{"id":7631,"date":"2025-09-17T22:26:06","date_gmt":"2025-09-17T22:26:06","guid":{"rendered":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/?p=7631"},"modified":"2025-09-17T22:26:06","modified_gmt":"2025-09-17T22:26:06","slug":"hvad-er-snemmt","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/2025\/09\/17\/hvad-er-snemmt\/","title":{"rendered":"Hva\u00f0 er snemmt?"},"content":{"rendered":"<p>\u00cd \u201eM\u00e1lspjalli\u201c var \u00ed dag spurt um \u00fea\u00f0 hven\u00e6r \u00e6tti a\u00f0 nota <em>snemma<\/em> og hven\u00e6r <em>snemmt<\/em>. \u00deegar \u00e9g var a\u00f0 undirb\u00faa svar vi\u00f0 \u00feessu komst \u00e9g a\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 b\u00e6\u00f0i or\u00f0in eru talin atviksor\u00f0, b\u00e6\u00f0i \u00ed <em>\u00cdslenskri or\u00f0ab\u00f3k <\/em><a href=\"https:\/\/islenskordabok.arnastofnun.is\/ord\/54716\">og<\/a> <em>\u00cdslenskri n\u00fat\u00edmam\u00e1lsor\u00f0ab\u00f3k<\/em>. S\u00fa greining \u00e1 <em>snemma <\/em>er \u00f3umdeilanleg en \u00f6\u00f0ru m\u00e1li gegnir um <em>snemmt<\/em>. Vissulega l\u00edtur \u00fea\u00f0 \u00fat eins og d\u00e6migert atviksor\u00f0 \u2013 endar \u00e1 <em>-t<\/em> eins og t.d. <em>samt<\/em>. En <em>-t <\/em>getur eins veri\u00f0 hvorugkynsending l\u00fdsingaror\u00f0s og \u00feegar a\u00f0 er g\u00e1\u00f0 ver\u00f0ur ekki betur s\u00e9\u00f0 en <em>snemmt <\/em>hafi oftast setningarst\u00f6\u00f0u l\u00fdsingaror\u00f0s. \u00cd sta\u00f0 \u00feess er venjulega h\u00e6gt a\u00f0 setja d\u00e6miger\u00f0ar l\u00fdsingaror\u00f0smyndir eins og <em>gott <\/em>og <em>vont<\/em>, en alls ekki hrein atviksor\u00f0 eins og <em>vel <\/em>og <em>illa<\/em>. Vi\u00f0 getum sagt <em>\u00feetta er of gott<\/em>\/<em>vont<\/em> eins og <em>\u00feetta er of snemmt<\/em>, en ekki *<em>\u00feetta er of vel<\/em>\/<em>illa<\/em>.<\/p>\n<p>Eftir stendur samt a\u00f0 <em>snemmt <\/em>vir\u00f0ist a\u00f0eins koma fyrir \u00ed \u00feeirri einu mynd en ekki beygjast \u00ed kynjum, t\u00f6lum og f\u00f6llum eins og l\u00fdsingaror\u00f0. \u00cd <em>\u00cdslenskri m\u00e1lfr\u00e6\u00f0i <\/em>Bj\u00f6rns Gu\u00f0finnssonar segir: \u201e<em>Hvorugkyn l\u00fdsingaror\u00f0a<\/em> ver\u00f0ur oft a\u00f0 atviksor\u00f0i. \u00c1 \u00fea\u00f0 \u00fe\u00e1 t\u00ed\u00f0ast vi\u00f0 <em>s\u00f6gnina<\/em>, en lagar sig \u00e1 engan h\u00e1tt eftir fallor\u00f0inu. Oftast m\u00e1 \u00ed \u00feessum samb\u00f6ndum komast a\u00f0 \u00fev\u00ed, hvort um l\u00fdsingaror\u00f0 e\u00f0a atviksor\u00f0 er a\u00f0 r\u00e6\u00f0a, me\u00f0 \u00fev\u00ed <strong>a\u00f0 breyta um t\u00f6lu fallor\u00f0sins e\u00f0a setja or\u00f0 af \u00f6\u00f0ru kyni \u00ed sta\u00f0 \u00feess, sem fyrir er, og athuga, hvort vafaor\u00f0i\u00f0 lagar sig eftir fallor\u00f0inu e\u00f0a ekki<\/strong>.