{"id":7596,"date":"2025-09-01T17:21:17","date_gmt":"2025-09-01T17:21:17","guid":{"rendered":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/?p=7596"},"modified":"2025-09-01T17:27:48","modified_gmt":"2025-09-01T17:27:48","slug":"felag-atvinnurekenda-gegn-islenskunni","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/2025\/09\/01\/felag-atvinnurekenda-gegn-islenskunni\/","title":{"rendered":"F\u00e9lag atvinnurekenda gegn \u00edslenskunni"},"content":{"rendered":"<p>\u00cd samr\u00e1\u00f0sg\u00e1tt stj\u00f3rnvalda er n\u00fa a\u00f0 finna <a href=\"https:\/\/samradapi.island.is\/api\/Documents\/d111eff0-9a76-f011-9bce-005056bcce7e\">dr\u00f6g a\u00f0 regluger\u00f0<\/a> um plastv\u00f6rur sem umhverfis-, orku- og loftslagsr\u00e1\u00f0herra hyggst setja til a\u00f0 innlei\u00f0a tilteknar Evr\u00f3pureglur. \u00cd dr\u00f6gunum segir m.a.: \u201eMerkingarnar skulu vera \u00ed samr\u00e6mi vi\u00f0 kr\u00f6fur sem koma fram \u00ed framkv\u00e6mdarregluger\u00f0 framkv\u00e6mdastj\u00f3rnarinnar (ESB) 2020\/2151 fr\u00e1 17. desember 2020 [...].\u201c \u00cd \u00feri\u00f0ju grein \u00feessara reglna <a href=\"https:\/\/eur-lex.europa.eu\/legal-content\/EN\/TXT\/HTML\/?uri=CELEX:32020R2151\">segir<\/a> \u00e1 ensku: \u201eThe information text of the marking shall be written in the official language or languages of the Member State(s) where the single-use plastic product is placed on the market\u201c \u2013 \u00e1 \u00edslensku \u201eUppl\u00fdsingatextinn \u00e1 merkingunni skal vera \u00e1 opinberu tungum\u00e1li e\u00f0a tungum\u00e1lum \u00feess a\u00f0ildarr\u00edkis \u00fear sem einnota plastvaran er sett \u00e1 marka\u00f0\u201c.<\/p>\n<p>\u00cd <a href=\"https:\/\/atvinnurekendur.is\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/Umsogn-reglugerdardrog-UAR-um-plastvorur-290825.pdf\">ums\u00f6gn<\/a> F\u00e9lags atvinnurekenda um regluger\u00f0ardr\u00f6gin er \u00feessu \u00e1kv\u00e6\u00f0i m\u00f3tm\u00e6lt har\u00f0lega og sagt: \u201eKrafan um a\u00f0 merking skuli vera \u00e1 opinberu tungum\u00e1li vi\u00f0komandi r\u00edkis kemur illa ni\u00f0ur \u00e1 \u00f6rmarka\u00f0i eins og \u00cdslandi.\u201c F\u00e9lagi\u00f0 telur auglj\u00f3st \u201ea\u00f0 s\u00fa breyting, sem l\u00f6g\u00f0 er til me\u00f0 regluger\u00f0ardr\u00f6gunum, er verulegt inngrip \u00ed atvinnufrelsi\u201c og segir \u201egengi\u00f0 er mun lengra en \u00fe\u00f6rf krefur til a\u00f0 n\u00e1 markmi\u00f0um l\u00f6ggjafarinnar sem um r\u00e6\u00f0ir.\u201c F\u00e9lagi\u00f0 telur a\u00f0 a\u00f0 \u00e1 endanum muni neytendur \u201ea\u00f0 sj\u00e1lfs\u00f6g\u00f0u\u201c grei\u00f0a \u00feann kostna\u00f0 sem breytingin hafi \u00ed f\u00f6r me\u00f0 s\u00e9r og regluger\u00f0in muni \u201estu\u00f0la a\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 umr\u00e6ddar v\u00f6rur h\u00e6kki \u00ed ver\u00f0i\u201c. \u00dea\u00f0 vir\u00f0ist ekki koma til greina hj\u00e1 f\u00e9laginu a\u00f0 innflytjendur varanna taki \u00e1 sig neinn kostna\u00f0 vegna merkinga \u00e1 \u00edslensku.<\/p>\n<p>F\u00e9lag atvinnurekenda bendir \u00e1 a\u00f0 \u00ed Evr\u00f3puregluger\u00f0 um merkingar \u00e1 matv\u00e6lum komi fram a\u00f0 merkingar skuli \u201ebirtar \u00e1 tungum\u00e1li sem er au\u00f0skiljanlegt fyrir neytendur \u00ed \u00feeim a\u00f0ildarr\u00edkjum \u00fear sem tiltekin matv\u00e6li eru marka\u00f0ssett\u201c og \u00ed samr\u00e6mi vi\u00f0 \u00fea\u00f0 s\u00e9 \u00ed \u00edslenskum reglum kve\u00f0i\u00f0 \u00e1 um a\u00f0 uppl\u00fdsingar skuli vera \u00e1 \u201e\u00edslensku, ensku e\u00f0a Nor\u00f0urlandam\u00e1li, \u00f6\u00f0ru en finnsku\u201c enda \u201eskilur yfirgn\u00e6fandi hluti almennings ensku e\u00f0a skandinav\u00edsku m\u00e1lin\u201c. F\u00e9lagi\u00f0 skilur \u00fev\u00ed ekki hvers vegna v\u00e6ntanleg regluger\u00f0 \u00e1 a\u00f0 ganga lengra. En \u00fe\u00f3tt \u201eyfirgn\u00e6fandi hluti almennings\u201c skilji ensku e\u00f0a Nor\u00f0urlandam\u00e1lin er \u00fea\u00f0 ekki n\u00f3g \u2013 textinn \u00fearf a\u00f0 vera skiljanlegur \u00f6llum. \u00dev\u00ed ber a\u00f0 fagna a\u00f0 Evr\u00f3pusambandi\u00f0 er \u00fearna a\u00f0 gera \u00fej\u00f3\u00f0tungum h\u00e6rra undir h\u00f6f\u00f0i en \u00e1\u00f0ur.