{"id":7616,"date":"2025-09-09T08:07:25","date_gmt":"2025-09-09T08:07:25","guid":{"rendered":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/?p=7616"},"modified":"2025-09-09T08:08:05","modified_gmt":"2025-09-09T08:08:05","slug":"radherra-gegn-islenskunni","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/2025\/09\/09\/radherra-gegn-islenskunni\/","title":{"rendered":"R\u00e1\u00f0herra gegn \u00edslenskunni"},"content":{"rendered":"<p>Um daginn skrifa\u00f0i \u00e9g <a href=\"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/2025\/09\/01\/felag-atvinnurekenda-gegn-islenskunni\/\">pistil<\/a> me\u00f0 fyrirs\u00f6gninni \u201eF\u00e9lag atvinnurekenda gegn \u00edslenskunni\u201c \u00fear sem \u00e9g sag\u00f0i fr\u00e1 ums\u00f6gn f\u00e9lagsins um dr\u00f6g a\u00f0 n\u00fdrri regluger\u00f0 um plastv\u00f6rur sem umhverfis-, orku- og loftslagsr\u00e1\u00f0herra hug\u00f0ist innlei\u00f0a og er \u00ed samr\u00e1\u00f0sg\u00e1tt stj\u00f3rnvalda. \u00deessi regluger\u00f0 myndi m.a. fela \u00ed s\u00e9r a\u00f0 skylt yr\u00f0i a\u00f0 merkja einnota plastv\u00f6rur \u00e1 \u00edslensku og \u00fev\u00ed var f\u00e9lagi\u00f0 mj\u00f6g andv\u00edgt \u00fev\u00ed a\u00f0 \u00fea\u00f0 myndi koma \u201eilla ni\u00f0ur \u00e1 \u00f6rmarka\u00f0i eins og \u00cdslandi\u201c, vera \u201everulegt inngrip \u00ed atvinnufrelsi\u201c og myndi \u201estu\u00f0la a\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 umr\u00e6ddar v\u00f6rur h\u00e6kki \u00ed ver\u00f0i\u201c \u2013 og \u00fea\u00f0 myndu neytendur \u201ea\u00f0 sj\u00e1lfs\u00f6g\u00f0u\u201c grei\u00f0a. \u00cd upptalningu \u00e1 \u00feeim hagsmunum sem f\u00e9lagi\u00f0 taldi a\u00f0 Al\u00feingi \u00feyrfti a\u00f0 hafa \u00ed huga \u00ed \u00feessu sambandi voru hagsmunir \u00edslenskunnar hvergi nefndir.<\/p>\n<p>En n\u00fa hefur F\u00e9lag atvinnurekenda fengi\u00f0 \u00f6flugan li\u00f0smann \u00ed \u00feessari bar\u00e1ttu gegn \u00edslenskunni \u2013 sj\u00e1lfan umhverfis-, orku- og loftslagsr\u00e1\u00f0herra sem \u00fe\u00f3 lag\u00f0i regluger\u00f0ardr\u00f6gin fram. N\u00fa er hann b\u00fainn a\u00f0 skipta algerlega um k\u00fars (og ekki \u00ed fyrsta skipti) og \u201e<a href=\"https:\/\/www.visir.is\/g\/20252772808d\/ottast-verd-haekkanir-sem-bitni-a-konum-og-barna-fjol-skyldum\">segir<\/a> m\u00f6gulegt a\u00f0 reglurnar ver\u00f0i ekki innleiddar a\u00f0 fullu\u201c \u2013 \u201e\u00feessi stranga tungum\u00e1lakrafa felur \u00ed s\u00e9r mj\u00f6g \u00ed\u00feyngjandi kr\u00f6fur \u00e1 atvinnul\u00edf og neytendur\u201c b\u00e6tir hann vi\u00f0 og tekur \u00feannig fullkomlega undir m\u00e1lflutning F\u00e9lags atvinnurekenda. \u201e\u00deetta bitnar s\u00e9rstaklega illa \u00e1 \u00cdslandi af \u00fev\u00ed vi\u00f0 erum \u00f6rhagkerfi og vi\u00f0 erum f\u00e1mennt m\u00e1lsv\u00e6\u00f0i og \u00fea\u00f0 skiptir gr\u00ed\u00f0arlega miklu m\u00e1li a\u00f0 vi\u00f0 h\u00f6ldum v\u00f6ku okkar og tryggjum a\u00f0 svona reglur s\u00e9u a\u00f0laga\u00f0ar a\u00f0 \u00edslenskum a\u00f0st\u00e6\u00f0um\u201c segir r\u00e1\u00f0herrann.