <em>Go\u00f0asteini <\/em>1994 \u2013 en stundum ekki, eins og \u00ed \u201eEn \u00fearna voru \u00fer\u00edburasystur br\u00e6\u00f0ranna, \u00c1sta Evonne, L\u00f3a Eloise og Sigr\u00edd Elaine\u201c \u00ed <em>Morgunbla\u00f0inu <\/em>1996. Fleiri d\u00e6mi m\u00e1 finna um hvort tveggja svo a\u00f0 \u00feetta er greinlega tv\u00edr\u00e6tt.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>B\u00e6\u00f0i tv\u00edburabr\u00f3\u00f0ir og tv\u00edburasystir eru flettior\u00f0 \u00ed \u00cdslenskri n\u00fat\u00edmam\u00e1lsor\u00f0ab\u00f3k, sk\u00fdr\u00f0 'br\u00f3\u00f0ir \/ systir e-s sem er annar tv\u00edbura', en af einhverjum \u00e1st\u00e6\u00f0um er a\u00f0eins \u00fea\u00f0 fyrrnefnda a\u00f0 finna \u00ed \u00cdslenskri or\u00f0ab\u00f3k, me\u00f0 sk\u00fdringunni 'br\u00f3\u00f0ir sem er tv\u00edburi' \u2013 kannski hefur \u00fe\u00f3tt \u00f3\u00fearfi a\u00f0 hafa s\u00ed\u00f0arnefnda or\u00f0i\u00f0 me\u00f0 vegna \u00feess a\u00f0 \u00fea\u00f0 hef\u00f0i hvort e\u00f0 er [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":141,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[158635],"tags":[],"class_list":["post-7380","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-malfar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7380","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/users\/141"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7380"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7380\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7381,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7380\/revisions\/7381"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7380"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7380"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7380"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}