{"id":7689,"date":"2025-10-15T13:28:50","date_gmt":"2025-10-15T13:28:50","guid":{"rendered":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/?p=7689"},"modified":"2025-10-15T13:30:37","modified_gmt":"2025-10-15T13:30:37","slug":"hastokk-an-atrennu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/2025\/10\/15\/hastokk-an-atrennu\/","title":{"rendered":"H\u00e1st\u00f6kk \u00e1n atrennu"},"content":{"rendered":"<p>\u00cd umr\u00e6\u00f0um um \u00edslenskukunn\u00e1ttu og \u00edslenskukennslu er \u00fev\u00ed i\u00f0ulega haldi\u00f0 fram, og hneykslast \u00e1, a\u00f0 veri\u00f0 s\u00e9 a\u00f0 draga \u00far kr\u00f6fum til nemenda. \u00deetta hefur komi\u00f0 sk\u00fdrt fram \u00ed Laxnessumr\u00e6\u00f0u s\u00ed\u00f0ustu daga en er ekki n\u00fdtt og hefur t.d. oft veri\u00f0 nefnt \u00ed sambandi vi\u00f0 m\u00e1lfr\u00e6\u00f0ikennslu og meinta undanl\u00e1tssemi \u00ed bar\u00e1ttu gegn \u201e\u00fe\u00e1gufallss\u00fdki\u201c og \u00f6\u00f0rum \u201em\u00e1lvillum\u201c. \u00cd \u00feessari umr\u00e6\u00f0u er oft nota\u00f0 l\u00edkingam\u00e1l \u00far h\u00e1st\u00f6kki og \u00fev\u00ed haldi\u00f0 fram a\u00f0 veri\u00f0 s\u00e9 a\u00f0 \u201el\u00e6kka r\u00e1na\u201c. En \u00fe\u00e1 gleymist a\u00f0 s\u00fa h\u00e6\u00f0 r\u00e1rinnar sem h\u00e1st\u00f6kkvari kemst yfir fer ekki eing\u00f6ngu eftir st\u00f6kkkrafti hans heldur einnig lengd atrennunnar. \u00de\u00f3tt heimsmet karla \u00ed h\u00e1st\u00f6kki s\u00e9 venjulega sagt vera 2,45 metrar er meti\u00f0 \u00ed h\u00e1st\u00f6kki \u00e1n atrennu ekki nema 1,70 metrar \u2013 a\u00f0eins 69% af hinu.<\/p>\n<p>\u00dea\u00f0 er engin \u00e1st\u00e6\u00f0a til a\u00f0 \u00e6tla a\u00f0 st\u00f6kkkraftur nemenda \u2013 n\u00e1msgeta \u00feeirra og \u00e1hugi \u2013 s\u00e9 minni en \u00e1\u00f0ur \u00feegar kemur a\u00f0 \u00edslenskun\u00e1mi. En vegna \u00feess hversu miki\u00f0 m\u00e1lumhverfi\u00f0 hefur breyst undanfarna \u00f6ld er \u00f3hj\u00e1kv\u00e6milegt a\u00f0 \u00feegar nemendum \u00e1 \u00feri\u00f0ja tug tuttugustu og fyrstu aldar er gert a\u00f0 st\u00f6kkva \u00ed m\u00e1lheimi fyrri hluta tuttugustu aldar, hvort sem hann birtist \u00ed sk\u00e1lds\u00f6gum Halld\u00f3rs Laxness e\u00f0a reglum Bj\u00f6rns Gu\u00f0finnssonar um \u201er\u00e9tt\u201c m\u00e1l og \u201erangt\u201c, \u00feurfi \u00feau lengri atrennu en \u00e1\u00f0ur \u2013 ef r\u00e1nni er haldi\u00f0 \u00ed s\u00f6mu h\u00e6\u00f0. Ef lengd atrennunnar er \u00f3breytt en r\u00e1nni haldi\u00f0 \u00ed s\u00f6mu h\u00e6\u00f0 og \u00e1\u00f0ur er \u00fev\u00ed \u00ed raun veri\u00f0 a\u00f0 gera auknar kr\u00f6fur til nemenda. Ef vi\u00f0 viljum ekki a\u00f0 r\u00e1in s\u00e9 l\u00e6kku\u00f0 \u00fearf \u00feess vegna a\u00f0 huga a\u00f0 \u00fev\u00ed hvort og hvernig h\u00e6gt er a\u00f0 lengja atrennuna.<\/p>\n<p>Lenging atrennu getur til d\u00e6mis falist \u00ed g\u00f3\u00f0um stu\u00f0ningi og lei\u00f0s\u00f6gn kennara og \u00e9g efast ekkert um a\u00f0 v\u00ed\u00f0a s\u00e9 veri\u00f0 a\u00f0 <a href=\"https:\/\/www.visir.is\/g\/20252789410d\/ad-henda-bokum-i-born\">gera vel<\/a> \u00ed \u00feeim efnum. En lengingin g\u00e6ti l\u00edka krafist aukins t\u00edma til \u00edslenskukennslu \u00ed grunn- og framhaldssk\u00f3lum og spurning hvort vilji e\u00f0a forsendur s\u00e9u til \u00feess. Langbest v\u00e6ri samt ef atrennan h\u00e6fist strax vi\u00f0 upphaf m\u00e1lt\u00f6ku, me\u00f0 lestri fyrir b\u00f6rn og