{"id":7914,"date":"2026-01-24T09:52:51","date_gmt":"2026-01-24T09:52:51","guid":{"rendered":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/?p=7914"},"modified":"2026-01-24T09:52:51","modified_gmt":"2026-01-24T09:52:51","slug":"rokleysa-og-osamraemi-vegna-vetrarhorku","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/2026\/01\/24\/rokleysa-og-osamraemi-vegna-vetrarhorku\/","title":{"rendered":"\u201eR\u00f6kleysa\u201c og \u201e\u00f3samr\u00e6mi\u201c \u2013 vegna vetrarh\u00f6rku"},"content":{"rendered":"<p>\u00cd \u201eM\u00e1lspjalli\u201c var \u00ed g\u00e6r v\u00edsa\u00f0 \u00ed <a href=\"https:\/\/www.mbl.is\/frettir\/erlent\/2026\/01\/23\/lysa_yfir_neydarastandi_vegna_vetraharkna\/\">fyrirs\u00f6gnina<\/a> \u201eL\u00fdsa yfir ney\u00f0ar\u00e1standi vegna vetraharkna\u201c \u00e1 <em>mbl.is<\/em> og spurt hvort \u00feetta v\u00e6ri ekki \u201e\u00f3venjuleg notkun \u00e1 vetrah\u00f6rku\u201c. \u00dearna vantar reyndar <em>r<\/em> inn \u00ed or\u00f0i\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 venjulega er fyrri li\u00f0urinn haf\u00f0ur \u00ed eignarfalli eint\u00f6lu, <em>vetra<strong>r<\/strong>harka<\/em>, en \u00e9g held a\u00f0 \u00fea\u00f0 hafi ekki veri\u00f0 \u00e1st\u00e6\u00f0a spurningarinnar, heldur seinni hlutinn, <em>-harkna<\/em>. \u00dea\u00f0 er alveg r\u00e9tt a\u00f0 myndin <em>vetrarharkna<\/em> er harla \u00f3venjuleg \u2013 um hana eru a\u00f0eins fj\u00f6gur d\u00e6mi \u00e1 <em>t\u00edmarit.is<\/em> og ekkert \u00ed <em>Risam\u00e1lheildinni<\/em>. \u00cd <em>Beygingarl\u00fdsingu \u00edslensks n\u00fat\u00edmam\u00e1ls <\/em>er eignarfall fleirt\u00f6lu <a href=\"https:\/\/bin.arnastofnun.is\/leit\/vetrarharka\">gefi\u00f0 upp<\/a> b\u00e6\u00f0i me\u00f0 og \u00e1n <em>n<\/em>, <em>vetrarharka <\/em>og <em>vetrarharkna<\/em>. Sama gildir um merkingarskylt or\u00f0 me\u00f0 <em>frost-<\/em> sem fyrri li\u00f0 \u2013 b\u00e6\u00f0i <em>frostharka <\/em>og <em>frostharkna<\/em> er <a href=\"https:\/\/bin.arnastofnun.is\/leit\/frostharka\">gefi\u00f0 upp<\/a> sem eignarfall fleirt\u00f6lu.<\/p>\n<p>\u00dea\u00f0 er samt ekki svo a\u00f0 <em>n<\/em>-lausar myndir af eignarfalli fleirt\u00f6lu \u00feessara or\u00f0a s\u00e9u eitthva\u00f0 meira nota\u00f0ar. \u00devert \u00e1 m\u00f3ti \u2013 \u00e9g finn engin d\u00e6mi um a\u00f0 sagt s\u00e9 t.d. *<em>vegna vetrarharka<\/em> e\u00f0a *<em>s\u00f6kum frostharka<\/em>. \u00c1 <em>t\u00edmarit.is <\/em>eru aftur \u00e1 m\u00f3ti um hundra\u00f0 d\u00e6mi um eignarfall eint\u00f6lu \u00feessara or\u00f0a \u00ed samb\u00f6ndunum <em>vegna<\/em>\/<em>s\u00f6kum vetrarh\u00f6rku<\/em>\/<em>frosth\u00f6rku<\/em>, og \u00ed <em>Risam\u00e1lheildinni <\/em>eru d\u00e6min t\u00e6p fimmt\u00edu. \u00dea\u00f0 sem er athyglisvert \u00ed \u00feessu er a\u00f0 \u00feessi or\u00f0 eru annars n\u00e6stum aldrei notu\u00f0 \u00ed eint\u00f6lu \u2013 \u00ed <em>\u00cdslenskri n\u00fat\u00edmam\u00e1lsor\u00f0ab\u00f3k <\/em>er fleirtalan <em>vetrarh\u00f6rkur <\/em><a href=\"https:\/\/islenskordabok.arnastofnun.is\/ord\/55796\">uppflettimynd<\/a>, og sama <a href=\"https:\/\/islenskordabok.arnastofnun.is\/ord\/13720\">gildir<\/a> um <em>frosth\u00f6rkur<\/em>. \u00cd <em>\u00cdslenskri or\u00f0ab\u00f3k <\/em>er <em>frostharka <\/em>uppflettimynd en sagt \u201eoft \u00ed ft.\u201c. \u00cd <em>\u00cdslensk-danskri or\u00f0ab\u00f3k <\/em>1920-1924 er <em>frostharka <\/em><a href=\"https:\/\/blondal.arnastofnun.is\/faersla\/228626\/merkja\/frostharka\">sk\u00fdrt<\/a> 'st\u00e6rk Frost' en <em>frosth\u00f6rkur '<\/em>vedholdende st\u00e6rk Frost'.