{"id":7850,"date":"2026-01-01T10:45:17","date_gmt":"2026-01-01T10:45:17","guid":{"rendered":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/?p=7850"},"modified":"2026-01-01T10:45:17","modified_gmt":"2026-01-01T10:45:17","slug":"malfarsfordomar-i-aramotaskaupi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/2026\/01\/01\/malfarsfordomar-i-aramotaskaupi\/","title":{"rendered":"M\u00e1lfarsford\u00f3mar \u00ed \u00e1ram\u00f3taskaupi"},"content":{"rendered":"<p>\u00c1\u00f0ur fyrr \u2013 og ekki fyrir mj\u00f6g l\u00f6ngu \u2013 t\u00ed\u00f0ka\u00f0ist og \u00fe\u00f3tti sj\u00e1lfsagt og e\u00f0lilegt a\u00f0 gera gr\u00edn a\u00f0 f\u00f3lki og h\u00e6\u00f0ast a\u00f0 \u00fev\u00ed vegna holdafars, f\u00f6tlunar, \u00feroskasker\u00f0ingar, ge\u00f0r\u00f6skunar, kynhneig\u00f0ar, h\u00f6rundslitar, tr\u00faarbrag\u00f0a og fleiri einkenna. \u00deetta er \u00fev\u00ed mi\u00f0ur allt til enn\u00fe\u00e1 \u00ed \u00fej\u00f3\u00f0f\u00e9laginu en er sem betur fer a\u00f0 mestu horfi\u00f0 af opinberum vettvangi \u2013 vi\u00f0 vitum flest a\u00f0 \u00feetta er ekki vi\u00f0 h\u00e6fi. \u00dea\u00f0 er e\u00f0lilegt a\u00f0 gera s\u00e9rstakar kr\u00f6fur til almanna\u00fatvarpsins, R\u00edkis\u00fatvarpsins, hva\u00f0 \u00feetta var\u00f0ar og s\u00e9rstaklega alvarlegt ef ford\u00f3mar af \u00feessu tagi koma \u00fear fram. En jafnvel \u00ed R\u00edkissj\u00f3nvarpinu vir\u00f0ist ein samb\u00e6rileg tegund ford\u00f3ma \u00fe\u00f3 enn \u00feykja e\u00f0lileg og sj\u00e1lfs\u00f6g\u00f0 \u2013 og fyndin. \u00dea\u00f0 eru m\u00e1lfarsford\u00f3mar \u00fear sem gert er gr\u00edn a\u00f0 tilteknum einkennum \u00e1 m\u00e1li f\u00f3lks.<\/p>\n<p>\u00c1berandi f\u00f3lk \u00ed \u00fej\u00f3\u00f0l\u00edfinu ver\u00f0ur a\u00f0 l\u00e1ta s\u00e9r lynda a\u00f0 gert s\u00e9 gr\u00edn a\u00f0 sko\u00f0unum \u00feess og ath\u00f6fnum. En \u00fea\u00f0 \u00e1 ekki a\u00f0 l\u00ed\u00f0ast \u2013 s\u00e9rstaklega ekki \u00ed R\u00edkissj\u00f3nvarpinu \u2013 a\u00f0 h\u00e6\u00f0st s\u00e9 a\u00f0 f\u00f3lki vegna m\u00e1lfars eins og gert var \u00ed upphafsatri\u00f0i \u00e1ram\u00f3taskaupsins \u00ed g\u00e6r, og \u00fe\u00e1 skiptir engu m\u00e1li hvort um er a\u00f0 r\u00e6\u00f0a mennta- og barnam\u00e1lar\u00e1\u00f0herra e\u00f0a einhvern annan. \u00dearna voru r\u00e1\u00f0herranum l\u00f6g\u00f0 \u00ed munn \u00fdmis fr\u00e1vik fr\u00e1 vi\u00f0urkenndu m\u00e1li \u2013 sum \u00feeirra hafa vissulega komi\u00f0 fram \u00ed m\u00e1li hans en \u00f6nnur alls ekki, og sum eru ekki e\u00f0lilegt m\u00e1l nokkurra sem eiga \u00edslensku a\u00f0 m\u00f3\u00f0urm\u00e1li svo a\u00f0 \u00e9g viti. \u00dei\u00f0 geti\u00f0 kalla\u00f0 mig h\u00famorslausan ef \u00fei\u00f0 vilji\u00f0, en m\u00e9r fannst \u00feetta ekki fyndi\u00f0 \u2013 og ekki bara \u00fea\u00f0: M\u00e9r fannst \u00feetta \u00f3smekklegt, \u00f3vi\u00f0eigandi og beinl\u00ednis lj\u00f3tt.