{"id":7706,"date":"2025-10-24T14:01:54","date_gmt":"2025-10-24T14:01:54","guid":{"rendered":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/?p=7706"},"modified":"2025-10-24T14:01:54","modified_gmt":"2025-10-24T14:01:54","slug":"neikvaed-umraeda-er-nidurdrepandi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/2025\/10\/24\/neikvaed-umraeda-er-nidurdrepandi\/","title":{"rendered":"Neikv\u00e6\u00f0 umr\u00e6\u00f0a er ni\u00f0urdrepandi"},"content":{"rendered":"<p>\u00deegar \u00e9g stofna\u00f0i h\u00f3pinn \u201eM\u00e1lspjall\u201c fyrir r\u00famum fimm \u00e1rum var eitt helsta markmi\u00f0i\u00f0 a\u00f0 efla j\u00e1kv\u00e6\u00f0a umr\u00e6\u00f0u um \u00edslenskuna \u2013 m\u00e9r fannst allt of mikil neikv\u00e6\u00f0ni og oft \u00e1 t\u00ed\u00f0um \u00de\u00f3r\u00f0argle\u00f0i r\u00edkja \u00ed umr\u00e6\u00f0unni, ekki s\u00edst \u00ed \u201eM\u00e1lv\u00f6ndunar\u00fe\u00e6ttinum\u201c. \u00deetta hefur a\u00f0 einhverju leyti tekist \u2013 \u00e9g hef leitast vi\u00f0 a\u00f0 skrifa h\u00e9r fr\u00e6\u00f0andi pistla um \u00fdmis tilbrig\u00f0i \u00ed m\u00e1linu og svara fyrirspurnum \u00e1n \u00feess a\u00f0 ford\u00e6ma tilbrig\u00f0i. En \u00e9g \u00e1tta mig \u00e1 \u00fev\u00ed a\u00f0 \u00ed seinni t\u00ed\u00f0 hefur umr\u00e6\u00f0an or\u00f0i\u00f0 neikv\u00e6\u00f0ari en skyldi, og \u00e1 \u00fev\u00ed ber \u00e9g fulla \u00e1byrg\u00f0 me\u00f0 fj\u00f6lm\u00f6rgum pistlum um dapurlegar framt\u00ed\u00f0arhorfur \u00edslenskunnar og \u00f3\u00fearfa enskunotkun \u00e1 \u00fdmsum svi\u00f0um. Hvorugt er s\u00e9rlega uppl\u00edfgandi e\u00f0a j\u00e1kv\u00e6tt og \u00fev\u00ed \u00ed fullkominni andst\u00f6\u00f0u vi\u00f0 upphafleg markmi\u00f0 h\u00f3psins.<\/p>\n<p>Vissulega hef \u00e9g \u00fea\u00f0 m\u00e9r til afs\u00f6kunar a\u00f0 markmi\u00f0 skrifanna er ekki a\u00f0 hneykslast heldur a\u00f0 vekja f\u00f3lk til vitundar um st\u00f6\u00f0u \u00edslenskunnar og \u00a0br\u00fdna \u00fea\u00f0 til a\u00f0 gera betur, og \u00e9g held a\u00f0 \u00fea\u00f0 s\u00e9 mikilv\u00e6gt og geri vonandi eitthvert gagn. En \u00fea\u00f0 breytir \u00fev\u00ed ekki a\u00f0 \u00feetta setur neikv\u00e6\u00f0an svip \u00e1 umr\u00e6\u00f0una og h\u00e6tt er vi\u00f0 a\u00f0 \u00fea\u00f0 f\u00e6li f\u00f3lk fr\u00e1 h\u00f3pnum. Og ekki bara \u00fea\u00f0 \u2013 h\u00e6ttan er l\u00edka s\u00fa a\u00f0 \u00feessi neikv\u00e6\u00f0a umr\u00e6\u00f0a verki \u00fever\u00f6fugt vi\u00f0 \u00fea\u00f0 sem stefnt er a\u00f0 og dragi \u00far tr\u00fa f\u00f3lks \u00e1 \u00edslenskuna og framt\u00ed\u00f0 hennar. \u00dearna er vandrata\u00f0ur vegur milli hvatningar sem bl\u00e6s f\u00f3lki \u00ed brj\u00f3st heilbrig\u00f0um metna\u00f0i fyrir h\u00f6nd \u00edslenskunnar og tr\u00fa \u00e1 framt\u00ed\u00f0 hennar, og svo svartagallsrauss sem fyllir f\u00f3lk b\u00f6ls\u00fdni og sannf\u00e6rir \u00fea\u00f0 um a\u00f0 \u00edslenskan s\u00e9 \u00e1 fallandi f\u00e6ti.