{"id":7651,"date":"2025-09-29T12:10:12","date_gmt":"2025-09-29T12:10:12","guid":{"rendered":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/?p=7651"},"modified":"2025-09-29T12:10:12","modified_gmt":"2025-09-29T12:10:12","slug":"brotin-enska","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/2025\/09\/29\/brotin-enska\/","title":{"rendered":"Brotin enska"},"content":{"rendered":"<p>\u00c1hrif ensku \u00e1 \u00edslensku fara vaxandi og koma fram \u00e1 \u00fdmsan h\u00e1tt. Stundum birtast \u00feau \u00ed \u00fev\u00ed a\u00f0 enska kemur beinl\u00ednis \u00ed sta\u00f0 \u00edslensku, svo sem \u00e1 skiltum, \u00ed augl\u00fdsingum, \u00ed heitum sta\u00f0a og vi\u00f0bur\u00f0a o.s.frv., e\u00f0a jafnvel sem vinnu- og samskiptatungum\u00e1l. Einnig er miki\u00f0 um a\u00f0 ensk or\u00f0 s\u00e9u tekin inn \u00ed m\u00e1li\u00f0, stundum alveg \u00f3breytt me\u00f0 enskum frambur\u00f0i og stafsetningu en stundum meira og minna a\u00f0l\u00f6gu\u00f0 \u00edslenskum frambur\u00f0i, beygingakerfi og rith\u00e6tti. Hvort tveggja er auglj\u00f3st og yfirleitt au\u00f0velt a\u00f0 varast \u2013 ef vi\u00f0 viljum. En l\u00famskustu \u00e1hrifin felast \u00ed \u00fev\u00ed \u00feegar ensk or\u00f0asamb\u00f6nd eru \u00fe\u00fddd or\u00f0r\u00e9tt \u00e1 \u00edslensku, me\u00f0 \u00edslenskum or\u00f0um \u2013 bara \u00f6\u00f0rum or\u00f0um en venja er a\u00f0 nota \u00ed vi\u00f0komandi merkingu. \u00deetta getur veri\u00f0 b\u00fdsna erfitt a\u00f0 varast.<\/p>\n<p>Eitt sl\u00edkt d\u00e6mi er sambandi\u00f0 <em>brotin enska <\/em>sem n\u00fa er stundum nota\u00f0 um \u00fea\u00f0 sem heitir <em>broken English<\/em> \u00e1 ensku. Elsta d\u00e6mi sem \u00e9g finn um \u00fea\u00f0 er fr\u00e1 1905, \u201e\u201eHva\u00f0 gengur a\u00f0 \u00fe\u00e9r, drengur minn,\u201c sag\u00f0i \u00e9g \u00e1 brotinni ensku\u201c \u00ed t\u00edmaritinu <em>Freyju<\/em> sem var gefi\u00f0 \u00fat \u00ed Kanada. En s\u00ed\u00f0an finn \u00e9g ekki d\u00e6mi fyrr en \u00ed <em>Al\u00fe\u00fd\u00f0ubla\u00f0inu <\/em>1991: \u201e\u201eH\u00e9r ver\u00f0ur bylting\u201c, tauta\u00f0i \u00fej\u00f3nninn \u00e1 brotinni ensku.\u201c \u00cd <em>Degi <\/em>2000 segir: \u201e\u00dea\u00f0 t\u00f3k mig d\u00e1l\u00edtinn t\u00edma a\u00f0 finna hvar hann \u00e6tti a\u00f0 liggja, en \u00e1kva\u00f0 \u00e1 endanum a\u00f0 hann \u00e6tti a\u00f0 tala brotna ensku.\u201c \u00cd <em>Morgunbla\u00f0inu <\/em>2000 segir: \u201e\u00c9g minnist \u00feess jafnframt a\u00f0 hafa sem l\u00edtill drengur gengi\u00f0 um \u00ed gar\u00f0inum heima og tala\u00f0 brotna ensku upph\u00e1tt.\u201c D\u00e6mum fer svo fj\u00f6lgandi eftir aldam\u00f3tin, og \u00ed <em>Risam\u00e1lheildinni <\/em>eru 25 d\u00e6mi um sambandi\u00f0.