{"id":7702,"date":"2025-10-24T10:03:57","date_gmt":"2025-10-24T10:03:57","guid":{"rendered":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/?p=7702"},"modified":"2025-10-24T10:36:23","modified_gmt":"2025-10-24T10:36:23","slug":"politisk-misnotkun-islenskunnar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/2025\/10\/24\/politisk-misnotkun-islenskunnar\/","title":{"rendered":"P\u00f3lit\u00edsk misnotkun \u00edslenskunnar"},"content":{"rendered":"<p>\u00cd <a href=\"https:\/\/vb.is\/skodun\/bubbi-og-banvaenu-bokhaldsbrellur\/\">grein<\/a> \u00ed <em>Vi\u00f0skiptabla\u00f0inu <\/em>\u00ed g\u00e6r v\u00edsar varaforma\u00f0ur Mi\u00f0flokksins \u00ed grein sem Bubbi Morthens (\u201emist\u00e6k samviska \u00fej\u00f3\u00f0arinnar\u201c) skrifa\u00f0i n\u00fdlega \u00ed <em>Morgunbla\u00f0i\u00f0 <\/em>og segir: \u201eBubbi er \u00fe\u00f3 s\u00f6mu fj\u00f6trum bundinn og okkar helsti m\u00e1lfarslegi a\u00f0ger\u00f0aleysissinni, Eir\u00edkur R\u00f6gnvaldsson. \u00cd \u00feeirra h\u00f3pi snarhemlar \u00f6ll umfj\u00f6llun um innflytjendam\u00e1l \u00e1 h\u00e1rr\u00e9ttum sta\u00f0 vi\u00f0 leyfileg m\u00f6rk opinberrar umr\u00e6\u00f0u \u00e1 frj\u00e1lslyndum vinstri v\u00e6ng, nefnilega \u00ed l\u00e9ttv\u00e6gum athugasemdum um \u00f3fulln\u00e6gjandi a\u00f0komu hins opinbera a\u00f0 \u00edslenskukennslu fyrir \u00fatlendinga. \u00de\u00f3tt s\u00fa umr\u00e6\u00f0a s\u00e9 \u00e1ratugag\u00f6mul og \u00fe\u00f3tt \u00fea\u00f0 verkefni hafi auglj\u00f3slega aldrei veri\u00f0 alveg raunh\u00e6ft, get \u00e9g sannarlega teki\u00f0 undir a\u00f0 \u00fatlendingar ver\u00f0a a\u00f0 hafa h\u00e9r b\u00e6\u00f0i hvata og t\u00e6kif\u00e6ri til \u00feess a\u00f0 l\u00e6ra \u00edslensku.\u201c<\/p>\n<p>En \u00ed \u00feessum or\u00f0um opinberar varaforma\u00f0urinn a\u00f0 hann hefur anna\u00f0hvort ekki kynnt s\u00e9r m\u00e1li\u00f0 \u00fdkja vel e\u00f0a er ekki s\u00e9rlega annt um sannleikann. T\u00e6past er h\u00e6gt a\u00f0 segja a\u00f0 umr\u00e6\u00f0a um mikilv\u00e6gi opinbers stu\u00f0nings vi\u00f0 \u00edslenskukennslu innflytjenda s\u00e9 \u201e\u00e1ratugag\u00f6mul\u201c enda voru innflytjendur s\u00e1raf\u00e1ir fram yfir aldam\u00f3t. \u00c9g s\u00e9 ekki heldur hvers vegna verkefni\u00f0 var \u201eauglj\u00f3slega [\u2026] aldrei raunh\u00e6ft\u201c. En \u00feetta eru aukaatri\u00f0i. A\u00f0alatri\u00f0i\u00f0 er a\u00f0 \u00fea\u00f0 er fr\u00e1leitt a\u00f0 halda \u00fev\u00ed fram a\u00f0 umr\u00e6\u00f0a um \u00feessi m\u00e1l, a.m.k. af minni h\u00e1lfu, hafi ekki n\u00e1\u00f0 lengra en a\u00f0 \u201el\u00e9ttv\u00e6gum athugasemdum um \u00f3fulln\u00e6gjandi a\u00f0komu hins opinbera a\u00f0 \u00edslenskukennslu fyrir \u00fatlendinga\u201c. \u00deau sem hafa lesi\u00f0 \u00fea\u00f0 sem \u00e9g hef skrifa\u00f0 vita a\u00f0 \u00feetta er rangt \u2013 kolrangt.