{"id":7750,"date":"2025-11-11T17:44:22","date_gmt":"2025-11-11T17:44:22","guid":{"rendered":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/?p=7750"},"modified":"2025-11-11T17:44:22","modified_gmt":"2025-11-11T17:44:22","slug":"geta-karlmenn-att-von-a-barni","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/2025\/11\/11\/geta-karlmenn-att-von-a-barni\/","title":{"rendered":"Geta karlmenn \u00e1tt von \u00e1 barni?"},"content":{"rendered":"<p>\u00cd innleggi \u00ed \u201eM\u00e1lspjalli\u201c \u00ed dag var sagt: \u201eUndrandi a\u00f0 sj\u00e1 \u00e1 R\u00daV fr\u00e9tt um a\u00f0 tveir r\u00e1\u00f0herrar eigi von \u00e1 barni, karlkyns r\u00e1\u00f0herrar.\u201c \u00cd umr\u00e6\u00f0um kom fram a\u00f0 innleggsh\u00f6fundi fannst \u00f3e\u00f0lilegt a\u00f0 sambandi <em>eiga von \u00e1 barni <\/em>v\u00e6ri nota\u00f0 um karlmenn, og sama fannst greinilega fleiri sem t\u00f3ku \u00fe\u00e1tt \u00ed umr\u00e6\u00f0unni \u00fe\u00f3tt \u00f6\u00f0rum fyndist \u00feetta fullkomlega e\u00f0lilegt or\u00f0alag. \u00dea\u00f0 er \u00ed sj\u00e1lfu s\u00e9r ekki \u00f3e\u00f0lilegt a\u00f0 einhver hr\u00f6kkvi vi\u00f0 a\u00f0 sj\u00e1 \u00feetta \u2013 \u00ed <em>\u00cdslenskri n\u00fat\u00edmam\u00e1lsor\u00f0ab\u00f3k <\/em>er sambandi\u00f0 <em>eiga von \u00e1 barni<\/em> <a href=\"https:\/\/islenskordabok.arnastofnun.is\/ord\/46206\">sk\u00fdrt<\/a> 'vera \u00f3fr\u00edsk' sem vitanlega v\u00edsar eing\u00f6ngu til kvenna. \u00dear er l\u00edka a\u00f0 finna anna\u00f0 mj\u00f6g skylt samband sem getur eing\u00f6ngu v\u00edsa\u00f0 til kvenna (og annarra <a href=\"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/2022\/07\/04\/leghafar-og-adrir-hafar\/\">leghafa<\/a>), <em>eiga von \u00e1 s\u00e9r<\/em> &lt;<em>um m\u00e1na\u00f0am\u00f3tin<\/em>&gt; sem er sk\u00fdrt 'eiga a\u00f0 f\u00e6\u00f0a barn um m\u00e1na\u00f0am\u00f3tin'.<\/p>\n<p>En \u00fe\u00f3tt sambandi\u00f0 <em>eiga von \u00e1 barni <\/em>hafi einkum veri\u00f0 nota\u00f0 um konur m\u00e1 finna \u00fdmis g\u00f6mul d\u00e6mi um a\u00f0 \u00fea\u00f0 s\u00e9 nota\u00f0 um karla. \u00cd <em>N\u00fdjum kv\u00f6ldv\u00f6kum <\/em>1915 segir: \u201ePerrinette var \u00feungu\u00f0, og [\u2026] hann \u00e1tti von\u00a0 \u00e1 barni me\u00f0 henni.\u201c \u00cd <em>Vikunni <\/em>1944 segir: \u201eMaurice tr\u00fair Renny fyrir \u00fev\u00ed, a\u00f0 hann eigi von \u00e1 barni me\u00f0 st\u00falku, sem heitir Elvira Grey.\u201c \u00a0\u00cd <em>Dagskr\u00e1 <\/em>1946 segir: \u201eEf \u00fe\u00fdzkur ma\u00f0ur \u00e1tti von \u00e1 barni \u00ed Noregi \u00e1tti hann a\u00f0 sk\u00fdra fr\u00e1 \u00fev\u00ed.\u201c \u00cd <em>Heilbrig\u00f0issk\u00fdrslum <\/em>1963 segir: \u201ehann \u00e1 von \u00e1 barni me\u00f0 annarri st\u00falku.\u201c \u00cd <em>F\u00e1lkanum <\/em>1964 segir: \u201eHann \u00e1 von \u00e1 barni me\u00f0 d\u00f3ttur Plastik-Smith.\u201c \u00cd <em>Morgunbla\u00f0inu <\/em>1983 segir: \u201eEn Hallgr\u00edmur var\u00f0 ekki af \u00fev\u00ed talinn a\u00f0 eiga \u00feessa konu sem hann \u00e1tti von \u00e1 barni me\u00f0.\u201c \u00cd <em>DV <\/em>1985 segir: \u201eHann \u00e1 von \u00e1 barni.