{"id":7838,"date":"2025-12-26T19:23:58","date_gmt":"2025-12-26T19:23:58","guid":{"rendered":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/?p=7838"},"modified":"2025-12-26T19:23:58","modified_gmt":"2025-12-26T19:23:58","slug":"gledilega-rest","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/2025\/12\/26\/gledilega-rest\/","title":{"rendered":"Gle\u00f0ilega rest"},"content":{"rendered":"<p>\u00cd umr\u00e6\u00f0u um <em>gle\u00f0ileg j\u00f3l <\/em>og <em>gle\u00f0ilega h\u00e1t\u00ed\u00f0 <\/em>\u00ed dag bar sambandi\u00f0 <em>gle\u00f0ilega rest <\/em>\u00e1 g\u00f3ma en \u00fea\u00f0 t\u00ed\u00f0ka\u00f0ist talsvert \u00e1\u00f0ur fyrr, a.m.k. \u00e1 fyrri hluta s\u00ed\u00f0ustu aldar. \u00cd \u00fe\u00e6ttinum \u201eOr\u00f0ab\u00f3kin\u201c \u00ed <em>Morgunbla\u00f0inu <\/em>1989 <a href=\"https:\/\/timarit.is\/page\/1696298?iabr=on#page\/n7\/mode\/1up\/\">vitnar<\/a> J\u00f3n A\u00f0alsteinn J\u00f3nsson \u00ed Halld\u00f3r Halld\u00f3rsson pr\u00f3fessor sem \u201esegist segja vi\u00f0 menn milli j\u00f3la og n\u00fd\u00e1rs: Gle\u00f0ilega rest, og tekur fram, a\u00f0 honum s\u00e9 \u00feetta tamt fr\u00e1 barnsaldri, en hann er f\u00e6ddur og uppalinn \u00e1 \u00cdsafir\u00f0i\u201c. Halld\u00f3r var f\u00e6ddur 1911 og \u00feetta r\u00edmar vi\u00f0 \u00fea\u00f0 a\u00f0 elsta d\u00e6mi\u00f0 um <em>gle\u00f0ilega rest <\/em>\u00e1 <em>t\u00edmarit.is <\/em>er \u00ed <em>Vestra <\/em>1910 en \u00fea\u00f0 bla\u00f0 var gefi\u00f0 \u00fat \u00e1 \u00cdsafir\u00f0i. \u00cd <em>V\u00edsi <\/em>1921 <a href=\"https:\/\/timarit.is\/page\/1123652?iabr=on#page\/n1\/mode\/1up\/\">segir<\/a>: \u201e<strong>Gle\u00f0ilega \u201erest\u201c <\/strong>segja Reykv\u00edkingar \u00feegar li\u00f0in er a\u00f0al j\u00f3lahelgin. \u00deetta er smekklaus ambaga sem er a\u00f0 ry\u00f0ja s\u00e9r til r\u00fams \u00fati um landi\u00f0 og \u00fearf a\u00f0 \u00fatr\u00fdma.\u201c<\/p>\n<p>\u00cd <em>Morgunbla\u00f0inu <\/em>1945 <a href=\"https:\/\/timarit.is\/page\/1257752?iabr=on#page\/n5\/mode\/1up\/\">segir<\/a>: \u201eHvar sem menn hittast kve\u00f0a vi\u00f0 \u00e1rna\u00f0ar\u00f3skirnar: \u201eGle\u00f0ileg j\u00f3l\u201c og \u201egle\u00f0ileg h\u00e1t\u00ed\u00f0\u201c. \u00dea\u00f0 er sj\u00e1lfsagt. En svo lenda menn \u00ed vandr\u00e6\u00f0um me\u00f0 a\u00f0 or\u00f0a \u00e1rna\u00f0ar\u00f3skirnar \u00feegar komi\u00f0 er fram \u00e1 annan j\u00f3ladag og \u00fe\u00e1 gr\u00edpa menn a\u00f0 l\u00e1ni setningu fr\u00e1 g\u00f6mlu sambands\u00fej\u00f3\u00f0inni og segja \u201eGle\u00f0ileg Rest\u201c. \u2013 Sumir kunna ekki vi\u00f0 d\u00f6nskuna. \u00deeir segja sem vafalaust er rjett; vi\u00f0 erum sj\u00e1lfst\u00e6tt f\u00f3lk og \u00feurfum ekki a\u00f0 f\u00e1 neitt a\u00f0 l\u00e1ni hj\u00e1 neinum. Vi\u00f0 getum bori\u00f0 fram okkar \u00e1rna\u00f0ar\u00f3skir \u00e1 eigin tungu. \u00deeir segja \u00fev\u00ed \u201egle\u00f0ilegan afgang\u201c, sem gerir alveg sama gagn og hitt. F\u00e1um dettur \u00ed hug a\u00f0 halda \u00e1fram a\u00f0 segja bara gle\u00f0ileg j\u00f3l, \u00fe\u00f3 a\u00f0 \u00fea\u00f0 sje gamall og g\u00f3\u00f0ur si\u00f0ur, a\u00f0 halda j\u00f3l \u00fear til \u00e1 \u00ferett\u00e1ndanum.\u201c<\/p>\n<p>\u00deetta var \u00fe\u00f3 \u00e1 undanhaldi um mi\u00f0ja \u00f6ldina. \u00cd <em>Morgunbla\u00f0inu <\/em>1948 <a href=\"https:\/\/timarit.is\/page\/1270448?iabr=on#page\/n5\/mode\/1up\/\">segir<\/a>: \u201eFyrir h\u00e1degi \u00ed g\u00e6r haf\u00f0i jeg ekki hitt einn einasta mann, sem bau\u00f0 \u201egle\u00f0ilega rest\u201c. \u2013 \u00deessi gamli, lei\u00f0i \u00f3si\u00f0ur er gj\u00f6rsamlega a\u00f0 hverfa \u00far m\u00e1linu \u2013 og m\u00e1tti enda missa sig.