{"id":7964,"date":"2026-02-08T08:00:48","date_gmt":"2026-02-08T08:00:48","guid":{"rendered":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/?p=7964"},"modified":"2026-02-07T14:49:33","modified_gmt":"2026-02-07T14:49:33","slug":"bjork-og-beygingarleysid","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/2026\/02\/08\/bjork-og-beygingarleysid\/","title":{"rendered":"Bj\u00f6rk og beygingarleysi\u00f0"},"content":{"rendered":"<p>\u00cd umr\u00e6\u00f0u um <a href=\"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/2026\/02\/06\/hja-dagnyju-og-laufeyju-eda-hja-dagny-og-laufey\/\">pistil<\/a> sem \u00e9g skrifa\u00f0i n\u00fdlega um beygingu kvennanafna sem enda \u00e1 <em>-ey <\/em>og <em>-n\u00fd<\/em> tala\u00f0i f\u00f3lk stundum um a\u00f0 \u00fea\u00f0 \u00fdmist vildi e\u00f0a vildi ekki hafa \u00feessi n\u00f6fn \u00f3beyg\u00f0 \u00ed \u00feolfalli og \u00fe\u00e1gufalli. \u00dea\u00f0 er au\u00f0vita\u00f0 lj\u00f3st hva\u00f0 \u00e1tt er vi\u00f0 \u2013 \u00feetta sn\u00fdst um \u00fea\u00f0 hvort \u00feessi or\u00f0 f\u00e1 endinguna <em>-ju<\/em> \u00ed \u00feessum f\u00f6llum (<em>hj\u00e1 Laufeyju<\/em>, <em>hj\u00e1 Dagn\u00fdju<\/em>) e\u00f0a eru endingarlaus (<em>hj\u00e1 Laufey<\/em>, <em>hj\u00e1 Dagn\u00fd<\/em>). Um \u00feetta eru skiptar sko\u00f0anir og \u00fea\u00f0 er \u00ed g\u00f3\u00f0u lagi, en \u00fea\u00f0 skiptir samt m\u00e1li a\u00f0 \u00e1tta sig \u00e1 \u00fev\u00ed a\u00f0 \u00fe\u00f3tt n\u00f6fnin s\u00e9u h\u00f6f\u00f0 endingarlaus \u00ed umr\u00e6ddum f\u00f6llum jafngildir \u00fea\u00f0 ekki \u00fev\u00ed a\u00f0 \u00feau s\u00e9u <strong>\u00f3beyg\u00f0<\/strong> \u2013 \u00feau eru bara beyg\u00f0 <strong>\u00f6\u00f0ruv\u00edsi<\/strong> en venja hefur veri\u00f0. Or\u00f0 \u00feurfa nefnilega ekki a\u00f0 f\u00e1 endingu \u00ed \u00f6llum myndum til a\u00f0 beygjast. Endingarleysi getur veri\u00f0 jafngild beyging og ending.<\/p>\n<p>Langflest sterk kvenkynsor\u00f0 eru endingarlaus \u00ed \u00feolfalli og \u00fe\u00e1gufalli eint\u00f6lu. Endingarleysi umr\u00e6ddra nafna \u00ed \u00feessum f\u00f6llum er \u00fev\u00ed fullkomlega \u00ed samr\u00e6mi vi\u00f0 kerfi\u00f0 og er ekkert minni beyging en \u00fe\u00f3tt endingar s\u00e9u nota\u00f0ar. \u00deetta s\u00e9st vel \u00e1 nafninu <em>Bj\u00f6rk <\/em>sem \u00e1greiningur hefur veri\u00f0 um hvort eigi a\u00f0 f\u00e1 <em>-u<\/em> \u00ed \u00feolfalli og \u00fe\u00e1gufalli e\u00f0a vera endingarlaust. A\u00f0eins endingarlausar myndir eru <a href=\"https:\/\/bin.arnastofnun.is\/beyging\/361766\">gefnar<\/a> \u00ed <em>Beygingarl\u00fdsingu \u00edslensks n\u00fat\u00edmam\u00e1ls<\/em> og Gu\u00f0r\u00fan Kvaran <a href=\"https:\/\/timarit.is\/page\/1777385?iabr=on#page\/n22\/mode\/1up\/\">segir<\/a> \u00ed <em>Morgunbla\u00f0inu <\/em>1992: \u201eBj\u00f6rk er ungt nafn \u00ed m\u00e1linu og engin hef\u00f0 er fyrir endingum \u00ed fyrrgreindum f\u00f6llum.