{"id":7805,"date":"2025-12-11T23:54:47","date_gmt":"2025-12-11T23:54:47","guid":{"rendered":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/?p=7805"},"modified":"2025-12-12T11:02:42","modified_gmt":"2025-12-12T11:02:42","slug":"hvers-vegna-eru-jolin-stundum-raud","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/2025\/12\/11\/hvers-vegna-eru-jolin-stundum-raud\/","title":{"rendered":"Hvers vegna eru j\u00f3lin stundum rau\u00f0?"},"content":{"rendered":"<p>\u00cd Facebook-h\u00f3pnum \u201eSkemmtileg \u00edslensk or\u00f0\u201c var spurt hvers vegna andst\u00e6\u00f0an vi\u00f0 <em>hv\u00edt j\u00f3l <\/em>\u2013 sem er au\u00f0skili\u00f0 \u2013 v\u00e6ri <em>rau\u00f0 j\u00f3l <\/em>en ekki <em>au\u00f0 j\u00f3l<\/em>. \u00cd <em>\u00cdslenskri or\u00f0ab\u00f3k <\/em>er ein merking l\u00fdsingaror\u00f0sins <em>rau\u00f0ur <\/em>s\u00f6g\u00f0 'snj\u00f3laus, au\u00f0ur' me\u00f0 d\u00e6munum <em>rau\u00f0 j\u00f6r\u00f0 <\/em>og <em>rau\u00f0 j\u00f3l<\/em>. \u201eMe\u00f0 <em>rau\u00f0 j\u00f3l<\/em> er \u00fev\u00ed \u00e1tt vi\u00f0 snj\u00f3lausa au\u00f0a j\u00f6r\u00f0 um j\u00f3l\u201c <a href=\"https:\/\/www.visindavefur.is\/svar.php?id=2076\">segir<\/a> \u00e1 <em>V\u00edsindavefnum<\/em> \u00ed svari vi\u00f0 spurningunni \u201eAf hverju er snj\u00f3lausum j\u00f3lum l\u00fdst sem \u201erau\u00f0um j\u00f3lum\u201c en ekki sv\u00f6rtum?\u201c En \u00feetta svarar samt ekki \u00feeirri spurningu hvers vegna l\u00fdsingaror\u00f0i\u00f0 <em>rau\u00f0ur <\/em>getur haft \u00feessa merkingu \u2013 og eing\u00f6ngu me\u00f0 \u00feessum tilteknu nafnor\u00f0um (og a\u00f0 \u00fev\u00ed er vir\u00f0ist einnig me\u00f0 nafnor\u00f0inu <em>vetur <\/em>\u00ed <a href=\"https:\/\/ritmalssafn.arnastofnun.is\/daemi\/376665\">hendingunni<\/a> \u201eVeturinn rau\u00f0ur, vori\u00f0 bl\u00edtt\u201c \u00far kv\u00e6\u00f0i fr\u00e1 \u00e1tj\u00e1ndu \u00f6ld, en \u00fea\u00f0 er skylt).<\/p>\n<p>\u00c1 <em>V\u00edsindavefnum <\/em>er bent \u00e1 a\u00f0 til er or\u00f0atilt\u00e6ki sem \u201efelur \u00ed s\u00e9r \u00fe\u00e1 tr\u00fa manna a\u00f0 v\u00e6ri j\u00f6r\u00f0 au\u00f0 um j\u00f3l yr\u00f0i snj\u00f3r um p\u00e1ska og \u00f6fugt\u201c. Elsta <a href=\"https:\/\/ritmalssafn.arnastofnun.is\/daemi\/376665\">d\u00e6mi\u00f0<\/a> um \u00fea\u00f0 er \u00ed <em>\u00dej\u00f3\u00f0s\u00f6gum J\u00f3ns \u00c1rnasonar <\/em>fr\u00e1 1864: \u201eEf j\u00f3l eru rau\u00f0, ver\u00f0a hv\u00edtir p\u00e1skar, en rau\u00f0ir, ef j\u00f3l eru hv\u00edt\u201c. \u00dear kemur einnig fram a\u00f0 svipa\u00f0 or\u00f0asamband <a href=\"https:\/\/ordnet.dk\/ods\/ordbog?query=jul\">er til<\/a> \u00ed d\u00f6nsku \u2013 <em>en gr\u00f8n jul bringer snehvid p\u00e5ske<\/em> og <em>hvid jul giver en gr\u00f8n p\u00e5ske<\/em>. \u00deessi samb\u00f6nd eru svo l\u00edk a\u00f0 milli \u00feeirra hlj\u00f3ta a\u00f0 vera einhver tengsl og \u00fe\u00e1 er mun l\u00edklegra a\u00f0 \u00edslenska or\u00f0asambandi\u00f0 hafi veri\u00f0 b\u00fai\u00f0 til me\u00f0 hli\u00f0sj\u00f3n af \u00fev\u00ed danska en \u00f6fugt. Munurinn er s\u00e1 a\u00f0 \u00ed d\u00f6nsku er tala\u00f0 um <em>gr\u00e6n<\/em> j\u00f3l e\u00f0a p\u00e1ska en \u00ed \u00edslensku um <em>rau\u00f0<\/em> \u2013 \u201e<em>gr\u00e6nn<\/em> merkir \u00fearna 'snj\u00f3laus, au\u00f0ur' eins og <em>rau\u00f0ur<\/em> \u00ed \u00edslensku\u201c segir \u00e1 <em>V\u00edsindavefnum<\/em>.