{"id":7789,"date":"2025-12-08T16:11:25","date_gmt":"2025-12-08T16:11:25","guid":{"rendered":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/?p=7789"},"modified":"2025-12-08T16:12:53","modified_gmt":"2025-12-08T16:12:53","slug":"einhvern-megin","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/2025\/12\/08\/einhvern-megin\/","title":{"rendered":"Einhvern megin"},"content":{"rendered":"<p>\u00cd Facebook-h\u00f3pnum \u201eSkemmtileg \u00edslensk or\u00f0\u201c rakst \u00e9g \u00e1 mikla hneykslunarumr\u00e6\u00f0u um a\u00f0 nafngreind kona sem ekki er \u00feekkt fyrir \u00f3vanda\u00f0 m\u00e1lfar hef\u00f0i \u00ed <a href=\"https:\/\/www.visir.is\/g\/20252813848d\/a-follin-hafi-motad-sig\">vi\u00f0tali<\/a> sagt <em>einhvern megin <\/em>\u00ed sta\u00f0 <em>einhvern veginn<\/em>. \u00deetta var kalla\u00f0 \u201etalgalli\u201c, \u201em\u00e1lhelti\u201c, \u201em\u00e1lleysa\u201c og \u201ebull\u201c \u00fe\u00f3tt einnig v\u00e6ri nefnt a\u00f0 \u201e\u00f3grynni af f\u00f3lki\u201c seg\u00f0i \u00feetta \u201efyrir austan\u201c \u2013 sem Austfir\u00f0ingar m\u00f3tm\u00e6ltu reyndar har\u00f0lega. \u00c9g veit ekki hvort \u00feessi frambur\u00f0ur er eitthva\u00f0 algengari \u00e1 Austurlandi en annars sta\u00f0ar en hitt er lj\u00f3st a\u00f0 hann er mj\u00f6g algengur v\u00ed\u00f0a um land. Enginn vafi er \u00e1 \u00fev\u00ed a\u00f0 sambandi\u00f0 er upphaflega <em>einhvern veginn<\/em>, en langalgengasti frambur\u00f0ur \u00feess er sennilega <em>einhvernegin <\/em>[ei\u014b\u030ak(v)\u025b(r)tneij\u026an] \u2013 \u00fe.e., or\u00f0in renna saman og <em>v <\/em>fellur framan af \u00fev\u00ed seinna.<\/p>\n<p>\u00deetta m\u00e1 sj\u00e1 \u00e1 textum \u00ed <em>Risam\u00e1lheildinni<\/em> \u00fear sem eru h\u00e1tt \u00ed \u00fe\u00fasund d\u00e6mi sem endurspegla \u00feennan frambur\u00f0, \u00fdmist ritu\u00f0 <em>einhvernegin<\/em>, <em>einhverneginn<\/em>, <em>einhverneigin<\/em> e\u00f0a <em>einhverneiginn <\/em>\u2013 st\u00f6ku sinnum l\u00edka \u00ed tveimur or\u00f0um. \u00dearna eru l\u00edka r\u00fam sex hundru\u00f0 d\u00e6mi um samsvarandi myndir me\u00f0 <em>m<\/em>, <em>einhvernmegin<\/em>, <em>einhvernmeginn<\/em>, <em>einhvernmeigin <\/em>og <em>einhvernmeiginn <\/em>\u2013 \u00fear af um \u00feri\u00f0jungur \u00ed tveimur or\u00f0um. Langflest \u00feessara d\u00e6ma eru \u00far \u00f3pr\u00f3farkalesnum textum samf\u00e9lagsmi\u00f0la og n\u00e6r engin d\u00e6mi um \u00feessar myndir er a\u00f0 finna \u00e1 <em>t\u00edmarit.is<\/em>. Vissulega er \u00feetta ekki \u00e1 vi\u00f0 nema l\u00edti\u00f0 brot af samsvarandi d\u00e6mum \u00fear sem rita\u00f0 er <em>v<\/em>, en s\u00fdnir \u00fe\u00f3 a\u00f0 \u00fea\u00f0 er fjarri \u00fev\u00ed a\u00f0 vera einsd\u00e6mi a\u00f0 hafa <em>megin<\/em>(<em>n<\/em>) sem seinni hluta \u00feessa sambands \u00ed sta\u00f0 <em>veginn<\/em>.