<\/p>\n<p>\u00dea\u00f0 er enginn vafi \u00e1 \u00fev\u00ed a\u00f0 menntam\u00e1lar\u00e1\u00f0herra talar e\u00f0lilega \u00edslensku \u2013 s\u00f6mu \u00edslensku og tugir \u00fe\u00fasunda annarra sem eiga \u00edslensku a\u00f0 m\u00f3\u00f0urm\u00e1li. F\u00f3lk getur haft \u00fe\u00e1 sko\u00f0un fyrir m\u00e9r a\u00f0 sum einkenni \u00e1 m\u00e1li hans falli undir \u201erangt m\u00e1l\u201c sem beri a\u00f0 for\u00f0ast. F\u00f3lk getur l\u00edka haft \u00fe\u00e1 sko\u00f0un fyrir m\u00e9r a\u00f0 ma\u00f0ur sem talar \u00e1 \u00feann h\u00e1tt eigi ekki a\u00f0 vera menntam\u00e1lar\u00e1\u00f0herra. \u00c9g er \u00f3samm\u00e1la hvoru tveggja en \u00fea\u00f0 er ekki m\u00e1li\u00f0 \u2013 a\u00f0alatri\u00f0i\u00f0 er a\u00f0 \u00fe\u00f3tt f\u00f3lk hafi \u00feessar sko\u00f0anir gefur \u00fea\u00f0 engum leyfi til a\u00f0 h\u00e6\u00f0ast a\u00f0 m\u00e1lfari r\u00e1\u00f0herrans. Til a\u00f0 setja \u00feetta \u00ed samhengi m\u00e1 nefna a\u00f0 vi\u00f0 getum haft \u00fe\u00e1 sko\u00f0un a\u00f0 \u00f3\u00e6skilegt og \u00f3heilbrigt s\u00e9 a\u00f0 f\u00f3lk s\u00e9 \u00ed yfir\u00feyngd, en \u00fea\u00f0 gefur okkur ekki leyfi til a\u00f0 vera me\u00f0 opinbera fituford\u00f3ma. \u00deetta er alveg samb\u00e6rilegt.<\/p>\n<p>\u00dea\u00f0 er nau\u00f0synlegt a\u00f0 vi\u00f0 \u00e1ttum okkur \u00e1 a\u00f0 ford\u00f3mar gagnvart \u00fev\u00ed m\u00e1lfari sem f\u00f3lk hefur alist upp vi\u00f0, og er \u00fev\u00ed e\u00f0lilegt, eru engu betri en \u00feeir ford\u00f3mar sem nefndir voru \u00ed upphafi. \u00deess vegna er \u00f3vi\u00f0unandi a\u00f0 gert s\u00e9 opinbert gr\u00edn a\u00f0 m\u00e1lfari f\u00f3lks og upphafsatri\u00f0i \u00e1ram\u00f3taskaupsins \u2013 \u00fe\u00e1ttar sem mest\u00f6ll \u00fej\u00f3\u00f0in horfir \u00e1 \u2013 var handritsh\u00f6fundum og R\u00edkis\u00fatvarpinu til minnkunar. En kannski var ekki vi\u00f0 \u00f6\u00f0ru a\u00f0 b\u00faast, mi\u00f0a\u00f0 vi\u00f0 \u00fea\u00f0 sem einn handritsh\u00f6funda sag\u00f0i \u00ed Vikunni hj\u00e1 G\u00edsla Marteini \u00e1 \u00feri\u00f0judagskv\u00f6ldi\u00f0 a\u00f0 hef\u00f0i vanta\u00f0 \u00e1 s\u00ed\u00f0asta \u00e1ri til a\u00f0 gera gr\u00edn a\u00f0. H\u00f6fum \u00fea\u00f0 n\u00fa \u00e1ram\u00f3taheit okkar a\u00f0 h\u00e6tta a\u00f0 h\u00e6\u00f0ast a\u00f0 m\u00e1lfari f\u00f3lks \u00e1 opinberum vettvangi og temja okkur vir\u00f0ingu gagnvart \u00f6\u00f0ru f\u00f3lki og einkennum \u00feess, hvort sem er \u00ed m\u00e1lfari e\u00f0a \u00f6\u00f0ru.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00c1\u00f0ur fyrr \u2013 og ekki fyrir mj\u00f6g l\u00f6ngu \u2013 t\u00ed\u00f0ka\u00f0ist og \u00fe\u00f3tti sj\u00e1lfsagt og e\u00f0lilegt a\u00f0 gera gr\u00edn a\u00f0 f\u00f3lki og h\u00e6\u00f0ast a\u00f0 \u00fev\u00ed vegna holdafars, f\u00f6tlunar, \u00feroskasker\u00f0ingar, ge\u00f0r\u00f6skunar, kynhneig\u00f0ar, h\u00f6rundslitar, tr\u00faarbrag\u00f0a og fleiri einkenna. \u00deetta er \u00fev\u00ed mi\u00f0ur allt til enn\u00fe\u00e1 \u00ed \u00fej\u00f3\u00f0f\u00e9laginu en er sem betur fer a\u00f0 mestu horfi\u00f0 af opinberum vettvangi [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":141,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[158635],"tags":[],"class_list":["post-7850","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-malfar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7850","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/users\/141"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7850"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7850\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7851,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7850\/revisions\/7851"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7850"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7850"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7850"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}