<\/p>\n<p>\u00dea\u00f0 er h\u00e1rr\u00e9tt hj\u00e1 r\u00e1\u00f0herra a\u00f0 vi\u00f0 erum f\u00e1mennt m\u00e1lsv\u00e6\u00f0i. En einmitt \u00feess vegna erum vi\u00f0 svo vi\u00f0kv\u00e6m fyrir utana\u00f0komandi \u00fer\u00fdstingi og \u00fev\u00ed enn mikilv\u00e6gara en ella a\u00f0 vi\u00f0 t\u00f6kum \u00fev\u00ed fegins hendi \u00feegar f\u00e6ri gefst \u00e1 a\u00f0 gera \u00edslenskunni h\u00e6rra undir h\u00f6f\u00f0i. \u00dea\u00f0 sk\u00fdtur sk\u00f6kku vi\u00f0 a\u00f0 r\u00edkisstj\u00f3rn sem segist \u00ed <a href=\"https:\/\/www.stjornarradid.is\/library\/05-Rikisstjorn\/Stjornarsattmali-S-C-F-21-desember-2024.pdf\">stefnuyfirl\u00fdsingu<\/a> sinni munu \u201ehl\u00faa a\u00f0 \u00edslenskri tungu\u201c skuli \u00e6tla a\u00f0 krefjast undan\u00fe\u00e1gu fr\u00e1 kr\u00f6fu um notkun tungunnar. R\u00f6kin um a\u00f0 s\u00e9rreglur \u00feurfi a\u00f0 gilda fyrir f\u00e1menn m\u00e1lsv\u00e6\u00f0i eru st\u00f3rh\u00e6ttuleg vegna \u00feess a\u00f0 \u00feau tengjast ekki \u00feessu m\u00e1li s\u00e9rstaklega \u2013 \u00feeim er h\u00e6gt a\u00f0 beita til a\u00f0 r\u00e9ttl\u00e6ta alls konar tilslakananir \u00e1 notkun \u00edslensku. A\u00f0 \u00fev\u00ed marki sem s\u00e9rreglur \u00fearf fyrir f\u00e1menn m\u00e1lsv\u00e6\u00f0i \u00e6ttu \u00fe\u00e6r a\u00f0 styrkja m\u00e1li\u00f0, ekki veikja.<\/p>\n<p>R\u00e1\u00f0herrann segist munu \u201eg\u00e6ta \u00edtrustu hagsmuna \u00cdslands \u00ed \u00feessu m\u00e1li\u201c. \u00de\u00e1 \u00e1 hann v\u00e6ntanlega vi\u00f0 \u201eatvinnul\u00edf og neytendur\u201c sem hann v\u00edsar s\u00e9rstaklega til. Hagsmunir atvinnul\u00edfsins \u2013 innflytjenda og seljenda \u2013 eru vitanlega \u00feeir a\u00f0 kostna\u00f0ur \u00feeirra vi\u00f0 v\u00f6runa s\u00e9 sem minnstur. En \u00fe\u00f3tt \u00fea\u00f0 s\u00e9u vissulega hagsmunir neytenda a\u00f0 varan s\u00e9 sem \u00f3d\u00fdrust eru \u00fea\u00f0 l\u00edka \u00f3tv\u00edr\u00e6\u00f0ir hagsmunir \u00feeirra a\u00f0 hafa allar uppl\u00fdsingar um hana \u00e1 m\u00f3\u00f0urm\u00e1li s\u00ednu. Og til lengri t\u00edma liti\u00f0 eru \u00fea\u00f0 vitanlega l\u00edka hagsmunir neytenda a\u00f0 ekki s\u00e9 slaka\u00f0 \u00e1 kr\u00f6fum um notkun \u00edslensku \u00e1 \u00f6llum svi\u00f0um. S\u00ed\u00f0ast en ekki s\u00edst sn\u00fdst \u00feetta au\u00f0vita\u00f0 um hagsmuni \u00edslenskunnar \u2013 hver \u00e6tlar a\u00f0 g\u00e6ta \u00feeirra? \u00dej\u00f3\u00f0tungan vir\u00f0ist \u00fev\u00ed mi\u00f0ur <a href=\"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/2025\/09\/08\/skertar-fjarveitingar-til-islenskunnar\/\">ekki eiga s\u00e9r marga m\u00e1lsvara<\/a> \u00ed r\u00edkisstj\u00f3rn.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Um daginn skrifa\u00f0i \u00e9g pistil me\u00f0 fyrirs\u00f6gninni \u201eF\u00e9lag atvinnurekenda gegn \u00edslenskunni\u201c \u00fear sem \u00e9g sag\u00f0i fr\u00e1 ums\u00f6gn f\u00e9lagsins um dr\u00f6g a\u00f0 n\u00fdrri regluger\u00f0 um plastv\u00f6rur sem umhverfis-, orku- og loftslagsr\u00e1\u00f0herra hug\u00f0ist innlei\u00f0a og er \u00ed samr\u00e1\u00f0sg\u00e1tt stj\u00f3rnvalda. \u00deessi regluger\u00f0 myndi m.a. fela \u00ed s\u00e9r a\u00f0 skylt yr\u00f0i a\u00f0 merkja einnota plastv\u00f6rur \u00e1 \u00edslensku og \u00fev\u00ed [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":141,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[158635],"tags":[],"class_list":["post-7616","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-malfar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7616","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/users\/141"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7616"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7616\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7618,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7616\/revisions\/7618"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7616"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7616"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7616"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}