{"id":7666,"date":"2025-10-08T14:40:51","date_gmt":"2025-10-08T14:40:51","guid":{"rendered":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/?p=7666"},"modified":"2025-10-08T14:40:51","modified_gmt":"2025-10-08T14:40:51","slug":"handtaka","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/2025\/10\/08\/handtaka\/","title":{"rendered":"Handtaka"},"content":{"rendered":"<p>\u00cd morgun hef \u00e9g s\u00e9\u00f0 fj\u00f6lda f\u00f3lks gera athugasemdir vi\u00f0 \u00fea\u00f0 a\u00f0 fj\u00f6lmi\u00f0lar skuli nota or\u00f0i\u00f0 <em>handtaka <\/em>(b\u00e6\u00f0i sem nafnor\u00f0 og s\u00f6gn) \u00ed fr\u00e1s\u00f6gnum af a\u00f0ger\u00f0um \u00cdsraelshers gegn M\u00f6ggu St\u00ednu og \u00f6\u00f0rum skipverjum \u00e1 <em>Conscience<\/em>. M\u00f6rgum finnst a\u00f0 me\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 nota \u00feetta or\u00f0 s\u00e9 veri\u00f0 a\u00f0 vi\u00f0urkenna l\u00f6gm\u00e6ti a\u00f0ger\u00f0anna og \u00ed sta\u00f0inn \u00e6tti a\u00f0 tala um <em>\u00f3l\u00f6gm\u00e6ta handt\u00f6ku<\/em>,<em> sj\u00f3r\u00e1n<\/em>, <em>mannr\u00e1n <\/em>e\u00f0a eitthva\u00f0 anna\u00f0. N\u00fa er r\u00e9tt a\u00f0 nefna a\u00f0 \u00fe\u00f3tt \u00feeim sem gera athugasemdir vi\u00f0 or\u00f0anotkunina og fleiri, \u00fe. \u00e1 m. m\u00e9r, finnist lj\u00f3st a\u00f0 \u00cdsraelsmenn hafi enga heimild samkv\u00e6mt al\u00fej\u00f3\u00f0al\u00f6gum til a\u00f0 st\u00f6\u00f0va skip \u00e1 lei\u00f0 til Gasa og f\u00e6ra \u00feau til hafnar er \u00fea\u00f0 <a href=\"https:\/\/www.ruv.is\/frettir\/innlent\/2025-10-02-logmaett-hafnbann-eda-sjoran-455041\">ekki alveg \u00f3umdeilt<\/a>. Gefum okkur samt a\u00f0 \u00feetta s\u00e9 \u00f3heimilt \u2013 lei\u00f0ir \u00fea\u00f0 \u00fe\u00e1 til \u00feess a\u00f0 or\u00f0i\u00f0 <em>handtaka <\/em>eigi ekki vi\u00f0?<\/p>\n<p>\u00cd <em>\u00cdslenskri n\u00fat\u00edmam\u00e1lsor\u00f0ab\u00f3k <\/em>er nafnor\u00f0i\u00f0 <em>handtaka <\/em><a href=\"https:\/\/islenskordabok.arnastofnun.is\/ord\/17716\">sk\u00fdrt<\/a> 'frelsissvipting \u00ed tilt\u00f6lulega skamman t\u00edma' og samhlj\u00f3ma s\u00f6gn er <a href=\"https:\/\/islenskordabok.arnastofnun.is\/ord\/17717\">sk\u00fdr\u00f0<\/a> 'taka (e-n) h\u00f6ndum (af yfirvaldi), taka einhvern fastan'. <a href=\"https:\/\/idordabanki.arnastofnun.is\/faersla\/897822\">Skilgreining<\/a> nafnor\u00f0sins \u00ed \u201eL\u00f6gfr\u00e6\u00f0ior\u00f0asafni\u201c \u00ed <em>\u00cd\u00f0or\u00f0abankanum <\/em>er 'Frelsissvipting \u00ed tilt\u00f6lulega skamman t\u00edma \u00ed \u00fe\u00e1gu ranns\u00f3knar e\u00f0a me\u00f0fer\u00f0ar sakam\u00e1ls ellegar til a\u00f0 halda uppi l\u00f6gum og reglu' og b\u00e6tt er vi\u00f0 sk\u00fdringunni 'Yfirleitt er \u00fea\u00f0 l\u00f6gregla sem tekur \u00e1kv\u00f6r\u00f0un um handt\u00f6ku og framkv\u00e6mir hana'. A\u00f0ger\u00f0ir \u00cdsraelshers geta falli\u00f0 undir \u00feessar skilgreiningar \u2013 \u00fearna eru \u00fea\u00f0 herna\u00f0aryfirv\u00f6ld (sem jafngilda l\u00f6greglu) sem framkv\u00e6ma a\u00f0ger\u00f0ina og halda \u00fev\u00ed v\u00e6ntanlega fram a\u00f0 \u00feau s\u00e9u a\u00f0 \u201ehalda uppi l\u00f6gum og reglu\u201c me\u00f0 a\u00f0ger\u00f0um s\u00ednum.