\u201c \u00cd <em>\u00dej\u00f3\u00f0viljanum <\/em>1950 <a href=\"https:\/\/timarit.is\/page\/2757429?iabr=on#page\/n5\/mode\/1up\/\">segir<\/a>: \u201eAldrei skal \u00e9g aftur segja gle\u00f0ilega rest. \u00dea\u00f0 er nefnilega komin upp sterk hreyfing \u00e1 m\u00f3ti gle\u00f0ilegri rest.\u201c \u00cd <em>V\u00edsi <\/em>1956 <a href=\"https:\/\/timarit.is\/page\/1186962?iabr=on#page\/n3\/mode\/1up\/\">segir<\/a>: \u201eEinu sinni s\u00f6g\u00f0u menn oft gle\u00f0ilega \u201erest\u201c, \u00feegar \u00feeir hittust \u00e1 g\u00f6tu eftir j\u00f3lin og \u00fe\u00f3tti \u00fea\u00f0 g\u00f3\u00f0ur si\u00f0ur. N\u00fa er \u00feessi si\u00f0ur a\u00f0 leggjast ni\u00f0ur, og ver\u00f0ur satt a\u00f0 segja ekki eftir s\u00e9\u00f0.\u201c \u00cd <em>V\u00edsi <\/em>1960 <a href=\"https:\/\/timarit.is\/page\/2353142?iabr=on#page\/n5\/mode\/1up\/\">segir<\/a>: \u201eSem betur fer er n\u00fa a\u00f0 hverfa \u00far m\u00e1linu s\u00fa lei\u00f0a d\u00f6nskusletta, sem lengi var h\u00e9r t\u00edzku, a\u00f0 segja: \u201eGle\u00f0ilega rest\u201c, \u00feegar menn hittust eftir h\u00e1t\u00ed\u00f0isdagana.\u201c<\/p>\n<p>\u00cd \u00fe\u00e6ttinum \u201eOr\u00f0ab\u00f3kin\u201c \u00ed <em>Morgunbla\u00f0inu <\/em>2003 <a href=\"https:\/\/timarit.is\/page\/3461473?iabr=on#page\/n44\/mode\/1up\/\">sag\u00f0i<\/a> J\u00f3n A\u00f0alsteinn J\u00f3nsson a\u00f0 or\u00f0alagi\u00f0 <em>gle\u00f0ilega rest <\/em>myndi \u201etr\u00falega vera horfi\u00f0\u201c. \u00dea\u00f0 er \u00fe\u00f3 ofm\u00e6lt, en auglj\u00f3slega hefur dregi\u00f0 verulega \u00far t\u00ed\u00f0ni \u00feess \u2013 \u00ed <em>Risam\u00e1lheildinni <\/em>eru a\u00f0eins um 25 d\u00e6mi um sambandi\u00f0. Eins og fram kom h\u00e9r \u00e1 undan er or\u00f0i\u00f0 <em>rest <\/em>komi\u00f0 \u00far d\u00f6nsku og s\u00e9st fyrst \u00ed \u00edslensku kringum aldam\u00f3tin 1700. \u00de\u00f3tt or\u00f0i\u00f0 falli \u00ed sj\u00e1lfu s\u00e9r \u00e1g\u00e6tlega a\u00f0 m\u00e1linu og r\u00edmi vi\u00f0 or\u00f0 eins og <em>lest <\/em>og <em>pest <\/em>(sem b\u00e6\u00f0i eru reyndar t\u00f6kuor\u00f0, en eldri) var \u00fea\u00f0 \u00e6tterni \u00feess sem olli \u00fev\u00ed a\u00f0 barist var gegn sambandinu <em>gle\u00f0ilega rest<\/em>, eins og fram kemur \u00ed tilvitnunum h\u00e9r a\u00f0 framan, og \u00fea\u00f0 hefur hloti\u00f0 s\u00f6mu \u00f6rl\u00f6g og fj\u00f6lmargar a\u00f0rar \u201ed\u00f6nskuslettur\u201c \u00ed \u00edslensku. Kannski er engin eftirsj\u00e1 a\u00f0 \u00fev\u00ed \u2013 e\u00f0a hva\u00f0?<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00cd umr\u00e6\u00f0u um gle\u00f0ileg j\u00f3l og gle\u00f0ilega h\u00e1t\u00ed\u00f0 \u00ed dag bar sambandi\u00f0 gle\u00f0ilega rest \u00e1 g\u00f3ma en \u00fea\u00f0 t\u00ed\u00f0ka\u00f0ist talsvert \u00e1\u00f0ur fyrr, a.m.k. \u00e1 fyrri hluta s\u00ed\u00f0ustu aldar. \u00cd \u00fe\u00e6ttinum \u201eOr\u00f0ab\u00f3kin\u201c \u00ed Morgunbla\u00f0inu 1989 vitnar J\u00f3n A\u00f0alsteinn J\u00f3nsson \u00ed Halld\u00f3r Halld\u00f3rsson pr\u00f3fessor sem \u201esegist segja vi\u00f0 menn milli j\u00f3la og n\u00fd\u00e1rs: Gle\u00f0ilega rest, og tekur [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":141,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[158635],"tags":[],"class_list":["post-7838","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-malfar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7838","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/users\/141"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7838"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7838\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7839,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7838\/revisions\/7839"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7838"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7838"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7838"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}