{"id":7857,"date":"2026-01-03T22:35:45","date_gmt":"2026-01-03T22:35:45","guid":{"rendered":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/?p=7857"},"modified":"2026-01-03T22:35:45","modified_gmt":"2026-01-03T22:35:45","slug":"hvad-merkir-fara-a-svig-vid-althjodalog","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/2026\/01\/03\/hvad-merkir-fara-a-svig-vid-althjodalog\/","title":{"rendered":"Hva\u00f0 merkir \u201efara \u00e1 svig vi\u00f0 al\u00fej\u00f3\u00f0al\u00f6g\u201c?"},"content":{"rendered":"<p>\u201eA\u00f0ger\u00f0ir Bandar\u00edkjamanna \u00ed Caracas, h\u00f6fu\u00f0borg Venes\u00faela, \u00ed n\u00f3tt f\u00f3ru \u00e1 svig vi\u00f0 \u00fej\u00f3\u00f0arr\u00e9tt og al\u00fej\u00f3\u00f0al\u00f6g a\u00f0 s\u00f6gn \u00deorger\u00f0ar Katr\u00ednar Gunnarsd\u00f3ttur utanr\u00edkisr\u00e1\u00f0herra\u201c <a href=\"https:\/\/www.mbl.is\/frettir\/innlent\/2026\/01\/03\/bandarikin_farid_a_svig_vid_althjodalog\/\">segir<\/a> \u00e1 <em>mbl.is<\/em>. En hva\u00f0 merkir <em>fara \u00e1 svig vi\u00f0<\/em>? \u00cd fornu m\u00e1li haf\u00f0i sambandi\u00f0 b\u00f3kstaflega <a href=\"https:\/\/onp.ku.dk\/onp\/onp.php?o77733\">merkingu<\/a>, 'sveigja hj\u00e1, kr\u00e6kja fyrir' og \u00ed <em>\u00cdslenskri or\u00f0ab\u00f3k <\/em>er <em>ganga \u00e1 svig vi\u00f0 eitthva\u00f0 <\/em>sk\u00fdrt 'fara \u00ed sveig fram hj\u00e1 e-u, for\u00f0ast e-\u00f0' \u2013 sama m\u00e1li gegnir um <em>\u00cdslensk-danska or\u00f0ab\u00f3k <\/em>fr\u00e1 1920-1924 \u00fear sem <em>fara<\/em>, <em>ganga \u00e1 svig vi\u00f0 eitthva\u00f0<\/em> er <a href=\"https:\/\/blondal.arnastofnun.is\/faersla\/252880\">sk\u00fdrt<\/a> 'gaa uden om, s\u00f8ge at undgaa n-t'. En \u00ed <em>\u00cdslenskri n\u00fat\u00edmam\u00e1lsor\u00f0ab\u00f3k <\/em>er eing\u00f6ngu gefin yfirf\u00e6r\u00f0 merking sambandsins og nokku\u00f0 afdr\u00e1ttarlaus \u2013 \u00fear er beinl\u00ednis <a href=\"https:\/\/islenskordabok.arnastofnun.is\/ord\/40649\">sagt<\/a> a\u00f0 <em>fara \u00e1 svig vi\u00f0 sannleikann <\/em>merki 'segja ekki satt'.<\/p>\n<p>B\u00f3kstafleg merking sambandsins var enn\u00fe\u00e1 algeng \u00e1 n\u00edtj\u00e1ndu \u00f6ld \u2013 \u00ed <em>\u00cdsafold <\/em>1894 segir: \u201e\u00de\u00fdzku hersveitirnar gengu tv\u00f6falt og \u00ferefalt \u00e1 vi\u00f0 hinar fr\u00f6nsku, [\u2026], f\u00f3ru \u00e1 svig vi\u00f0 \u00fe\u00e6r \u00ed langa kr\u00f3ka og langt fram \u00far \u00feeim.\u201c \u00cd <em>Dagskr\u00e1 <\/em>1896 segir: \u201eVi\u00f0 g\u00f6ngum \u00e1 svig vi\u00f0 tvo \u00ferj\u00e1 bestu vei\u00f0ista\u00f0ina.\u201c En yfirf\u00e6r\u00f0 merking t\u00ed\u00f0ka\u00f0ist einnig \u00e1 \u00feessum t\u00edma \u2013 \u00ed <em>Austra <\/em>1897 segir: \u201e\u00dea\u00f0 \u00fearf til \u00feess h\u00f6fu\u00f0 og hjarta \u00ed \u00f3vilh\u00f6llum manni, sem ekki er hr\u00e6ddur vi\u00f0 a\u00f0 halda uppi l\u00f6gunum, og l\u00e6tur ekki m\u00fata s\u00e9r til \u00feess a\u00f0 fara \u00e1 svig vi\u00f0 \u00feau.