<\/p>\n<p>Skilgreiningar or\u00f0sins <em>handtaka<\/em>, hvort sem liti\u00f0 er \u00e1 nafnor\u00f0i\u00f0 e\u00f0a s\u00f6gnina, fela \u00ed sj\u00e1lfu s\u00e9r ekki \u00ed s\u00e9r a\u00f0 um l\u00f6gm\u00e6ta a\u00f0ger\u00f0 s\u00e9 a\u00f0 r\u00e6\u00f0a \u2013 enda v\u00e6ri \u00fe\u00e1 ekki h\u00e6gt a\u00f0 tala um <em>\u00f3l\u00f6gm\u00e6ta <\/em>e\u00f0a <em>\u00f3l\u00f6glega handt\u00f6ku<\/em> sem \u00fe\u00f3 er oft gert. \u00deess vegna er ekki h\u00e6gt a\u00f0 halda \u00fev\u00ed fram a\u00f0 or\u00f0i\u00f0 s\u00e9 beinl\u00ednis ranglega nota\u00f0 \u00ed fr\u00e9ttum af umr\u00e6ddri a\u00f0ger\u00f0. Hitt er anna\u00f0 m\u00e1l a\u00f0 v\u00e6ntanlega gerum vi\u00f0 flest \u00f3sj\u00e1lfr\u00e1tt r\u00e1\u00f0 fyrir \u00fev\u00ed a\u00f0 l\u00f6gregla og \u00f6nnur yfirv\u00f6ld fari a\u00f0 l\u00f6gum \u00ed a\u00f0ger\u00f0um s\u00ednum og <em>handtaka <\/em>s\u00e9 \u00fev\u00ed a\u00f0 jafna\u00f0i l\u00f6gm\u00e6t a\u00f0ger\u00f0. \u00deess vegna m\u00e1 halda \u00fev\u00ed fram a\u00f0 <em>handtaka <\/em>s\u00e9 ekki heppilegt or\u00f0 \u00fearna \u2013 en \u00fea\u00f0 eru <em>sj\u00f3r\u00e1n <\/em>og <em>mannr\u00e1n <\/em>t\u00e6past heldur vegna \u00feess a\u00f0 me\u00f0 \u00feeim er fullyrt um \u00f3l\u00f6gm\u00e6ti umdeildra a\u00f0ger\u00f0a. Hlutlausasta or\u00f0i\u00f0 \u00fearna v\u00e6ri l\u00edklega <em>frelsissvipting<\/em>.<\/p>\n<p>\u00deetta er gott d\u00e6mi um \u00fea\u00f0 a\u00f0 fj\u00f6lmi\u00f0lar \u00feurfa a\u00f0 huga vel a\u00f0 or\u00f0anotkun sinni \u00ed umfj\u00f6llun um vi\u00f0kv\u00e6m og umdeild m\u00e1lefni. \u00dea\u00f0 er nefnilega ekki bara b\u00f3kstafleg merking or\u00f0anna sem skiptir m\u00e1li, heldur \u00feau hughrif og hugrenningatengsl sem \u00feau vekja. \u00dea\u00f0 er ekki \u00f3e\u00f0lilegt a\u00f0 fj\u00f6lmi\u00f0lar fari varlega og reyni a\u00f0 nota hlutlaus or\u00f0 \u00fe\u00f3tt \u00fear me\u00f0 megi b\u00faast vi\u00f0 a\u00f0 allir a\u00f0ilar ver\u00f0i \u00f3s\u00e1ttir vi\u00f0 or\u00f0anotkunina \u2013 b\u00e6\u00f0i \u00feau sem vilja taka tiltekna afst\u00f6\u00f0u og \u00feau sem vilja taka \u00fever\u00f6fuga afst\u00f6\u00f0u. \u00deetta hefur komi\u00f0 sk\u00fdrt fram \u00e1 undanf\u00f6rnum m\u00e1nu\u00f0um \u00ed fr\u00e9ttaflutningi af hryllingnum \u00e1 Gasa \u00fear sem \u00edslenskir fj\u00f6lmi\u00f0lar hafa sm\u00e1tt og sm\u00e1tt fari\u00f0 a\u00f0 nota gildishla\u00f0nara og afdr\u00e1ttarlausara or\u00f0alag eftir \u00fev\u00ed sem fleiri s\u00f6nnur eru f\u00e6r\u00f0ar \u00e1 grimmdarverk \u00cdsraelshers.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00cd morgun hef \u00e9g s\u00e9\u00f0 fj\u00f6lda f\u00f3lks gera athugasemdir vi\u00f0 \u00fea\u00f0 a\u00f0 fj\u00f6lmi\u00f0lar skuli nota or\u00f0i\u00f0 handtaka (b\u00e6\u00f0i sem nafnor\u00f0 og s\u00f6gn) \u00ed fr\u00e1s\u00f6gnum af a\u00f0ger\u00f0um \u00cdsraelshers gegn M\u00f6ggu St\u00ednu og \u00f6\u00f0rum skipverjum \u00e1 Conscience. M\u00f6rgum finnst a\u00f0 me\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 nota \u00feetta or\u00f0 s\u00e9 veri\u00f0 a\u00f0 vi\u00f0urkenna l\u00f6gm\u00e6ti a\u00f0ger\u00f0anna og \u00ed sta\u00f0inn \u00e6tti a\u00f0 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":141,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[158635],"tags":[],"class_list":["post-7666","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-malfar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7666","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/users\/141"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7666"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7666\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7667,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7666\/revisions\/7667"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7666"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7666"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7666"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}