{"id":7875,"date":"2026-01-11T19:17:54","date_gmt":"2026-01-11T19:17:54","guid":{"rendered":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/?p=7875"},"modified":"2026-01-11T19:18:51","modified_gmt":"2026-01-11T19:18:51","slug":"vegna-hvers-annars","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/2026\/01\/11\/vegna-hvers-annars\/","title":{"rendered":"Vegna hvers annars"},"content":{"rendered":"<p><a href=\"https:\/\/www.mbl.is\/frettir\/innlent\/2026\/01\/11\/leigubilstjorar_kolludu_til_logreglu_vegna_hvors_an\/\">Fyrirs\u00f6gnin<\/a> \u201eLeigub\u00edlstj\u00f3rar k\u00f6llu\u00f0u til l\u00f6greglu vegna hvors annars\u201c vakti athygli m\u00edna \u00e1 <em>mbl.is <\/em>\u00ed dag, og einnig or\u00f0alagi\u00f0 \u201eTveir leigub\u00edlstj\u00f3rar \u00f3sku\u00f0u eftir a\u00f0sto\u00f0 l\u00f6greglunnar \u00e1 h\u00f6fu\u00f0borgarsv\u00e6\u00f0inu vegna hvers annars\u201c \u00ed texta fr\u00e9ttarinnar. \u00dearna er \u00ed tveimur atri\u00f0um viki\u00f0 fr\u00e1 m\u00e1lsta\u00f0li \u2013 \u00fev\u00ed sem venjulega er tali\u00f0 \u201er\u00e9tt m\u00e1l\u201c. Anna\u00f0 atri\u00f0i\u00f0 var\u00f0ar notkun fornafnanna <em>hvor <\/em>og <em>hver<\/em>. \u00cd <em>M\u00e1lfarsbankanum <\/em><a href=\"https:\/\/malfar.arnastofnun.is\/grein\/66360\">segir<\/a>: \u201e\u00d3\u00e1kve\u00f0na fornafni\u00f0 <strong>hvor<\/strong> \u00e1 vi\u00f0 \u00feegar r\u00e6tt er um annan af tveimur\u201c <a href=\"https:\/\/malfar.arnastofnun.is\/greinar\/hver\">og<\/a> \u201eFornafni\u00f0 <strong>hver<\/strong> \u00e1 vi\u00f0 \u00feegar r\u00e6tt er um einn af \u00feremur e\u00f0a fleirum.\u201c \u00dearna er innbyr\u00f0is \u00f3samr\u00e6mi \u00ed fr\u00e9ttinni \u2013 fornafni\u00f0 <em>hvor <\/em>er r\u00e9ttilega nota\u00f0 \u00ed fyrirs\u00f6gninni mi\u00f0a\u00f0 vi\u00f0 \u00feetta, en \u00ed texta fr\u00e9ttarinnar er fornafni\u00f0 <em>hver <\/em>nota\u00f0 \u00fer\u00e1tt fyrir a\u00f0 b\u00edlstj\u00f3rarnir s\u00e9u a\u00f0eins tveir.<\/p>\n<p>Hitt atri\u00f0i\u00f0 \u00fear sem viki\u00f0 er fr\u00e1 m\u00e1lsta\u00f0li er falli\u00f0 \u00e1 <em>hvor<\/em>\/<em>hver <\/em>og sta\u00f0a forsetningarinnar \u00ed samb\u00f6ndunum. \u00cd <em>M\u00e1lfarsbankanum <\/em><a href=\"https:\/\/malfar.arnastofnun.is\/grein\/72165\">segir<\/a>: \u201eOr\u00f0in <strong>hvor<\/strong> og <strong>annar<\/strong> eiga ekki a\u00f0 beygjast saman. Or\u00f0i\u00f0 <strong>hvor<\/strong> \u00e1 a\u00f0 standa \u00ed sama falli og gerandinn (venjulega \u00ed nefnifalli) en <strong>annar<\/strong> stendur n\u00e6r aldrei \u00ed nefnifalli.\u201c <em>S\u00ed\u00f0an eru tekin nokkur d\u00e6mi um \u00feetta, m.a.