<\/p>\n<p>\u00c9g hlusta\u00f0i reyndar \u00e1 umr\u00e6tt vi\u00f0tal og \u00fear var vissulega ekki sagt <em>veginn <\/em>en \u00e9g gat ekki heldur heyrt a\u00f0 \u00fear v\u00e6ri sagt sk\u00fdrt <em>megin<\/em> heldur virtist m\u00e9r \u00feetta vera einhvers konar millihlj\u00f3\u00f0. H\u00e9r ver\u00f0ur a\u00f0 hafa \u00ed huga a\u00f0 <em>v <\/em>og <em>m <\/em>eru hlj\u00f3\u00f0fr\u00e6\u00f0ilega l\u00edk \u2013 hvort tveggja r\u00f6ddu\u00f0 varahlj\u00f3\u00f0 og eini munurinn s\u00e1 a\u00f0 <em>v <\/em>er \u00f6nghlj\u00f3\u00f0 en <em>m <\/em>nefhlj\u00f3\u00f0. S\u00e1 munur ver\u00f0ur ansi l\u00edtill inni \u00ed mi\u00f0ri samsetningu \u00fear sem a\u00f0 auki ver\u00f0ur venjulega l\u00edti\u00f0 eftir af hlj\u00f3\u00f0inu \u2013 eins og \u00e1\u00f0ur segir er sennilega oftast hvorki <em>v<\/em> n\u00e9 <em>m <\/em>\u00fearna \u00ed e\u00f0lilegum frambur\u00f0i \u00feannig a\u00f0 hvorki rith\u00e1tturinn <em>einhvern veginn <\/em>n\u00e9 <em>einhvern megin<\/em>(<em>n<\/em>) hefur stu\u00f0ning af frambur\u00f0i. \u00deess vegna er \u00ed raun fullkomlega e\u00f0lilegt og vi\u00f0b\u00fai\u00f0 a\u00f0 <em>veginn <\/em>breytist stundum \u00ed <em>megin<\/em>(<em>n<\/em>) \u00ed ritm\u00e1li \u00ed \u00feessu sambandi.<\/p>\n<p>Hins vegar \u00feekkja m\u00e1lnotendur \u00fdmis or\u00f0asamb\u00f6nd \u00fear sem <em>megin <\/em>er seinni li\u00f0ur \u2013 samb\u00f6nd eins og <em>h\u00e9rna megin<\/em>, <em>b\u00e1\u00f0um megin<\/em>, <em>hinum megin<\/em>, <em>s\u00f6mu megin<\/em> o.s.frv. \u2013 og ekkert undarlegt a\u00f0 \u00feeir tengi <em>einhvernegin<\/em> vi\u00f0 \u00feau samb\u00f6nd og skrifi <em>einhvern megin <\/em>e\u00f0a eitthvert afbrig\u00f0i af \u00fev\u00ed. \u00deessi skilningur getur einnig leitt til \u00feess a\u00f0 f\u00f3lk fari a\u00f0 bera sambandi\u00f0 fram me\u00f0 <em>m<\/em>, til d\u00e6mis ef \u00fea\u00f0 \u00e6tlar a\u00f0 vanda sig. En \u00feetta er heldur ekki fyrsta d\u00e6mi\u00f0 um a\u00f0 <em>veginn <\/em>breytist \u00ed <em>megin<\/em>. \u00dea\u00f0 hefur nefnilega einmitt gerst \u00ed \u00e1\u00f0urnefndum samb\u00f6ndum me\u00f0 <em>megin<\/em> sem <a href=\"https:\/\/ordsifjabok.arnastofnun.is\/faersla\/11979\">samkv\u00e6mt<\/a> <em>\u00cdslenskri or\u00f0sifjab\u00f3k <\/em>er \u201eblendingsmynd \u00far <em>-(v)eginn<\/em> og <em>vegum<\/em>, sbr. <em>\u00feann veginn<\/em>, <em>einnegin(n)<\/em>\u201c. Myndin <em>einhverneginn <\/em>er reyndar <a href=\"https:\/\/ritmalssafn.arnastofnun.is\/daemi\/713934\">gefin<\/a> \u00ed <em>M\u00f3\u00f0urm\u00e1ls-b\u00f3kinni <\/em>eftir J\u00f3n \u00d3lafsson fr\u00e1 1911.