<\/p>\n<p>\u00cd \u201eSandkorni\u201c DV 2008 <a href=\"https:\/\/timarit.is\/page\/6503568?iabr=on#page\/n29\/mode\/1up\/\">segir<\/a>: \u201e\u00cd vikunni gaf Bjartur \u00fat b\u00f3kina Ludmila's Broken English eftir DBC Pierre. [\u2026] [\u00cd]slenskur titill b\u00f3karinnar er breytilegur eftir \u00fev\u00ed hvort sko\u00f0u\u00f0 er k\u00e1pa b\u00f3karinnar, hl\u00edf\u00f0ark\u00e1pa e\u00f0a t\u00edtils\u00ed\u00f0a. Hann er \u00fdmist Brotin enska L\u00fadm\u00edlu e\u00f0a Bj\u00f6gu\u00f0 enska L\u00fadm\u00edlu.\u201c \u00deetta sk\u00fdrist \u00ed <a href=\"https:\/\/timarit.is\/page\/4179828?iabr=on#page\/n10\/mode\/1up\/\">pistli<\/a> \u00derastar Helgasonar \u00ed <em>Lesb\u00f3k Morgunbla\u00f0sins <\/em>sk\u00f6mmu s\u00ed\u00f0ar: \u201e\u00cd grein um b\u00f3kina <em>Bj\u00f6gu\u00f0 enska L\u00fadm\u00edlu<\/em> eftir DBC Pierre \u00ed Lesb\u00f3k 3. ma\u00ed sl. er h\u00fan s\u00f6g\u00f0 bera titilinn Brotin enska L\u00fadm\u00edlu. \u00deessi titill er ekki fr\u00e1 \u00fe\u00fd\u00f0andanum \u00c1rna \u00d3skarssyni kominn, heldur var\u00f0 til vegna mistaka vi\u00f0 \u00fatg\u00e1fu b\u00f3karinnar. Mist\u00f6kin uppg\u00f6tvu\u00f0ust ekki fyrr en b\u00f3kin haf\u00f0i veri\u00f0 prentu\u00f0 og br\u00e1 \u00fatg\u00e1fan \u00fe\u00e1 \u00e1 \u00fea\u00f0 r\u00e1\u00f0 a\u00f0 prenta lausa k\u00e1pu me\u00f0 hinum r\u00e9tta titli.\u201c<\/p>\n<p>\u00dearna rekst \u00e1 hef\u00f0bundi\u00f0 og enskt or\u00f0alag og greinilegt a\u00f0 m\u00e1ltilfinning \u00feeirra sem komu a\u00f0 \u00fatg\u00e1fu b\u00f3karinnar hefur veri\u00f0 mismunandi. Or\u00f0alagi\u00f0 <em>bj\u00f6gu\u00f0 enska <\/em>hefur veri\u00f0 algengt s\u00ed\u00f0an \u00e1 n\u00edtj\u00e1ndu \u00f6ld \u2013 \u00ed <em>L\u00f6gbergi <\/em>1888 segir: \u201eVi\u00f0 t\u00f6lu\u00f0um d\u00e1l\u00edti\u00f0 saman, \u00fev\u00ed a\u00f0 hann gat tala\u00f0 bjaga\u00f0a ensku.\u201c Alls er h\u00e1tt \u00e1 sj\u00f6tta hundra\u00f0 d\u00e6ma um <em>bjaga\u00f0a ensku <\/em>\u00e1 <em>t\u00edmarit.is<\/em>, og t\u00e6p \u00ferj\u00fa hundru\u00f0 \u00ed <em>Risam\u00e1lheildinni<\/em>. \u00c1 <em>t\u00edmarit.is<\/em> er l\u00edka fj\u00f6ldi d\u00e6ma um <em>bjaga\u00f0a \u00edslensku<\/em>,<em> bjaga\u00f0a d\u00f6nsku<\/em>, <em>bjaga\u00f0a fr\u00f6nsku<\/em>, <em>bjaga\u00f0a \u00fe\u00fdsku <\/em>o.fl., en engin d\u00e6mi um <em>brotinn <\/em>me\u00f0 \u00f6\u00f0rum tungum\u00e1laheitum en ensku, fyrir utan fj\u00f6gur um <em>brotna \u00edslensku<\/em>. \u00dea\u00f0 er \u00fev\u00ed lj\u00f3st a\u00f0 <em>bj\u00f6gu\u00f0 enska <\/em>er enn hi\u00f0 venjulega or\u00f0alag um \u00feessa merkingu \u00fer\u00e1tt fyrir a\u00f0 sambandi\u00f0 <em>brotin enska <\/em>s\u00e6ki \u00e1.