{"id":7392,"date":"2025-06-20T08:00:43","date_gmt":"2025-06-20T08:00:43","guid":{"rendered":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/?p=7392"},"modified":"2025-06-20T08:21:29","modified_gmt":"2025-06-20T08:21:29","slug":"i-augnsyn","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/2025\/06\/20\/i-augnsyn\/","title":{"rendered":"\u00cd augns\u00fdn"},"content":{"rendered":"<p>\u00cd \u201eM\u00e1lspjalli\u201c var \u00ed g\u00e6r vakin athygli \u00e1 <a href=\"https:\/\/www.ruv.is\/frettir\/innlent\/2025-06-19-segir-samning-kvikmyndaskolans-vid-raduneytid-i-augnsyn-446501\">fyrirs\u00f6gninni<\/a> \u201eSegir samning Kvikmyndask\u00f3lans vi\u00f0 r\u00e1\u00f0uneyti\u00f0 \u00ed augns\u00fdn\u201c \u00e1 vef <em>R\u00edkis\u00fatvarpsins<\/em> og spurt \u201eAugns\u00fdn e\u00f0a augs\u00fdn\u201c? Spurningin er skiljanleg \u2013 vissulega er <em>augs\u00fdn<\/em>, \u00e1n <em>n<\/em>, venjulega or\u00f0myndin en myndina<em> aug<strong>n<\/strong>s\u00fdn<\/em> er ekki a\u00f0 finna \u00ed or\u00f0ab\u00f3kum. H\u00fan kemur \u00fe\u00f3 einnig fyrir inni \u00ed fr\u00e9ttinni sem s\u00fdnir a\u00f0 t\u00e6past er um innsl\u00e1ttarvillu a\u00f0 r\u00e6\u00f0a. Myndin <em>Aug<strong>n<\/strong>s\u00fdn <\/em>er <a href=\"https:\/\/bin.arnastofnun.is\/beyging\/453274\">gefin<\/a> \u00ed <em>Beygingarl\u00fdsingu \u00edslensks n\u00fat\u00edmam\u00e1ls <\/em>sem nafn \u00e1 gleraugnaverslun en nafni\u00f0 kom \u00fdmsum \u00f3kunnuglega fyrir sj\u00f3nir \u00ed byrjun eins og sj\u00e1 m\u00e1 \u00e1 <a href=\"https:\/\/timarit.is\/page\/1543453?iabr=on#page\/n17\/mode\/1up\/\">lei\u00f0r\u00e9ttingu<\/a> \u00ed <em>Morgunbla\u00f0inu <\/em>1981: \u201eEinn stafur f\u00e9ll ni\u00f0ur \u00ed nafni n\u00fdrrar gleraugnaverzlunar \u00ed Hafnarfir\u00f0i, sem sk\u00fdrt var fr\u00e1 bla\u00f0inu \u00ed g\u00e6r. Verzlunin heitir Augns\u00fdn en ekki Augs\u00fdn.\u201c<\/p>\n<p>En myndin <em>aug<strong>n<\/strong>s\u00fdn <\/em>\u00ed \u00e1\u00f0urnefndri fr\u00e9tt er \u00fe\u00f3 fjarri \u00fev\u00ed a\u00f0 vera einsd\u00e6mi. Um tv\u00f6 hundru\u00f0 d\u00e6mi eru um hana \u00e1 <em>t\u00edmarit.is<\/em>, \u00fea\u00f0 elsta \u00ed <em>\u00dej\u00f3\u00f0viljanum <\/em>1947: \u201e\u00deegar Alec var horfinn \u00far\u00a0<em>augns\u00fdn<\/em>, f\u00f3r d\u00e1l\u00edtill kuldahrollur um Sally.\u201c Langflest d\u00e6manna eru fr\u00e1 \u00fev\u00ed eftir 1990 og vir\u00f0ist ekki \u00f3l\u00edklegt a\u00f0 verslunarheiti\u00f0 <em>Augns\u00fdn <\/em>sem \u00e1\u00f0ur var nefnt og teki\u00f0 var upp 1981 hafi \u00fdtt undir notkun \u00feessarar or\u00f0myndar \u2013 f\u00f3lk heyrir hana og s\u00e9r og hefur enga \u00e1st\u00e6\u00f0u til a\u00f0 \u00e6tla anna\u00f0 en hana megi nota \u00ed samb\u00f6ndum eins og <em>\u00ed aug<\/em>(<em>n<\/em>)<em>s\u00fdn<\/em> og <em>\u00far aug<\/em>(<em>n<\/em>)<em>s\u00fdn<\/em>. H\u00fan er gagns\u00e6, ekkert s\u00ed\u00f0ur en <em>augs\u00fdn<\/em>, og samr\u00e6mist \u00edslenskum or\u00f0myndunarreglum fullkomlega. Samsetningar me\u00f0 <em>augn- <\/em>sem fyrri li\u00f0 eru reyndar miklu fleiri en \u00fe\u00e6r sem hafa <em>aug- <\/em>a\u00f0 fyrri li\u00f0 og einhverjar tv\u00edmyndir eru til.