<\/p>\n<p>\u00c9g hef vissulega oft gagnr\u00fdnt stj\u00f3rnv\u00f6ld, b\u00e6\u00f0i fyrri r\u00edkisstj\u00f3rn og \u00fe\u00e1 sem n\u00fa situr, fyrir l\u00edtinn stu\u00f0ning vi\u00f0 kennslu \u00ed \u00edslensku sem \u00f6\u00f0ru m\u00e1li. En \u00e9g hef ekki s\u00ed\u00f0ur gagnr\u00fdnt atvinnurekendur fyrir a\u00f0 gera engar kr\u00f6fur um \u00edslenskukunn\u00e1ttu og li\u00f0sinna starfsf\u00f3lki ekki vi\u00f0 \u00edslenskun\u00e1m. \u00c9g hef gagnr\u00fdnt fer\u00f0a\u00fej\u00f3nustuna harkalega fyrir a\u00f0 halda fer\u00f0af\u00f3lki fr\u00e1 \u00edslensku \u00e1 \u00fdmsan h\u00e1tt. \u00c9g hef skrifa\u00f0 um \u00f3\u00fearfa og \u00f3e\u00f0lilega enskunotkun \u00e1 \u00fdmsum svi\u00f0um \u2013 \u00e1 r\u00e1\u00f0stefnum, \u00e1 skiltum, \u00ed augl\u00fdsingum og v\u00ed\u00f0ar. \u00c9g hef br\u00fdnt fyrir f\u00f3lki a\u00f0 s\u00fdna \u00feeim sem eru a\u00f0 l\u00e6ra m\u00e1li\u00f0 \u00feolinm\u00e6\u00f0i, stilla \u00f3umbe\u00f0num lei\u00f0r\u00e9ttingum \u00ed h\u00f3f og skipta ekki a\u00f0 \u00f3\u00fe\u00f6rfu yfir \u00ed ensku. \u00c9g hef skrifa\u00f0 um me\u00f0virkni okkar og me\u00f0vitundarleysi gagnvart \u00fev\u00ed hvernig \u00edslenskan h\u00f6rfar fyrir ensku.<\/p>\n<p>En \u00e9g hef l\u00edka <a href=\"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/2024\/04\/12\/breytum-atvinnu-og-launastefnu-i-thagu-islenskunnar\/\">skrifa\u00f0<\/a> um nau\u00f0syn breyttrar atvinnustefnu og sagt: \u201eM\u00edn sko\u00f0un er s\u00fa a\u00f0 framt\u00ed\u00f0 \u00edslenskunnar ver\u00f0i ekki trygg\u00f0 nema me\u00f0 gerbreyttri atvinnu- og launastefnu \u00fear sem h\u00e6tt ver\u00f0i a\u00f0 leggja \u00e1herslu \u00e1 a\u00f0 f\u00e1 til landsins tug\u00fe\u00fasundir f\u00f3lks \u00ed l\u00e1glaunast\u00f6rf \u00fear sem \u00fearf a\u00f0 vinna myrkranna \u00e1 milli til a\u00f0 n\u00e1 endum saman og f\u00f3lk hefur hvorki t\u00edma n\u00e9 orku, n\u00e9 heldur hvata, til \u00edslenskun\u00e1ms. \u00deess \u00ed sta\u00f0 \u00fearf a\u00f0 leggja \u00e1herslu \u00e1 atvinnugreinar \u00fear sem eru f\u00e6rri en betur launu\u00f0 st\u00f6rf sem krefjast menntunar. Vandinn ver\u00f0ur \u00fe\u00e1 minni vegna \u00feess a\u00f0 f\u00f3lki\u00f0 er f\u00e6rra, og vi\u00f0 f\u00e1um f\u00f3lk sem hefur betri a\u00f0st\u00e6\u00f0ur til \u00edslenskun\u00e1ms.