\u201c Bj\u00f6rn sk\u00fdrir \u00feetta me\u00f0 d\u00e6munum \u201eHann m\u00e1la\u00f0i h\u00fasi\u00f0 <em>rautt<\/em>\u201c og \u201eHann m\u00e1la\u00f0i h\u00fasin <em>rau\u00f0<\/em>\u201c um l\u00fdsingaror\u00f0, og \u201eHann lyfti steininum <em>h\u00e1tt<\/em>\u201c og \u201eHann lyfti steinunum <em>h\u00e1tt<\/em>\u201c um atviksor\u00f0.<\/p>\n<p>Erfitt er a\u00f0 beita \u00feessu pr\u00f3fi \u00e1 <em>snemmt <\/em>\u2013 og \u00feegar a\u00f0 er g\u00e1\u00f0 eru or\u00f0ab\u00e6kur raunar ekki \u00e1 einu m\u00e1li um greiningu or\u00f0sins. \u00cd <em>\u00cdslensk-danskri or\u00f0ab\u00f3k <\/em>fr\u00e1 1920-1924 er or\u00f0i\u00f0 <a href=\"https:\/\/blondal.arnastofnun.is\/leit\/?leit=snemt\">sagt<\/a> \u201ean. og adv.\u201c, \u00fe.e. l\u00fdsingaror\u00f0 \u00ed hvorugkyni og atviksor\u00f0. \u00cd <em>Ordbog over det norr\u00f8ne prosasprog <\/em>er <em>snemmt <\/em>ekki flettior\u00f0 \u2013 d\u00e6mi um \u00fea\u00f0 er a\u00f0 finna undir <a href=\"https:\/\/onp.ku.dk\/onp\/onp.php?o73429\">l\u00fdsingaror\u00f0inu<\/a> <em>snemmur<\/em>. Raunar er <em>snemmt <\/em>eina beygingarmyndin undir \u00fev\u00ed flettior\u00f0i fyrir utan tv\u00f6 d\u00e6mi um efsta stigi\u00f0 <em>snemmst <\/em>sem hefur st\u00f6\u00f0u atviksor\u00f0s \u00ed \u00feeim d\u00e6mum \u2013 og fj\u00f6gur af sex d\u00e6mum um <em>snemmt <\/em>eru einnig talin atviksor\u00f0. \u00cd <em>Ritm\u00e1lssafni <\/em>Or\u00f0ab\u00f3kar H\u00e1sk\u00f3lans er <em>snemmt <\/em>ekki heldur flettior\u00f0, heldur <a href=\"https:\/\/ritmalssafn.arnastofnun.is\/daemi\/440924\">a\u00f0eins<\/a> <em>snemmur <\/em>\u2013 og undir \u00fev\u00ed er a\u00f0 finna \u00fdmsar beygingarmyndir, en \u00fe\u00f3 engin d\u00e6mi um <em>snemmt<\/em>.<\/p>\n<p>Nokkur d\u00e6mi um a\u00f0rar beygingarmyndir l\u00fdsingaror\u00f0sins en hvorugkyn eint\u00f6lu m\u00e1 einnig finna \u00e1 <em>t\u00edmarit.is<\/em>. \u00cd <em>\u00dej\u00f3\u00f0\u00f3lfi <\/em>1867 segir: \u201e\u00e1 \u00cdslandi mundi \u00fea\u00f0 \u00feykja snemmr gr\u00f3\u00f0r.\u201c \u00cd <em>Eir <\/em>1899 segir: \u201eH\u00fan stofnar oss \u00f6llum \u00ed h\u00e6ttur, er haft geta snemman dau\u00f0a \u00ed f\u00f6r me\u00f0 s\u00e9r.\u201c \u00cd <em>Heimi <\/em>1913 segir: \u201eEn fyrir \u00feessa snemmu f\u00f3tafer\u00f0 st\u00f6ku manna, gekk \u00fe\u00f3 flj\u00f3tar a\u00f0 vekja \u00e1 b\u00e6junum.\u201c \u00cd <em>N\u00fdja dagbla\u00f0inu <\/em>1937 segir: \u201eHann var dau\u00f0\u00fereyttur \u00e1 snemmri f\u00f3tafer\u00f0 kaldra morgna.\u201c \u00cd <em>T\u00edmanum <\/em>1964 segir: \u201e\u00dea\u00f0an flyzt hann \u00e1 snemmum tamningaraldri vestur \u00ed Hreppa \u00ed \u00c1rness\u00fdslu.\u201c \u00cd <em>Degi <\/em>1984 segir: \u201e\u00fev\u00ed varla a\u00f0 v\u00e6nta mj\u00f6g snemmrar bl\u00f3mgunar.