{"id":7573,"date":"2025-08-21T16:04:40","date_gmt":"2025-08-21T16:04:40","guid":{"rendered":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/?p=7573"},"modified":"2025-08-21T16:04:40","modified_gmt":"2025-08-21T16:04:40","slug":"dapurleg-og-lualeg-malfarsumraeda","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/2025\/08\/21\/dapurleg-og-lualeg-malfarsumraeda\/","title":{"rendered":"Dapurleg og l\u00faaleg m\u00e1lfarsumr\u00e6\u00f0a"},"content":{"rendered":"<p>\u00cd dag hefur or\u00f0i\u00f0 s\u00e9rkennileg og \u00f3vi\u00f0kunnanleg umr\u00e6\u00f0a \u00e1 vef- og samf\u00e9lagsmi\u00f0lum um m\u00e1lnotkun mennta- og barnam\u00e1lar\u00e1\u00f0herra \u00ed <a href=\"https:\/\/www.visir.is\/g\/20252764713d\/verk-efni-stjorn-valda-ad-takast-a-vid-undan-tekningar-i-skola-kerfinu\">vi\u00f0tali<\/a> \u00e1 <em>Bylgjunni <\/em>\u00ed morgun \u00fear sem r\u00e1\u00f0herrann nota\u00f0i or\u00f0 og or\u00f0alag sem ekki fellur a\u00f0 vi\u00f0teknum m\u00e1lsta\u00f0li \u2013 sag\u00f0i b\u00e6\u00f0i \u201em\u00e9r hlakkar til\u201c og \u201e\u00e9g vill\u201c auk \u00feess sem hann tala\u00f0i um \u201eeinkanir\u201c. <em>V\u00edsir <\/em>r\u00e6ddi um \u00feetta vi\u00f0 J\u00f3hannes G\u00edsla J\u00f3nsson pr\u00f3fessor sem benti \u00e1 a\u00f0 tvennt hi\u00f0 fyrrnefnda v\u00e6ri mj\u00f6g algengt en taldi \u00fea\u00f0 s\u00ed\u00f0astnefnda sjaldg\u00e6ft og <a href=\"https:\/\/www.visir.is\/g\/20252764755d\/mennta-mala-rad-herra-greindur-med-thagu-falls-syki\">sag\u00f0i<\/a>: \u201e\u201e\u00deannig a\u00f0 \u00fea\u00f0 m\u00e1 halda uppi v\u00f6rnum fyrir Gu\u00f0mund Inga hva\u00f0 var\u00f0ar \u00fe\u00e1gufallss\u00fdkina og \u201e\u00e9g vill\u201c en \u00fea\u00f0 er kannski erfi\u00f0ara me\u00f0 <em>einkanir<\/em>.\u201c Eins og \u00e9g skrifa\u00f0i um fyrr \u00ed dag er \u00fe\u00f3 lj\u00f3st a\u00f0 <em>einkanir<\/em> er gamalt \u00ed m\u00e1linu og talsvert algengt.<\/p>\n<p>\u00dea\u00f0 er au\u00f0vita\u00f0 me\u00f0 \u00f3l\u00edkindum a\u00f0 \u00e1 21. \u00f6ldinni s\u00e9 f\u00f3lk enn h\u00e6tt og spotta\u00f0 fyrir a\u00f0 tala \u00fea\u00f0 m\u00e1l sem \u00fea\u00f0 er vant og hefur alist upp vi\u00f0. En ekki n\u00f3g me\u00f0 \u00fea\u00f0, heldur er \u00fdmist l\u00e1ti\u00f0 a\u00f0 \u00fev\u00ed liggja e\u00f0a beinl\u00ednis sagt berum or\u00f0um a\u00f0 \u201em\u00e1lvillur\u201c r\u00e1\u00f0herrans beri vott um menntunarskort hans, m\u00e1lfar hans s\u00e9 \u201e\u00f3skiljanlegt\u201c og s\u00fdni a\u00f0 hann s\u00e9 ekki f\u00e6r um a\u00f0 gegna \u00fev\u00ed emb\u00e6tti sem hann situr \u00ed. \u00deetta er gert \u00fer\u00e1tt fyrir a\u00f0 lj\u00f3st s\u00e9 a\u00f0 \u00feau fr\u00e1vik fr\u00e1 m\u00e1lsta\u00f0linum sem komu fyrir \u00ed m\u00e1li r\u00e1\u00f0herra eru ekki \u201eamb\u00f6gur\u201c e\u00f0a \u201eb\u00f6gum\u00e6li\u201c fr\u00e1 honum komin, heldur g\u00f6mul og \u00fatbreidd \u00ed m\u00e1linu, og \u00fer\u00e1tt fyrir a\u00f0 lj\u00f3st s\u00e9 a\u00f0 engin bein tengsl eru milli menntunar og \u201evanda\u00f0s m\u00e1ls\u201c, og ekki heldur milli \u00f3sk\u00fdrleika \u00ed m\u00e1li og fr\u00e1vika fr\u00e1 m\u00e1lsta\u00f0li (svokalla\u00f0ra \u201em\u00e1lvillna\u201c).