<\/em> \u201e<em>\u00deeir \u00f3ku hvor til annars<\/em> (ekki: \u201etil hvors annars\u201c)\u201c \u2013 forsetningin \u00e1 sem s\u00e9 a\u00f0 standa n\u00e6st \u00e1 undan or\u00f0inu sem h\u00fan stj\u00f3rnar. \u00deetta d\u00e6mi er samb\u00e6rilegt vi\u00f0 d\u00e6min \u00ed fr\u00e9ttinni nema \u00fear er notu\u00f0 forsetningin <em>vegna<\/em> en ekki <em>til<\/em>, en b\u00e1\u00f0ar stj\u00f3rna eignarfalli. \u00cd fyrirs\u00f6gninni og fr\u00e9ttinni hef\u00f0i \u00fev\u00ed \u00feurft a\u00f0 standa <em>hvor vegna annars<\/em> en ekki <em>vegna hvors<\/em>\/<em>hvers<\/em> <em>annars <\/em>til a\u00f0 or\u00f0alagi\u00f0 samr\u00e6mdist \u00fev\u00ed sem tali\u00f0 er \u201er\u00e9tt\u201c.<\/p>\n<p>\u00deegar m\u00e1lfar sem v\u00edkur fr\u00e1 m\u00e1lsta\u00f0li sleppur \u00ed gegnum n\u00e1larauga\u00f0 \u00e1 vefmi\u00f0lum er algengt, a.m.k. \u00e1 <em>mbl.is<\/em>, a\u00f0 \u00fev\u00ed s\u00e9 flj\u00f3tlega breytt og f\u00e6rt \u00ed vi\u00f0urkennt horf \u2013 v\u00e6ntanlega \u00fdmist vegna \u00feess a\u00f0 starfsf\u00f3lk mi\u00f0ilsins sj\u00e1lfs veitir \u00fev\u00ed athygli a\u00f0 \u00feetta er ekki \u00ed samr\u00e6mi vi\u00f0 sta\u00f0alinn, e\u00f0a vegna utana\u00f0komandi \u00e1bendinga. En \u00feetta or\u00f0alag hefur sta\u00f0i\u00f0 \u00f3hagga\u00f0 b\u00e6\u00f0i \u00ed fyrirs\u00f6gninni og texta fr\u00e9ttarinnar s\u00ed\u00f0an upp \u00far klukkan h\u00e1lf \u00e1tta \u00ed morgun, e\u00f0a \u00ed h\u00e1tt \u00ed t\u00f3lf t\u00edma \u00feegar \u00feetta er skrifa\u00f0. \u00dea\u00f0 hl\u00fdtur a\u00f0 benda til \u00feess a\u00f0 engin taki eftir or\u00f0alagi af \u00feessu tagi, e\u00f0a \u00fea\u00f0 trufli lesendur ekki neitt. \u00dea\u00f0 kemur \u00ed sj\u00e1lfu s\u00e9r ekki \u00e1 \u00f3vart \u2013 \u00e9g er nokku\u00f0 viss um a\u00f0 \u201eranga\u201c or\u00f0alagi\u00f0 er \u00ed g\u00f3\u00f0u samr\u00e6mi vi\u00f0 m\u00e1lkennd megin\u00feorra m\u00e1lnotenda en \u00fea\u00f0 \u201er\u00e9tta\u201c alls ekki.<\/p>\n<p>\u00deetta sta\u00f0festist \u00ed raun fyrir nokkrum \u00e1rum \u00ed vi\u00f0amikilli ranns\u00f3kn sem vi\u00f0 Sigr\u00ed\u00f0ur Sigurj\u00f3nsd\u00f3ttir pr\u00f3fessor st\u00f3\u00f0um fyrir, eins og \u00e9g hef \u00e1\u00f0ur <a href=\"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/2019\/08\/12\/hvor-annan\/\">skrifa\u00f0 um<\/a>. \u00dear var f\u00f3lk \u00e1 \u00f6llum aldri be\u00f0i\u00f0 a\u00f0 leggja mat \u00e1 \u00fdmsar setningar, \u00fear \u00e1 me\u00f0al\u00a0<em>\u00feeim l\u00edkar vel hvorum vi\u00f0 annan<\/em>\u00a0sem er samb\u00e6rilegt vi\u00f0 <em>hvor vegna annars<\/em> og\u00a0<em>\u00feeim l\u00edkar vel vi\u00f0 hvorn annan<\/em>\u00a0sem er samb\u00e6rilegt vi\u00f0 <em>vegna hvors annars<\/em>. Verulegur hluti f\u00f3lks \u00ed \u00f6llum aldursh\u00f3pum taldi a\u00f0 fyrri setningin, s\u00fa \u201er\u00e9tta\u201c, v\u00e6ri anna\u00f0hvort \u201emj\u00f6g \u00f3e\u00f0li\u00adleg\u201c e\u00f0a \u201efrekar \u00f3e\u00f0lileg\u201c. Aftur \u00e1 m\u00f3ti taldi yfirgn\u00e6fandi meirihluti f\u00f3lks \u00ed \u00f6llum ald\u00adurs\u00adh\u00f3pum a\u00f0 seinni setningin, s\u00fa \u201eranga\u201c, v\u00e6ri anna\u00f0\u00adhvort \u201emj\u00f6g e\u00f0lileg\u201c e\u00f0a \u201efrekar e\u00f0lileg\u201c, en mj\u00f6g f\u00e1um fannst h\u00fan \u201emj\u00f6g \u00f3e\u00f0lileg\u201c e\u00f0a \u201efrekar \u00f3e\u00f0li\u00adleg\u201c.