<\/p>\n<p>\u00cd <em>Risam\u00e1lheildinni <\/em>eru um fimm hundru\u00f0 d\u00e6mi um<em> augns\u00fdn<\/em>, \u00fear af n\u00e6rri helmingur \u00far formlegri textum en samf\u00e9lagsmi\u00f0lum. Fj\u00f6ldi d\u00e6ma um <em>aug<strong>n<\/strong>s\u00fdn <\/em>\u00e1 samf\u00e9lagsmi\u00f0lum er r\u00famur fj\u00f3r\u00f0ungur af fj\u00f6lda d\u00e6ma um <em>augs\u00fdn<\/em>. Vegna \u00feess a\u00f0 or\u00f0i\u00f0 er gagns\u00e6tt, r\u00e9tt mynda\u00f0, a.m.k. h\u00e1tt \u00ed \u00e1ttat\u00edu \u00e1ra gamalt og greinilega komi\u00f0 \u00ed verulega notkun eru hvorki forsendur n\u00e9 \u00e1st\u00e6\u00f0a til a\u00f0 hafna \u00fev\u00ed e\u00f0a telja \u00fea\u00f0 rangt m\u00e1l. \u00dea\u00f0 er lj\u00f3st a\u00f0 margt yngra f\u00f3lk hefur alist upp vi\u00f0 \u00feetta or\u00f0 og e\u00f0lilegt a\u00f0 \u00fea\u00f0 noti samb\u00f6ndin <em>\u00ed aug<strong>n<\/strong>s\u00fdn <\/em>og <em>\u00far aug<strong>n<\/strong>s\u00fdn<\/em>. Vi\u00f0 hin \u00feurfum ekkert a\u00f0 amast vi\u00f0 \u00fev\u00ed \u00fe\u00f3tt vi\u00f0 h\u00f6ldum v\u00e6ntanlega \u00e1fram a\u00f0 segja <em>\u00ed augs\u00fdn <\/em>og <em>\u00far augs\u00fdn<\/em>. \u00dea\u00f0 er l\u00edka \u00ed himnalagi \u2013 vi\u00f0 \u00feurfum ekkert \u00f6ll a\u00f0 tala eins og m\u00e1li\u00f0 \u00feolir alveg tilbrig\u00f0i, svo framarlega sem \u00feau raska ekki kerfinu.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00cd \u201eM\u00e1lspjalli\u201c var \u00ed g\u00e6r vakin athygli \u00e1 fyrirs\u00f6gninni \u201eSegir samning Kvikmyndask\u00f3lans vi\u00f0 r\u00e1\u00f0uneyti\u00f0 \u00ed augns\u00fdn\u201c \u00e1 vef R\u00edkis\u00fatvarpsins og spurt \u201eAugns\u00fdn e\u00f0a augs\u00fdn\u201c? Spurningin er skiljanleg \u2013 vissulega er augs\u00fdn, \u00e1n n, venjulega or\u00f0myndin en myndina augns\u00fdn er ekki a\u00f0 finna \u00ed or\u00f0ab\u00f3kum. H\u00fan kemur \u00fe\u00f3 einnig fyrir inni \u00ed fr\u00e9ttinni sem s\u00fdnir a\u00f0 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":141,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[158635],"tags":[],"class_list":["post-7392","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-malfar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7392","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/users\/141"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7392"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7392\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7396,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7392\/revisions\/7396"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7392"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7392"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7392"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}