<\/p>\n<p>\u00cd lok umsagnarinnar segir: \u201eF\u00e9lagi\u00f0 fer fram \u00e1 a\u00f0 r\u00e1\u00f0herra leggi fram frumvarp \u00e1 Al\u00feingi um innlei\u00f0inguna, \u00feannig a\u00f0 l\u00f6ggjafarsamkoman geti r\u00e6tt m\u00e1li\u00f0 \u00ed \u00feaula og vegi\u00f0 saman \u00feau markmi\u00f0 og hagsmuni sem halda \u00fearf til haga; \u00fe.e. sj\u00f3narmi\u00f0 var\u00f0andi umhverfisvernd, samkeppni, atvinnufrelsi, hag neytenda og ver\u00f0lagsst\u00f6\u00f0ugleika.\u201c \u00dea\u00f0 er mj\u00f6g sl\u00e1andi a\u00f0 \u00ed \u00feessa upptalningu \u00e1 \u00fev\u00ed sem \u201ehalda \u00fearf til haga\u201c skuli vanta tvenns konar mikilv\u00e6ga hagsmuni sem ekki vir\u00f0ist hvarfla a\u00f0 f\u00e9laginu a\u00f0 Al\u00feingi \u00feurfi a\u00f0 halda til haga \u2013 hagsmuni \u00edslenskunnar sem opinbers tungum\u00e1ls \u00ed landinu, og hagsmuni m\u00e1lnotenda a\u00f0 hafa sem mest af uppl\u00fdsingum \u00e1 m\u00f3\u00f0urm\u00e1li s\u00ednu. En f\u00e9lagi\u00f0 \u201ef\u00e6r ekki s\u00e9\u00f0 hva\u00f0a hagsmuni [krafa um \u00edslensku] eigi a\u00f0 vernda.\u201c<\/p>\n<p>\u00dea\u00f0 er dapurlegt metna\u00f0arleysi fyrir h\u00f6nd \u00edslenskunnar og \u00edslenskra m\u00e1lnotenda sem kemur fram \u00ed \u00feessari ums\u00f6gn. \u00dev\u00ed mi\u00f0ur er \u00fea\u00f0 ekki einsd\u00e6mi \u2013 vi\u00f0 sj\u00e1um alltaf fleiri og fleiri <a href=\"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/2025\/08\/26\/islensk-radstefna-a-ensku\/\">d\u00e6mi<\/a> um a\u00f0 \u00fea\u00f0 s\u00e9 talinn \u00f3\u00fearfi a\u00f0 hafa tilteknar uppl\u00fdsingar, augl\u00fdsingar e\u00f0a vi\u00f0bur\u00f0i \u00e1 \u00edslensku vegna \u00feess a\u00f0 \u201e\u00fea\u00f0 skilja allir ensku\u201c. \u00cd ums\u00f6gninni segir t.d. \u201e\u00cd tilviki innflytjenda komast uppl\u00fdsingar betur til skila \u00e1 ensku en \u00edslenzku\u201c \u2013 sem \u00e1 ekki endilega vi\u00f0 um alla innflytjendur og kemur m\u00e1linu auk \u00feess ekki vi\u00f0 vegna \u00feess a\u00f0 enskan er \u00fearna hvort e\u00f0 er. En \u00fea\u00f0 hefur alltaf legi\u00f0 fyrir a\u00f0 \u00fea\u00f0 fylgir \u00fev\u00ed <a href=\"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/2023\/04\/05\/hvad-kostar-ad-tala-islensku\/\">t\u00f6luver\u00f0ur kostna\u00f0ur<\/a> a\u00f0 halda \u00ed \u00edslenskuna. Ef vi\u00f0 erum ekki frekar en F\u00e9lag atvinnurekenda til \u00ed a\u00f0 borga \u00feann kostna\u00f0 l\u00e6tur h\u00fan sm\u00e1tt og sm\u00e1tt undan s\u00edga.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00cd samr\u00e1\u00f0sg\u00e1tt stj\u00f3rnvalda er n\u00fa a\u00f0 finna dr\u00f6g a\u00f0 regluger\u00f0 um plastv\u00f6rur sem umhverfis-, orku- og loftslagsr\u00e1\u00f0herra hyggst setja til a\u00f0 innlei\u00f0a tilteknar Evr\u00f3pureglur. \u00cd dr\u00f6gunum segir m.a.: \u201eMerkingarnar skulu vera \u00ed samr\u00e6mi vi\u00f0 kr\u00f6fur sem koma fram \u00ed framkv\u00e6mdarregluger\u00f0 framkv\u00e6mdastj\u00f3rnarinnar (ESB) 2020\/2151 fr\u00e1 17. desember 2020 [...].\u201c \u00cd \u00feri\u00f0ju grein \u00feessara reglna segir \u00e1 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":141,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[158635],"tags":[],"class_list":["post-7596","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-malfar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7596","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/users\/141"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7596"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7596\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7599,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7596\/revisions\/7599"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7596"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7596"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7596"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}