me\u00f0\u00a0 \u00feeim \u2013 en \u00fear a\u00f0 auki \u00feurfa foreldrar a\u00f0 vera b\u00f6rnum s\u00ednum g\u00f3\u00f0 fyrirmynd. \u00dea\u00f0 er mikilv\u00e6gt a\u00f0 b\u00e6kur s\u00e9u <a href=\"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/2025\/08\/18\/gerum-baekur-synilegar-a-heimilum\/\">til og s\u00fdnilegar<\/a> \u00e1 heimilum og b\u00f6rn alist upp vi\u00f0 \u00fea\u00f0 a\u00f0 e\u00f0lilegt og sj\u00e1lfsagt s\u00e9 a\u00f0 b\u00e6kur s\u00e9u \u00ed kringum \u00feau og foreldrar \u00feeirra lesandi, b\u00e6\u00f0i fyrir sig og b\u00f6rnin. Ef b\u00f6rn sj\u00e1 foreldra s\u00edna aldrei lesa b\u00e6kur eru ekki miklar l\u00edkur \u00e1 a\u00f0 \u00feau f\u00e1i sj\u00e1lf \u00e1huga \u00e1 lestri.<\/p>\n<p>\u00deess vegna er \u00fea\u00f0 miki\u00f0 \u00e1hyggjuefni \u00feegar ungt f\u00f3lk \u00ed framhaldssk\u00f3lum <a href=\"https:\/\/www.mbl.is\/frettir\/innlent\/2025\/10\/11\/hef_ahyggjur_af_mer_sjalfri_thvi_eg_les_svo_litid\/\">segist<\/a> sjaldan e\u00f0a aldrei lesa b\u00e6kur utan sk\u00f3lans. B\u00faast m\u00e1 vi\u00f0 a\u00f0 margt af \u00feessu unga f\u00f3lki ver\u00f0i foreldrar innan f\u00e1rra \u00e1ra og ef \u00feau ver\u00f0a ekki farin a\u00f0 lesa \u00fe\u00e1 munu b\u00f6rn \u00feeirra varla f\u00e1 mikinn \u00e1huga \u00e1 lestri heldur. \u00deetta er \u00fev\u00ed v\u00edtahringur sem nau\u00f0synlegt er a\u00f0 brj\u00f3tast \u00fat \u00far og \u00fea\u00f0 ver\u00f0ur ekki l\u00f6g\u00f0 of mikil \u00e1hersla \u00e1 mikilv\u00e6gi heimilanna \u00ed \u00feessu sambandi. Sk\u00f3larnir \u00feurfa vissulega a\u00f0 taka vi\u00f0 og koma til m\u00f3ts vi\u00f0 nemendur \u00e1 \u00fdmsan h\u00e1tt en \u00feeir geta ekki byggt ofan \u00e1 grunn sem ekki hefur veri\u00f0 lag\u00f0ur. T\u00edmabundin lestrar\u00e1t\u00f6k eru ekki l\u00edkleg til a\u00f0 skila miklum \u00e1rangri vegna \u00feess a\u00f0 \u00feetta er langt\u00edmaverkefni sem aldrei l\u00fdkur, og vi\u00f0 ver\u00f0um \u00f6ll a\u00f0 taka virkan \u00fe\u00e1tt \u00ed.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00cd umr\u00e6\u00f0um um \u00edslenskukunn\u00e1ttu og \u00edslenskukennslu er \u00fev\u00ed i\u00f0ulega haldi\u00f0 fram, og hneykslast \u00e1, a\u00f0 veri\u00f0 s\u00e9 a\u00f0 draga \u00far kr\u00f6fum til nemenda. \u00deetta hefur komi\u00f0 sk\u00fdrt fram \u00ed Laxnessumr\u00e6\u00f0u s\u00ed\u00f0ustu daga en er ekki n\u00fdtt og hefur t.d. oft veri\u00f0 nefnt \u00ed sambandi vi\u00f0 m\u00e1lfr\u00e6\u00f0ikennslu og meinta undanl\u00e1tssemi \u00ed bar\u00e1ttu gegn \u201e\u00fe\u00e1gufallss\u00fdki\u201c og \u00f6\u00f0rum [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":141,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[158635],"tags":[],"class_list":["post-7689","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-malfar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7689","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/users\/141"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7689"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7689\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7691,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7689\/revisions\/7691"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7689"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7689"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7689"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}