<\/p>\n<p>\u00dea\u00f0 er au\u00f0skili\u00f0 hvers vegna <em>gr\u00e6nt <\/em>er nota\u00f0 \u00ed d\u00f6nsku \u2013 \u00fea\u00f0 er litur grassins. En hvers vegna ver\u00f0a \u00edslensku j\u00f3lin <em>rau\u00f0<\/em>? \u00dea\u00f0 v\u00e6ri au\u00f0vita\u00f0 fr\u00e1leitt a\u00f0 tala um <em>gr\u00e6n j\u00f3l <\/em>\u00e1 \u00cdslandi \u2013 \u00fe\u00f3tt gras sem gr\u00e6r \u00e1 r\u00e6ktu\u00f0um t\u00fanum n\u00fat\u00edmans geti veri\u00f0 b\u00fdsna gr\u00e6nleitt um j\u00f3laleyti\u00f0 var \u00fea\u00f0 ekki \u00feannig \u00e1\u00f0ur fyrr. \u00deegar danska or\u00f0atilt\u00e6ki\u00f0 var yfirf\u00e6rt \u00e1 \u00edslensku \u00feurfti \u00fev\u00ed a\u00f0 finna eitthvert anna\u00f0 l\u00fdsingaror\u00f0 \u00ed sta\u00f0 \u00feess a\u00f0 hafa j\u00f3lin <em>gr\u00e6n<\/em>. Ef veri\u00f0 er a\u00f0 nota litaror\u00f0 \u00e1 anna\u00f0 bor\u00f0 liggur beint vi\u00f0 a\u00f0 tala um <em>rau\u00f0 j\u00f3l<\/em> vegna \u00feess a\u00f0 \u00fea\u00f0 sl\u00e6r oft rau\u00f0leitri slikju \u00e1 s\u00f6lna\u00f0 gras e\u00f0a sinu \u00ed vetrars\u00f3linni. En au\u00f0vita\u00f0 kann l\u00edka vel a\u00f0 vera a\u00f0 \u00feetta hafi ekki veri\u00f0 upphafi\u00f0, heldur hafi veri\u00f0 tala\u00f0 um <em>rau\u00f0 j\u00f3l <\/em>og <em>rau\u00f0a j\u00f6r\u00f0 <\/em>l\u00f6ngu \u00e1\u00f0ur en \u00e1\u00f0urnefnt or\u00f0atilt\u00e6ki kom inn \u00ed m\u00e1li\u00f0.<\/p>\n<p>\u00c9g held sem s\u00e9 a\u00f0 \u00fea\u00f0 s\u00e9 \u00ed raun misskilningur a\u00f0 l\u00fdsingaror\u00f0in <em>rau\u00f0ur <\/em>\u00ed \u00edslensku og <em>gr\u00f8n <\/em>\u00ed d\u00f6nsku merki 'snj\u00f3laus, au\u00f0ur' \u00ed \u00feessum samb\u00f6ndum, heldur hafi \u00feau upphaflega s\u00edna eiginlegu litarmerkingu \u00ed \u00feeim en merkingin 'snj\u00f3laus, au\u00f0ur' er \u00ed raun forsenda \u00feess a\u00f0 liturinn komi fram. \u00cd d\u00f6nsku er \u00feetta auglj\u00f3st, en \u00ed \u00edslensku kannski ekki eins, vegna \u00feess a\u00f0 \u00ed n\u00fat\u00edmanum er s\u00f6lna\u00f0 gras ekki \u00e1berandi \u00ed umhverfi okkar flestra. En \u00fea\u00f0 hl\u00fdtur a\u00f0 vera einhver sk\u00fdring \u00e1 \u00fev\u00ed a\u00f0 <em>rau\u00f0ur <\/em>vir\u00f0ist merkja 'snj\u00f3laus, au\u00f0ur' me\u00f0 or\u00f0inu <em>j\u00f6r\u00f0<\/em>, og svo <em>j\u00f3l <\/em>\u00fear sem \u00fea\u00f0 v\u00edsar til jar\u00f0arinnar, og \u00e9g s\u00e9 ekki a\u00f0ra en \u00feessa. \u00dea\u00f0 er aldrei tala\u00f0 um t.d. <em>rau\u00f0 fj\u00f6ll<\/em>, <em>rau\u00f0a kletta <\/em>e\u00f0a <em>rau\u00f0ar g\u00f6tur <\/em>sem b\u00faast m\u00e6tti vi\u00f0 ef <em>rau\u00f0ur <\/em>merkti \u00ed raun 'snj\u00f3laus, au\u00f0ur'.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00cd Facebook-h\u00f3pnum \u201eSkemmtileg \u00edslensk or\u00f0\u201c var spurt hvers vegna andst\u00e6\u00f0an vi\u00f0 hv\u00edt j\u00f3l \u2013 sem er au\u00f0skili\u00f0 \u2013 v\u00e6ri rau\u00f0 j\u00f3l en ekki au\u00f0 j\u00f3l. \u00cd \u00cdslenskri or\u00f0ab\u00f3k er ein merking l\u00fdsingaror\u00f0sins rau\u00f0ur s\u00f6g\u00f0 'snj\u00f3laus, au\u00f0ur' me\u00f0 d\u00e6munum rau\u00f0 j\u00f6r\u00f0 og rau\u00f0 j\u00f3l. \u201eMe\u00f0 rau\u00f0 j\u00f3l er \u00fev\u00ed \u00e1tt vi\u00f0 snj\u00f3lausa au\u00f0a j\u00f6r\u00f0 um j\u00f3l\u201c [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":141,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[158635],"tags":[],"class_list":["post-7805","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-malfar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7805","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/users\/141"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7805"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7805\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7808,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7805\/revisions\/7808"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7805"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7805"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7805"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}