<\/p>\n<p>Hli\u00f0st\u00e6\u00f0um d\u00e6mum um bein\u00fe\u00fddd ensk or\u00f0asamb\u00f6nd fer \u00f6rt fj\u00f6lgandi og \u00e1st\u00e6\u00f0ulaust a\u00f0 t\u00edna til d\u00e6mi h\u00e9r. \u00dea\u00f0 m\u00e1 vissulega segja a\u00f0 \u00feetta s\u00e9 meinlaust a\u00f0 \u00fev\u00ed leyti a\u00f0 or\u00f0in eru au\u00f0vita\u00f0 \u00edslensk, og sannarlega hafa bein\u00fe\u00fddd erlend samb\u00f6nd streymt inn \u00ed m\u00e1li\u00f0 \u00e1 \u00f6llum t\u00edmum, \u00e1\u00f0ur fyrst og fremst \u00far d\u00f6nsku, og eru miklu fleiri en vi\u00f0 \u00e1ttum okkur \u00e1. \u00c9g \u00e6tla ekki a\u00f0 leggja til a\u00f0 f\u00f3lk for\u00f0ist a\u00f0 tala um <em>brotna ensku <\/em>\u2013 \u00fea\u00f0 samband er komi\u00f0 inn \u00ed m\u00e1li\u00f0 og t\u00e6past \u00e1 \u00fatlei\u00f0. En m\u00e9r finnst samt skipta m\u00e1li a\u00f0 vi\u00f0 vitum af \u00fev\u00ed a\u00f0 \u00fea\u00f0 er h\u00e6gt \u2013 og venja \u2013 a\u00f0 or\u00f0a \u00feetta \u00f6\u00f0ruv\u00edsi. A\u00f0al\u00e1st\u00e6\u00f0an fyrir \u00fev\u00ed a\u00f0 \u00e9g geld varhug vi\u00f0 straumi ensk\u00e6tta\u00f0ra or\u00f0asambanda inn \u00ed m\u00e1li\u00f0 er ekki samb\u00f6ndin sj\u00e1lf, heldur a\u00f0 \u00feau benda til a\u00f0 f\u00f3lk \u00feekki ekki hef\u00f0bundi\u00f0 or\u00f0alag.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00c1hrif ensku \u00e1 \u00edslensku fara vaxandi og koma fram \u00e1 \u00fdmsan h\u00e1tt. Stundum birtast \u00feau \u00ed \u00fev\u00ed a\u00f0 enska kemur beinl\u00ednis \u00ed sta\u00f0 \u00edslensku, svo sem \u00e1 skiltum, \u00ed augl\u00fdsingum, \u00ed heitum sta\u00f0a og vi\u00f0bur\u00f0a o.s.frv., e\u00f0a jafnvel sem vinnu- og samskiptatungum\u00e1l. Einnig er miki\u00f0 um a\u00f0 ensk or\u00f0 s\u00e9u tekin inn \u00ed m\u00e1li\u00f0, stundum [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":141,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[158635],"tags":[],"class_list":["post-7651","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-malfar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7651","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/users\/141"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7651"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7651\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7652,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7651\/revisions\/7652"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7651"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7651"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7651"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}