\u201c \u00cd <em>St\u00fadentabla\u00f0inu <\/em>2004 segir: \u201e\u00c9g vissi a\u00f0 \u00fea\u00f0 v\u00e6ri \u00ed \u00fea\u00f0 snemmsta a\u00f0 \u00e6tla a\u00f0 sko\u00f0a kan\u00ednur \u00ed mars.\u201c<\/p>\n<p>\u00dea\u00f0 er lj\u00f3st a\u00f0 \u00fe\u00f3tt a\u00f0rar myndir af l\u00fdsingaror\u00f0inu en <em>snemmt <\/em>hafi alltaf veri\u00f0 sjaldg\u00e6far hafa \u00fe\u00e6r lifa\u00f0 lengi \u00ed m\u00e1linu og eitthvert l\u00edf vir\u00f0ist vera \u00ed \u00feeim enn, jafnvel \u00ed \u00f3formlegu m\u00e1li \u2013 a.m.k. eru nokkur d\u00e6mi af samf\u00e9lagsmi\u00f0lum \u00ed <em>Risam\u00e1lheildinni<\/em>. \u00c1 <em>Hugi.is <\/em>2004 segir: \u201eM\u00e9r finnst a\u00f0 vi\u00f0 \u00e6ttum a\u00f0 stofna f\u00e9lag gegn of snemmum j\u00f3laundirb\u00faningi.\u201c \u00c1 <em>Hugi.is <\/em>2007 segir: \u201eGladdu svo kallinn me\u00f0 snemmri j\u00f3lagj\u00f6f \u00feegar hann kemur heim \u00far vinnunni.\u201c \u00c1 <em>M\u00e1lefnin.com <\/em>2008 segir: \u201eM\u00e9r finnst a\u00f0 skuggarnir s\u00e9u frekar \u00ed snemmri kantinum, 8:00 e\u00f0a 9:00 frekar en seinna um morguninn.\u201c \u00dea\u00f0 k\u00e6mi \u00fev\u00ed til greina a\u00f0 hafa l\u00fdsingaror\u00f0i\u00f0 <em>snemmur <\/em>\u00ed or\u00f0ab\u00f3kum, og a.m.k. v\u00e6ri e\u00f0lilegt a\u00f0 greina <em>snemmt <\/em>sem l\u00fdsingaror\u00f0 fremur en atviksor\u00f0.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00cd \u201eM\u00e1lspjalli\u201c var \u00ed dag spurt um \u00fea\u00f0 hven\u00e6r \u00e6tti a\u00f0 nota snemma og hven\u00e6r snemmt. \u00deegar \u00e9g var a\u00f0 undirb\u00faa svar vi\u00f0 \u00feessu komst \u00e9g a\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 b\u00e6\u00f0i or\u00f0in eru talin atviksor\u00f0, b\u00e6\u00f0i \u00ed \u00cdslenskri or\u00f0ab\u00f3k og \u00cdslenskri n\u00fat\u00edmam\u00e1lsor\u00f0ab\u00f3k. S\u00fa greining \u00e1 snemma er \u00f3umdeilanleg en \u00f6\u00f0ru m\u00e1li gegnir um snemmt. Vissulega l\u00edtur [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":141,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[158635],"tags":[],"class_list":["post-7631","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-malfar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7631","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/users\/141"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7631"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7631\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7632,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7631\/revisions\/7632"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7631"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7631"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7631"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}