\u201c \u00cd <em>\u00dej\u00f3\u00f0\u00f3lfi <\/em>1898 segir: \u201eEr veiting \u00feessi n\u00fd s\u00f6nnun \u00feess, hvernig stj\u00f3rnin gengur \u00e1 svig vi\u00f0 menntastofnanirnar h\u00e9r heima.\u201c \u00dearna er lj\u00f3st a\u00f0 <em>fara \u00e1 svig vi\u00f0 <\/em>merkir \u201asni\u00f0ganga, l\u00edta fram hj\u00e1, taka ekki mark \u00e1\u2018.<\/p>\n<p>\u00deegar tala\u00f0 er um a\u00f0 <em>fara \u00e1 svig vi\u00f0 l\u00f6g <\/em>er stundum \u00e1tt vi\u00f0 a\u00f0 n\u00fdta s\u00e9r einhverjar gloppur \u00ed l\u00f6gum, ganga gegn anda laganna e\u00f0a eitthva\u00f0 sl\u00edkt. En oftast er samt beinl\u00ednis um \u00fea\u00f0 a\u00f0 r\u00e6\u00f0a a\u00f0 l\u00f6g eru brotin og \u00feannig er \u00fea\u00f0 \u00ed \u00feessu tilviki. \u00c9g hef lesi\u00f0 f\u00e6rslur virtra l\u00f6gfr\u00e6\u00f0inga sem eru samm\u00e1la um a\u00f0 a\u00f0ger\u00f0ir Bandar\u00edkjamanna \u00ed Venes\u00faela s\u00e9u sk\u00fdrt brot \u00e1 al\u00fej\u00f3\u00f0al\u00f6gum. \u00de\u00e1 er spurningin hva\u00f0a merkingu utanr\u00edkisr\u00e1\u00f0herra leggur \u00ed sambandi\u00f0 <em>fara \u00e1 svig vi\u00f0 al\u00fej\u00f3\u00f0al\u00f6g<\/em>. \u00c1 h\u00fan vi\u00f0 a\u00f0 a\u00f0ger\u00f0irnar gangi gegn anda laganna, e\u00f0a telur h\u00fan a\u00f0 al\u00fej\u00f3\u00f0al\u00f6g hafi veri\u00f0 brotin en veigrar s\u00e9r vi\u00f0 a\u00f0 segja \u00fea\u00f0 og notar \u00feess \u00ed sta\u00f0 sambandi\u00f0 <em>fara \u00e1 svig vi\u00f0 al\u00fej\u00f3\u00f0al\u00f6g <\/em>sem eins konar skrauthv\u00f6rf? Vi\u00f0 eigum kr\u00f6fu \u00e1 a\u00f0 r\u00e1\u00f0af\u00f3lk tali sk\u00fdrt \u00ed alvarlegum a\u00f0st\u00e6\u00f0um.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u201eA\u00f0ger\u00f0ir Bandar\u00edkjamanna \u00ed Caracas, h\u00f6fu\u00f0borg Venes\u00faela, \u00ed n\u00f3tt f\u00f3ru \u00e1 svig vi\u00f0 \u00fej\u00f3\u00f0arr\u00e9tt og al\u00fej\u00f3\u00f0al\u00f6g a\u00f0 s\u00f6gn \u00deorger\u00f0ar Katr\u00ednar Gunnarsd\u00f3ttur utanr\u00edkisr\u00e1\u00f0herra\u201c segir \u00e1 mbl.is. En hva\u00f0 merkir fara \u00e1 svig vi\u00f0? \u00cd fornu m\u00e1li haf\u00f0i sambandi\u00f0 b\u00f3kstaflega merkingu, 'sveigja hj\u00e1, kr\u00e6kja fyrir' og \u00ed \u00cdslenskri or\u00f0ab\u00f3k er ganga \u00e1 svig vi\u00f0 eitthva\u00f0 sk\u00fdrt 'fara \u00ed [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":141,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[158635],"tags":[],"class_list":["post-7857","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-malfar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7857","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/users\/141"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7857"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7857\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7858,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7857\/revisions\/7858"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7857"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7857"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7857"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}