\u201c<\/p>\n<p>Eins og \u00feessi d\u00e6mi s\u00fdna fylgdi forsetningin <em>me\u00f0<\/em> oftast sambandinu \u00e1\u00f0ur fyrr \u00feegar \u00fea\u00f0 v\u00edsa\u00f0i til karla \u2013 <em>eiga von \u00e1 barni me\u00f0 <\/em>&lt;<em>einhverri konu<\/em>&gt;. \u00dea\u00f0 \u00feurfti sem s\u00e9 a\u00f0 taka fram a\u00f0 karlarnir st\u00e6\u00f0u ekki \u00ed \u00feessu hj\u00e1lparlaust. Hi\u00f0 sama gilti hins vegar ekki um konur \u2013 barnsfa\u00f0irinn var sjaldnast nefndur. Sambandi\u00f0 hefur einnig lengi veri\u00f0 nota\u00f0 um hj\u00f3n e\u00f0a fj\u00f6lskyldur. \u00cd <em>Al\u00fe\u00fd\u00f0ubla\u00f0inu <\/em>1934 segir: \u201eOg vi\u00f0 eigum meira a\u00f0 segja von \u00e1 barni.\u201c \u00cd <em>Morgunbla\u00f0inu <\/em>1941 segir: \u201eFj\u00f6lskylda ein, sem \u00feegar var \u00e1 f\u00e1t\u00e6kraframf\u00e6ri, \u00e1tti von \u00e1 barni.\u201c \u00cd <em>Vikunni <\/em>1942 segir: \u201eVi\u00f0 eigum von \u00e1 barni.\u201c \u00cd <em>Al\u00fe\u00fd\u00f0ubla\u00f0inu <\/em>1945 segir: \u201eOg svo fer hann fr\u00e1 m\u00e9r til hennar og \u00feau eiga von \u00e1 barni.\u201c \u00cd <em>Morgunbla\u00f0inu <\/em>1946 segir: \u201eVi\u00f0 hj\u00f3nin eigum von \u00e1 barni.\u201c<\/p>\n<p>D\u00e6mum um a\u00f0 karlar <em>eigi von \u00e1 barni <\/em>vir\u00f0ist fara mj\u00f6g fj\u00f6lgandi kringum s\u00ed\u00f0ustu aldam\u00f3t og upp \u00far \u00fev\u00ed ef marka m\u00e1 <em>t\u00edmarit.is<\/em>. Varla leikur nokkur vafi \u00e1 \u00fev\u00ed a\u00f0 \u00fea\u00f0 tengist meira kynjajafnr\u00e9tti og aukinni \u00fe\u00e1ttt\u00f6ku karlmanna \u00ed um\u00f6nnun barna \u2013 aukinni tilfinningu fyrir \u00fev\u00ed a\u00f0 \u00fe\u00f3tt konan gangi me\u00f0 barni\u00f0 s\u00e9 karlinn ekki stikkfr\u00ed heldur s\u00e9 me\u00f0gangan og undirb\u00faningur f\u00e6\u00f0ingarinnar \u00ed raun verkefni beggja. \u00cd <em>Risam\u00e1lheildinni <\/em>eru 170 d\u00e6mi um <em>hann \u00e1 von \u00e1 barni<\/em>, 434 um <em>h\u00fan \u00e1 von \u00e1 barni<\/em> og 347 um <em>\u00feau eiga von \u00e1 barni<\/em>. \u00dea\u00f0 er \u00feess vegna enginn vafi \u00e1 \u00fev\u00ed a\u00f0 \u00fe\u00f3tt sambandi\u00f0 <em>eiga von \u00e1 barni <\/em>hafi \u00e1\u00f0ur einkum v\u00edsa\u00f0 til kvenna merkir \u00fea\u00f0 ekki lengur 'vera \u00f3fr\u00edsk' \u00ed m\u00e1lvitund mj\u00f6g margra, heldur b\u00f3kstaflega 'eiga von \u00e1 barni'.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00cd innleggi \u00ed \u201eM\u00e1lspjalli\u201c \u00ed dag var sagt: \u201eUndrandi a\u00f0 sj\u00e1 \u00e1 R\u00daV fr\u00e9tt um a\u00f0 tveir r\u00e1\u00f0herrar eigi von \u00e1 barni, karlkyns r\u00e1\u00f0herrar.\u201c \u00cd umr\u00e6\u00f0um kom fram a\u00f0 innleggsh\u00f6fundi fannst \u00f3e\u00f0lilegt a\u00f0 sambandi eiga von \u00e1 barni v\u00e6ri nota\u00f0 um karlmenn, og sama fannst greinilega fleiri sem t\u00f3ku \u00fe\u00e1tt \u00ed umr\u00e6\u00f0unni \u00fe\u00f3tt \u00f6\u00f0rum fyndist [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":141,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[158635],"tags":[],"class_list":["post-7750","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-malfar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7750","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/users\/141"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7750"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7750\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7751,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7750\/revisions\/7751"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7750"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7750"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7750"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}