\u201c En \u00e9g b\u00e6tti vi\u00f0: \u201eKannski ver\u00f0um vi\u00f0 bara a\u00f0 s\u00e6tta okkur vi\u00f0 a\u00f0 f\u00f3rna \u00edslenskunni fyrir hagv\u00f6xtinn.\u201c<\/p>\n<p>\u00dea\u00f0 ver\u00f0ur ekki betur s\u00e9\u00f0 en varaforma\u00f0urinn reki vanda \u00edslenskunnar fyrst og fremst til fj\u00f6lgunar innflytjenda. Gott og vel \u2013 segjum a\u00f0 \u00e9g s\u00e9 r\u00e9ttnefndur \u201ea\u00f0ger\u00f0aleysissinni\u201c sem ekki hefur neitt fram a\u00f0 f\u00e6ra til bjargar \u00edslenskunni \u2013 af \u00fev\u00ed a\u00f0 \u00e9g vil ekki tala gegn innflytjendum \u2013 og hugum a\u00f0 \u00fev\u00ed hva\u00f0a a\u00f0ger\u00f0ir varaforma\u00f0urinn bo\u00f0i \u00ed \u00fev\u00ed efni. \u00c9g s\u00e9 ekki a\u00f0 hann nefni neitt, nema nau\u00f0syn \u00feess a\u00f0 auka f\u00e6\u00f0ingart\u00ed\u00f0ni og f\u00e6kka \u00fear me\u00f0 innflytjendum (hann segir \u201elj\u00f3st a\u00f0 \u00feessi innflytjendastraumur til \u00cdslands helst a\u00f0 einhverju leyti \u00ed hendur vi\u00f0 samdr\u00e1tt \u00ed barneignum\u201c sem er au\u00f0vita\u00f0 nokku\u00f0 s\u00e9rkennileg sk\u00fdring vegna \u00feess a\u00f0 \u00fea\u00f0 hl\u00fdtur a\u00f0 taka a.m.k. tuttugu \u00e1r a\u00f0 samdr\u00e1ttur \u00ed barneignum komi fram \u00ed f\u00e6kkun f\u00f3lks \u00e1 vinnumarka\u00f0i).<\/p>\n<p>En segjum samt a\u00f0 varaformanninum yr\u00f0i a\u00f0 \u00feeirri \u00f3sk a\u00f0 f\u00e6\u00f0ingart\u00ed\u00f0ni snarh\u00e6kka\u00f0i og innflutningur f\u00f3lks til landsins st\u00f6\u00f0va\u00f0ist algerlega n\u00fa \u00feegar. Eftir sem \u00e1\u00f0ur eru fyrir \u00ed landinu tugir \u00fe\u00fasunda innflytjenda sem tala ekki \u00edslensku nema a\u00f0 takm\u00f6rku\u00f0u leyti, og \u00fea\u00f0 f\u00f3lk er ekkert a\u00f0 fara \u2013 ef \u00fea\u00f0 ger\u00f0i \u00fea\u00f0, anna\u00f0hvort af frj\u00e1lsum vilja e\u00f0a yr\u00f0i hraki\u00f0 burt me\u00f0 einhverjum r\u00e1\u00f0um, hryndi \u00fej\u00f3\u00f0f\u00e9lagi\u00f0 samstundis eins og \u00f6llum m\u00e1 lj\u00f3st vera. Vi\u00f0 \u00feurfum \u00e1 \u00feessu f\u00f3lki a\u00f0 halda n\u00e6stu \u00e1ratugina, a.m.k. \u00feanga\u00f0 til b\u00f6rnin sem f\u00e6\u00f0ast \u00e1 n\u00e6stu \u00e1rum geta teki\u00f0 vi\u00f0 st\u00f6rfunum sem \u00fea\u00f0 sinnir n\u00fa. Ef vi\u00f0 viljum halda \u00edslenskunni sem a\u00f0alsamskiptam\u00e1li \u00ed atvinnul\u00edfinu ver\u00f0um vi\u00f0 \u00feess vegna a\u00f0 kenna innflytjendum \u00edslensku. Vi\u00f0 h\u00f6fum ekkert val.