<\/p>\n<p>En \u00fer\u00e1tt fyrir a\u00f0 umr\u00e6\u00f0an undanfari\u00f0 \u2013 ekki bara \u00ed \u201eM\u00e1lspjalli\u201c heldur l\u00edka annars sta\u00f0ar \u2013 hafi oft veri\u00f0 me\u00f0 neikv\u00e6\u00f0um formerkjum hefur h\u00fan s\u00fdnt a\u00f0 \u00e1hugi \u00e1 st\u00f6\u00f0u \u00edslenskunnar er mikill. \u00c1skorunin er \u00fev\u00ed a\u00f0 virkja \u00feann \u00e1huga til raunverulegra a\u00f0ger\u00f0a \u2013 \u00e1n \u00feess a\u00f0 gera tunguna a\u00f0 p\u00f3lit\u00edsku bitbeini um lei\u00f0. \u00dea\u00f0 er vel h\u00e6gt \u2013 umr\u00e6\u00f0a um minnkandi lestur \u00e1 sk\u00e1lds\u00f6gum Halld\u00f3rs Laxness \u00ed framhaldssk\u00f3lum hefur til d\u00e6mis kalla\u00f0 fram \u00fdmsar fr\u00e1sagnir af frj\u00f3rri og skapandi \u00edslenskukennslu \u00ed sk\u00f3lum. \u00dea\u00f0 \u00fearf a\u00f0 sn\u00faa neikv\u00e6\u00f0um barl\u00f3mi og tu\u00f0i upp \u00ed j\u00e1kv\u00e6\u00f0a umr\u00e6\u00f0u um hva\u00f0 h\u00e6gt s\u00e9 a\u00f0 gera \u2013 og gera \u00fea\u00f0 s\u00ed\u00f0an. \u00dea\u00f0 er nefnilega \u00fdmislegt h\u00e6gt a\u00f0 gera, og flest af \u00fev\u00ed kostar ekki neitt \u2013 nema sm\u00e1vegis hugsun og tillitssemi. \u00dear m\u00e1 m.a. nefna:<\/p>\n<p>A\u00f0 tala sem mest vi\u00f0 b\u00f6rn og unglinga og fj\u00f6lga s\u00edmalausum samverustundum barna og foreldra; a\u00f0 lesa fyrir b\u00f6rnin og me\u00f0 \u00feeim, hvetja \u00feau til lestrar og vera \u00feeim g\u00f3\u00f0 fyrirmynd \u00e1 \u00fev\u00ed svi\u00f0i; a\u00f0 nota alltaf \u00edslensku ef \u00feess er nokkur kostur og vera upp\u00f6rvandi vi\u00f0 f\u00f3lk sem er a\u00f0 l\u00e6ra m\u00e1li\u00f0 \u00ed sta\u00f0 \u00feess a\u00f0 lei\u00f0r\u00e9tta \u00fea\u00f0 \u00f3umbe\u00f0i\u00f0 e\u00f0a skipta yfir \u00ed ensku; a\u00f0 \u00fer\u00fdsta \u00e1 stj\u00f3rnv\u00f6ld a\u00f0 m\u00f3ta stefnu um m\u00f3tt\u00f6ku og inngildingu innflytjenda og fylgja \u00feeirri stefnu eftir me\u00f0 a\u00f0ger\u00f0um; og vitaskuld a\u00f0 vera j\u00e1kv\u00e6\u00f0 og skapandi \u00ed okkar eigin m\u00e1lnotkun og s\u00fdna m\u00e1lnotkun annarra vir\u00f0ingu og umbur\u00f0arlyndi \u00fe\u00f3tt h\u00fan s\u00e9 \u00f6nnur en vi\u00f0 teljum r\u00e9tta e\u00f0a erum v\u00f6n. Margt fleira m\u00e6tti nefna og \u00e9g heiti \u00e1 ykkur a\u00f0 fylla \u201eM\u00e1lspjall\u201c af j\u00e1kv\u00e6\u00f0um fr\u00e9ttum af \u00edslenskunni.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00deegar \u00e9g stofna\u00f0i h\u00f3pinn \u201eM\u00e1lspjall\u201c fyrir r\u00famum fimm \u00e1rum var eitt helsta markmi\u00f0i\u00f0 a\u00f0 efla j\u00e1kv\u00e6\u00f0a umr\u00e6\u00f0u um \u00edslenskuna \u2013 m\u00e9r fannst allt of mikil neikv\u00e6\u00f0ni og oft \u00e1 t\u00ed\u00f0um \u00de\u00f3r\u00f0argle\u00f0i r\u00edkja \u00ed umr\u00e6\u00f0unni, ekki s\u00edst \u00ed \u201eM\u00e1lv\u00f6ndunar\u00fe\u00e6ttinum\u201c. \u00deetta hefur a\u00f0 einhverju leyti tekist \u2013 \u00e9g hef leitast vi\u00f0 a\u00f0 skrifa h\u00e9r fr\u00e6\u00f0andi pistla um [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":141,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[158635],"tags":[],"class_list":["post-7706","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-malfar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7706","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/users\/141"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7706"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7706\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7707,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7706\/revisions\/7707"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7706"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7706"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7706"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}