<\/p>\n<p>\u00dearna eru sem s\u00e9 or\u00f0 sem n\u00e6stum alltaf eru h\u00f6f\u00f0 \u00ed fleirt\u00f6lu, <em>vetrarh\u00f6rkur <\/em>og <em>frosth\u00f6rkur<\/em>, en \u00feegar kemur a\u00f0 eignarfallinu breg\u00f0ur \u00f6\u00f0ruv\u00edsi vi\u00f0 \u2013 \u00fe\u00e1 er n\u00e6stum alltaf notu\u00f0 eintalan <em>vetrarh\u00f6rku<\/em>\/<em>frosth\u00f6rku <\/em>\u00ed sta\u00f0 fleirt\u00f6lunnar <em>vetrarhark<\/em>(<em>n<\/em>)<em>a<\/em>\/<em>frosthark<\/em>(<em>n<\/em>)<em>a<\/em>. \u00deetta kann \u00ed flj\u00f3tu brag\u00f0i a\u00f0 vir\u00f0ast mj\u00f6g s\u00e9rkennilegt en \u00e1 s\u00e9r \u00fe\u00f3 \u00fdmsar hli\u00f0st\u00e6\u00f0ur. \u00c9g hef oft <a href=\"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/2021\/01\/25\/eintala-og-fleirtala-i-samsetningum\/\">skrifa\u00f0<\/a> um \u00fea\u00f0 a\u00f0 m\u00e1lnotendur vir\u00f0ast for\u00f0ast a\u00f0 nota eignarfall fleirt\u00f6lu veikra kvenkynsor\u00f0a \u00ed fyrri li\u00f0 samsettra or\u00f0a enda \u00fe\u00f3tt \u00fea\u00f0 v\u00e6ri \u201er\u00f6kr\u00e9tt\u201c og nota eignarfall eint\u00f6lu \u00ed sta\u00f0inn \u2013 <em>stj\u00f6rnusko\u00f0un<\/em>,<em> perutr\u00e9<\/em>, <em>gr\u00e1f\u00edkjukaka<\/em>, \u00ed sta\u00f0 <em>*stjarnasko\u00f0un<\/em>, *<em>per<\/em>(<em>n<\/em>)<em>atr\u00e9<\/em>, *<em>gr\u00e1f\u00edknakaka<\/em>. V\u00e6ntanlega er \u00fea\u00f0 vegna \u00feess a\u00f0 eignarfall fleirt\u00f6lu fellur saman vi\u00f0 nefnifall eint\u00f6lu, e\u00f0a myndir me\u00f0 <em>n<\/em> hlj\u00f3ma torkennilega.<\/p>\n<p>En vegna \u00feess a\u00f0 \u00fearna er um a\u00f0 r\u00e6\u00f0a fyrri li\u00f0 \u00ed samsetningum hlj\u00f3tast engin v\u00edxl \u00ed beygingu af \u00feessu \u2013 eint\u00f6lumyndin er notu\u00f0 \u00ed \u00f6llum f\u00f6llum samsettu or\u00f0anna. \u00cd or\u00f0unum <em>vetrarh\u00f6rkur <\/em>og <em>frosth\u00f6rkur<\/em> eru aftur \u00e1 m\u00f3ti v\u00edxl innan beygingard\u00e6manna \u2013 fleirtala notu\u00f0 \u00ed nefnifalli, \u00feolfalli og \u00fe\u00e1gufalli en eintala \u00ed eignarfalli. \u00dea\u00f0 sem er \u00e1hugavert er a\u00f0 vi\u00f0 t\u00f6kum ekkert eftir \u00feessu \u2013 vi\u00f0 notum eint\u00f6luna umhugsunarlaust \u00ed eignarfallinu og hugsum ekkert \u00fat \u00ed \u00fea\u00f0 a\u00f0 \u00fearna er \u00ed raun \u00f3samr\u00e6mi og vitanlega ekkert \u201er\u00f6kr\u00e9tt\u201c. En \u00feannig er tungum\u00e1li\u00f0 \u2013 \u00fea\u00f0 er fullt af hvers kyns <a href=\"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/2023\/11\/08\/er-osamraemi-i-mali-i-edli-sinu-vont\/\">\u00f3samr\u00e6mi<\/a> og \u201er\u00f6kleysu\u201c sem truflar okkur ekki neitt og veldur engum ska\u00f0a. \u00devert \u00e1 m\u00f3ti \u2013 tungum\u00e1l sem er fullkomlega \u201er\u00f6kr\u00e9tt\u201c er nefnilega bara dautt og lei\u00f0inlegt.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00cd \u201eM\u00e1lspjalli\u201c var \u00ed g\u00e6r v\u00edsa\u00f0 \u00ed fyrirs\u00f6gnina \u201eL\u00fdsa yfir ney\u00f0ar\u00e1standi vegna vetraharkna\u201c \u00e1 mbl.is og spurt hvort \u00feetta v\u00e6ri ekki \u201e\u00f3venjuleg notkun \u00e1 vetrah\u00f6rku\u201c. \u00dearna vantar reyndar r inn \u00ed or\u00f0i\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 venjulega er fyrri li\u00f0urinn haf\u00f0ur \u00ed eignarfalli eint\u00f6lu, vetrarharka, en \u00e9g held a\u00f0 \u00fea\u00f0 hafi ekki veri\u00f0 \u00e1st\u00e6\u00f0a spurningarinnar, heldur seinni [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":141,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[158635],"tags":[],"class_list":["post-7914","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-malfar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7914","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/users\/141"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7914"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7914\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7915,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7914\/revisions\/7915"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7914"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7914"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7914"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}