<\/p>\n<p>Au\u00f0vita\u00f0 veit varaforma\u00f0ur Mi\u00f0flokksins \u00feetta allt saman \u00fe\u00f3tt hann hiki ekki vi\u00f0 a\u00f0 lj\u00faga \u00fev\u00ed a\u00f0 \u00e9g s\u00e9 \u201ea\u00f0ger\u00f0aleysissinni\u201c sem hafi engar till\u00f6gur a\u00f0 a\u00f0ger\u00f0um til a\u00f0 b\u00e6ta st\u00f6\u00f0u tungunnar. En tilgangur hans me\u00f0 \u00feessum skrifum er auglj\u00f3slega ekki a\u00f0 r\u00e6\u00f0a uppbyggilega um vanda \u00edslenskunnar \u2013 sem vissulega er raunverulegur \u2013 og lausnir \u00e1 honum. Tilgangurinn er a\u00f0 sl\u00e1 p\u00f3lit\u00edskar keilur. \u00dea\u00f0 er t.d. vitanlega me\u00f0vita\u00f0 hj\u00e1 honum a\u00f0 tala alls sta\u00f0ar um <em>\u00fatlendinga <\/em>frekar en <em>innflytjendur<\/em>. \u00dea\u00f0 er dapurlegt \u2013 en ekki \u00f3v\u00e6nt \u2013 a\u00f0 \u00edslenskan skuli \u00feannig ger\u00f0 a\u00f0 p\u00f3lit\u00edsku bitbeini. \u00dea\u00f0 er ekki til \u00feess falli\u00f0 a\u00f0 efla samst\u00f6\u00f0u um hana, sem er \u00fe\u00f3 mikilv\u00e6gari en nokkru sinni fyrr. Vi\u00f0 skulum sameinast um a\u00f0 hafna p\u00f3lit\u00edskri misnotkun \u00edslenskunnar.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00cd grein \u00ed Vi\u00f0skiptabla\u00f0inu \u00ed g\u00e6r v\u00edsar varaforma\u00f0ur Mi\u00f0flokksins \u00ed grein sem Bubbi Morthens (\u201emist\u00e6k samviska \u00fej\u00f3\u00f0arinnar\u201c) skrifa\u00f0i n\u00fdlega \u00ed Morgunbla\u00f0i\u00f0 og segir: \u201eBubbi er \u00fe\u00f3 s\u00f6mu fj\u00f6trum bundinn og okkar helsti m\u00e1lfarslegi a\u00f0ger\u00f0aleysissinni, Eir\u00edkur R\u00f6gnvaldsson. \u00cd \u00feeirra h\u00f3pi snarhemlar \u00f6ll umfj\u00f6llun um innflytjendam\u00e1l \u00e1 h\u00e1rr\u00e9ttum sta\u00f0 vi\u00f0 leyfileg m\u00f6rk opinberrar umr\u00e6\u00f0u \u00e1 frj\u00e1lslyndum vinstri [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":141,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[158635],"tags":[],"class_list":["post-7702","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-malfar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7702","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/users\/141"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7702"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7702\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7705,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7702\/revisions\/7705"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7702"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7702"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7702"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}