<\/p>\n<p>\u201eRanga\u201c notkun sambandsins <em>hvor annar <\/em>m\u00e1 rekja alveg aftur \u00e1 sext\u00e1ndu \u00f6ld og \u00ed <a href=\"https:\/\/skemman.is\/bitstream\/1946\/24080\/1\/Dagbj%C3%B6rt%20Gu%C3%B0mundsd%C3%B3ttirBAritger%C3%B0.pdf\">ranns\u00f3kn<\/a> sem Dagbj\u00f6rt Gu\u00f0mundsd\u00f3ttir ger\u00f0i \u00e1 notkun sambandanna fyrir t\u00edu \u00e1rum fann h\u00fan \u00e1 \u00e1ttunda \u00fe\u00fasund d\u00e6ma fr\u00e1 tuttugustu \u00f6ld um \u201eranga\u201c notkun \u00feess \u00e1 <em>t\u00edmarit.is<\/em>. \u00cd lj\u00f3si \u00feess sem a\u00f0 framan segir m\u00e1 spyrja hva\u00f0a tilgangi \u00fea\u00f0 \u00fej\u00f3ni, og hva\u00f0a vit s\u00e9 \u00ed \u00fev\u00ed, a\u00f0 halda \u00e1fram a\u00f0 kenna m\u00e1lnotkun sem er greinilega \u00ed andst\u00f6\u00f0u vi\u00f0 m\u00e1lkennd venjulegra m\u00e1lnotenda sem hina einu r\u00e9ttu, en telja almenna m\u00e1lnotkun \u201eranga\u201c. M\u00edn sko\u00f0un er s\u00fa a\u00f0 \u00fea\u00f0 geri ekki anna\u00f0 en rugla m\u00e1lnotendur \u00ed r\u00edminu og eina viti\u00f0 s\u00e9 a\u00f0 taka hina \u201er\u00f6ngu\u201c notkun \u00ed s\u00e1tt, vi\u00f0 hli\u00f0 hinnar \u201er\u00e9ttu\u201c. \u00dea\u00f0 er ekkert a\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 m\u00e1lnotendur eigi val \u2013 \u00edslenskan \u00feolir \u00fea\u00f0 alveg.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Fyrirs\u00f6gnin \u201eLeigub\u00edlstj\u00f3rar k\u00f6llu\u00f0u til l\u00f6greglu vegna hvors annars\u201c vakti athygli m\u00edna \u00e1 mbl.is \u00ed dag, og einnig or\u00f0alagi\u00f0 \u201eTveir leigub\u00edlstj\u00f3rar \u00f3sku\u00f0u eftir a\u00f0sto\u00f0 l\u00f6greglunnar \u00e1 h\u00f6fu\u00f0borgarsv\u00e6\u00f0inu vegna hvers annars\u201c \u00ed texta fr\u00e9ttarinnar. \u00dearna er \u00ed tveimur atri\u00f0um viki\u00f0 fr\u00e1 m\u00e1lsta\u00f0li \u2013 \u00fev\u00ed sem venjulega er tali\u00f0 \u201er\u00e9tt m\u00e1l\u201c. Anna\u00f0 atri\u00f0i\u00f0 var\u00f0ar notkun fornafnanna hvor og [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":141,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[158635],"tags":[],"class_list":["post-7875","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-malfar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7875","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/users\/141"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7875"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7875\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7877,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7875\/revisions\/7877"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7875"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7875"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7875"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}