<\/p>\n<p>Sem betur fer vir\u00f0ist r\u00e1\u00f0herrann ekki l\u00e1ta \u00feetta miki\u00f0 \u00e1 sig f\u00e1 \u2013 \u201e\u00c9g hef ekki miklar \u00e1hyggjur af \u00fev\u00ed hvort \u00e9g tali r\u00e9tt e\u00f0a rangt. Hvernig \u00e9g tala, ef \u00e9g hef\u00f0i \u00e1hyggjur af \u00fev\u00ed \u00fe\u00e1 myndi \u00e9g ekki tala neitt\u201c <a href=\"https:\/\/www.visir.is\/g\/20252764755d\/mennta-mala-rad-herra-greindur-med-thagu-falls-syki\">segir<\/a> hann. \u00dea\u00f0 er au\u00f0vita\u00f0 r\u00e9tt \u2013 r\u00e1\u00f0herrann er kominn \u00e1 \u00feann aldur a\u00f0 \u00fea\u00f0 er ekki l\u00edklegt a\u00f0 hann fari a\u00f0 breyta \u00fev\u00ed m\u00e1li sem hann hefur vanist og tala\u00f0 fr\u00e1 barn\u00e6sku. En \u00fea\u00f0 breytir \u00fev\u00ed ekki a\u00f0 \u00fearna var m\u00e1lnotkun hans notu\u00f0 til a\u00f0 gera l\u00edti\u00f0 \u00far honum og vegna \u00feess hversu f\u00f6st vi\u00f0 erum \u00ed \u00fev\u00ed hva\u00f0 s\u00e9 \u201er\u00e9tt m\u00e1l\u201c og hva\u00f0 \u201erangt\u201c, og hversu r\u00edkt \u00fea\u00f0 er \u00ed m\u00f6rgum a\u00f0 l\u00edta ni\u00f0ur \u00e1 \u00feau sem tala \u201erangt m\u00e1l\u201c, er l\u00edklegt a\u00f0 \u00feessi umr\u00e6\u00f0a hafi \u00e1hrif \u00e1 vi\u00f0horf einhverra til r\u00e1\u00f0herrans og hann setji ni\u00f0ur \u00ed augum \u00feeirra. Ska\u00f0inn er \u00fev\u00ed ske\u00f0ur.<\/p>\n<p>Tungum\u00e1li\u00f0 er \u00f6flugt valdat\u00e6ki sem m\u00e1 beita b\u00e6\u00f0i til g\u00f3\u00f0s og ills. \u00deau sem hafa gott vald \u00e1 hinu \u201er\u00e9tta\u201c og \u201evi\u00f0urkennda\u201c m\u00e1li \u2013 og skilgreina vi\u00f0mi\u00f0in \u2013 n\u00fdta \u00feetta t\u00e6ki stundum til a\u00f0 tala ni\u00f0ur til hinna sem tala m\u00e1l sem v\u00edkur \u00ed einhverju fr\u00e1 \u00feessum vi\u00f0mi\u00f0um \u2013 nota fr\u00e1vikin til a\u00f0 gera l\u00edti\u00f0 \u00far \u00feeim og m\u00e1lflutningi \u00feeirra \u00feannig a\u00f0 umb\u00fa\u00f0irnar, fr\u00e1vikin fr\u00e1 \u201er\u00e9ttu\u201c m\u00e1li, ver\u00f0a a\u00f0alatri\u00f0i\u00f0 en efni\u00f0, \u00fea\u00f0 sem sagt er, h\u00e6ttir a\u00f0 skipta m\u00e1li. \u00deetta er \u00f3merkilegt, l\u00faalegt og lj\u00f3tt. En ekki bara \u00fea\u00f0 \u2013 \u00feetta er andl\u00fd\u00f0r\u00e6\u00f0islegt vegna \u00feess a\u00f0 \u00fea\u00f0 f\u00e6lir f\u00f3lk fr\u00e1 \u00fe\u00e1ttt\u00f6ku \u00ed stj\u00f3rnm\u00e1lum og opinberri umr\u00e6\u00f0u. Engum finnst \u00fe\u00e6gilegt a\u00f0 l\u00e1ta h\u00e6\u00f0ast a\u00f0 s\u00e9r og m\u00e1lfari s\u00ednu. Umr\u00e6\u00f0an um m\u00e1lfar r\u00e1\u00f0herrans var dapurleg og \u00feeim sem hneykslu\u00f0ust ekki til s\u00f3ma.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00cd dag hefur or\u00f0i\u00f0 s\u00e9rkennileg og \u00f3vi\u00f0kunnanleg umr\u00e6\u00f0a \u00e1 vef- og samf\u00e9lagsmi\u00f0lum um m\u00e1lnotkun mennta- og barnam\u00e1lar\u00e1\u00f0herra \u00ed vi\u00f0tali \u00e1 Bylgjunni \u00ed morgun \u00fear sem r\u00e1\u00f0herrann nota\u00f0i or\u00f0 og or\u00f0alag sem ekki fellur a\u00f0 vi\u00f0teknum m\u00e1lsta\u00f0li \u2013 sag\u00f0i b\u00e6\u00f0i \u201em\u00e9r hlakkar til\u201c og \u201e\u00e9g vill\u201c auk \u00feess sem hann tala\u00f0i um \u201eeinkanir\u201c. V\u00edsir r\u00e6ddi um [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":141,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[158635],"tags":[],"class_list":["post-7573","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-malfar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7573","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/users\/141"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7573"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7573\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7574,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7573\/revisions\/7574"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7573"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7573"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7573"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}