<\/p>\n<p>\u00dev\u00ed m\u00e1 b\u00e6ta vi\u00f0 a\u00f0 \u00ed sk\u00e1lds\u00f6gunni <em>Merkingu <\/em>notar Fr\u00ed\u00f0a \u00cdsberg myndina <em>megin<\/em>(<em>n<\/em>) til a\u00f0 gefa m\u00e1lfari einnar pers\u00f3nu \u00e1kve\u00f0inn bl\u00e6. \u00cd vi\u00f0tali um s\u00f6guna \u00ed <em>Fr\u00e9ttabla\u00f0inu <\/em>2021 <a href=\"https:\/\/timarit.is\/page\/7522894?iabr=on#page\/n95\/mode\/1up\/\">sag\u00f0i<\/a> h\u00fan: \u201eA\u00f0 sama skapi l\u00e9t \u00e9g Tristan tala \u00e1 s\u00e9rstakan h\u00e1tt til a\u00f0 sj\u00e1 hvort \u00fea\u00f0 hef\u00f0i \u00e1hrif \u00e1 samkennd gagnvart honum. Yr\u00f0i hann settur sk\u00f6r l\u00e6gra, myndi hann strax ver\u00f0a ford\u00e6mdur af \u00fev\u00ed hann segir einhvern meginn en ekki einhvern veginn?\u201c N\u00fa veit \u00e9g ekki hva\u00f0a \u00e1hrif \u00feessi rith\u00e1ttur hefur haft \u00e1 lesendur <em>Merkingar <\/em>en reyndar m\u00e1 b\u00faast vi\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 einhverjir \u00feeirra hafi sambandi\u00f0 me\u00f0 <em>megin<\/em>(<em>n<\/em>). Vi\u00f0br\u00f6g\u00f0in \u00ed h\u00f3pnum \u201eSkemmtileg \u00edslensk or\u00f0\u201c s\u00fdna hins vegar greinilega a\u00f0 <em>einhvern megin<\/em>(<em>n<\/em>) kallar \u00e1 hneykslun og ford\u00e6mingu hj\u00e1 \u00fdmsum m\u00e1lnotendum. \u00dea\u00f0 er mi\u00f0ur.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00cd Facebook-h\u00f3pnum \u201eSkemmtileg \u00edslensk or\u00f0\u201c rakst \u00e9g \u00e1 mikla hneykslunarumr\u00e6\u00f0u um a\u00f0 nafngreind kona sem ekki er \u00feekkt fyrir \u00f3vanda\u00f0 m\u00e1lfar hef\u00f0i \u00ed vi\u00f0tali sagt einhvern megin \u00ed sta\u00f0 einhvern veginn. \u00deetta var kalla\u00f0 \u201etalgalli\u201c, \u201em\u00e1lhelti\u201c, \u201em\u00e1lleysa\u201c og \u201ebull\u201c \u00fe\u00f3tt einnig v\u00e6ri nefnt a\u00f0 \u201e\u00f3grynni af f\u00f3lki\u201c seg\u00f0i \u00feetta \u201efyrir austan\u201c \u2013 sem Austfir\u00f0ingar m\u00f3tm\u00e6ltu [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":141,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[158635],"tags":[],"class_list":["post-7789","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-malfar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7789","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/users\/141"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7789"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7789\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7791,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7789\/revisions\/7791"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7789"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7789"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7789"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}