\u201c \u00cd <em>Morgunbla\u00f0inu <\/em>2001 <a href=\"https:\/\/timarit.is\/page\/3405198?iabr=on#page\/n39\/mode\/1up\/\">segir<\/a> G\u00edsli J\u00f3nsson: \u201eM\u00e9r er eiginlegt a\u00f0 beygja <strong>Bj\u00f6rk<\/strong>, <strong>Bj\u00f6rk<\/strong>, <strong>Bj\u00f6rk<\/strong>, <strong>Bjarkar<\/strong>, og svo gera b\u00e6\u00f0i pr\u00f3f. Baldur J\u00f3nsson og dr. Gu\u00f0r\u00fan Kvaran.\u201c<\/p>\n<p>\u00deetta er \u00fe\u00f3 ekki \u00f3umdeilt eins og kemur fram \u00ed <a href=\"https:\/\/timarit.is\/page\/3393155?iabr=on#page\/n51\/mode\/1up\/\">grein<\/a> A\u00f0alsteins Dav\u00ed\u00f0ssonar \u00ed <em>Morgunbla\u00f0inu <\/em>2001: \u201e\u00cd \u00fatvarps\u00fe\u00e6tti [\u2026] vanda\u00f0i S\u00f6lvi Sveinsson um m\u00e1lfar landsmanna og taldi ranga nafnmyndina \u201eBj\u00f6rku\u201c \u2013 r\u00e9tt v\u00e6ri \u00feess \u00ed sta\u00f0 a\u00f0 segja \u201eum Bj\u00f6rk\u201c og \u201efr\u00e1 Bj\u00f6rk\u201c. Nafni\u00f0 \u00e6tti sem sagt a\u00f0 beygjast eins og trj\u00e1heiti\u00f0. Hins vegar taldi S\u00f6lvi r\u00e9tt a\u00f0 tala \u201eum Bj\u00f6rgu\u201c og \u201efr\u00e1 Bj\u00f6rgu\u201c. [\u2026] M\u00e1ltilfinning almennings hefur veri\u00f0 a\u00f0 beygja nafni\u00f0 \u201eBj\u00f6rk\u201c eins og \u201eBj\u00f6rg\u201c og vir\u00f0ist ekkert athugavert vi\u00f0 \u00fea\u00f0. Mannan\u00f6fn hafa lengi haft a\u00f0ra beygingu en n\u00f6fn \u00e1 hlutum. [\u2026] \u00c9g hvet menn til a\u00f0 fylgja almennri m\u00e1ltilfinningu og beygja nafni\u00f0 Bj\u00f6rk eftir mannanafnabeygingu samkv\u00e6mt framans\u00f6g\u00f0u \u00fe\u00f3 a\u00f0 bj\u00f6rk sem samnafn hafi a\u00f0ra beygingu.\u201c<\/p>\n<p>Vitaskuld dettur engum \u00ed hug a\u00f0 \u00feeir \u00e1g\u00e6tu m\u00e1lfr\u00e6\u00f0ingar sem m\u00e6la me\u00f0 endingarleysi s\u00e9u \u00fear me\u00f0 or\u00f0nir andst\u00e6\u00f0ingar beyginga. En ef \u00fea\u00f0 er \u00ed einhverjum skilningi \u201eminni\u201c beyging, og \u00f3\u00e6skileg veiking \u00e1 beygingakerfinu, a\u00f0 hafa <em>-ey<\/em>- og <em>-n\u00fd<\/em>-n\u00f6fnin endingarlaus \u00ed \u00feolfalli og \u00fe\u00e1gufalli, \u00fe\u00e1 hl\u00fdtur \u00fea\u00f0 sama a\u00f0 gilda um \u00f6nnur n\u00f6fn \u00fear sem val er milli endingar og endingarleysis, \u00fear \u00e1 me\u00f0al <em>Bj\u00f6rk<\/em>. \u00dea\u00f0 hl\u00fdtur \u00fe\u00e1 a\u00f0 vera \u201emeiri\u201c beyging, og \u00fear me\u00f0 \u00e6skileg <strong>styrking<\/strong> \u00e1 beygingakerfinu, a\u00f0 l\u00e1ta \u00fea\u00f0 nafn f\u00e1 <em>-u<\/em>-endingu frekar en vera endingarlaust. En au\u00f0vita\u00f0 er \u00fea\u00f0 ekki \u00feannig. \u00cd b\u00e1\u00f0um tilvikum er einfaldlega val \u00e1 milli tveggja m\u00f6guleika sem b\u00e1\u00f0ir r\u00famast vel innan beygingakerfisins \u2013 kerfi\u00f0 stendur jafnr\u00e9tt sama hvor kosturinn er valinn.<\/p>\n<p>\u00d6\u00f0ru m\u00e1li gegnir hins vegar ef \u00feessi n\u00f6fn eru h\u00f6f\u00f0 \u00e1n endingar \u00ed <strong>eignarfalli<\/strong> \u2013 sagt t.d. \u201eSvona svipa\u00f0 og svanurinn hennar Bj\u00f6rk bara minni\u201c eins og \u00e1 <em>Bland.is <\/em>2007, \u201e\u00c9g fer alltaf til Oddn\u00fd \u00e1 Carino\u201c eins og \u00e1 <em>Bland.is <\/em>2015, e\u00f0a \u201eHvern fjandan kemur bloggi\u00f0 hennar S\u00f3ley ranns\u00f3kn l\u00f6greglunar vi\u00f0?\u201c \u00e1 <em>M\u00e1lefnin.com <\/em>2007. \u00dea\u00f0 m\u00e1 halda \u00fev\u00ed fram a\u00f0 sl\u00edk d\u00e6mi s\u00e9u merki um veiklun e\u00f0a ni\u00f0urbrot beygingakerfisins \u00fev\u00ed a\u00f0 \u00feau r\u00famast ekki innan \u00feess \u2013 kerfi\u00f0 leyfir ekki a\u00f0 n\u00f6fn af \u00feessu tagi s\u00e9u endingarlaus \u00ed eignarfalli. \u00c9g hef \u00fea\u00f0 fr\u00e1 \u00fdmsum a\u00f0 d\u00e6mi af \u00feessu tagi s\u00e9u or\u00f0in \u00e1berandi og get ekki rengt \u00fea\u00f0 \u00fe\u00f3tt \u00e9g hafi ekki g\u00f6gn um \u00fea\u00f0. En ef endingarleysi \u00ed eignarfalli ver\u00f0ur algengt fer e.t.v. a\u00f0 ver\u00f0a \u00e1st\u00e6\u00f0a til a\u00f0 hafa \u00e1hyggjur af beygingakerfinu.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00cd umr\u00e6\u00f0u um pistil sem \u00e9g skrifa\u00f0i n\u00fdlega um beygingu kvennanafna sem enda \u00e1 -ey og -n\u00fd tala\u00f0i f\u00f3lk stundum um a\u00f0 \u00fea\u00f0 \u00fdmist vildi e\u00f0a vildi ekki hafa \u00feessi n\u00f6fn \u00f3beyg\u00f0 \u00ed \u00feolfalli og \u00fe\u00e1gufalli. \u00dea\u00f0 er au\u00f0vita\u00f0 lj\u00f3st hva\u00f0 \u00e1tt er vi\u00f0 \u2013 \u00feetta sn\u00fdst um \u00fea\u00f0 hvort \u00feessi or\u00f0 f\u00e1 endinguna -ju [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":141,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[158635],"tags":[],"class_list":["post-7964","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-malfar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7964","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/users\/141"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7964"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7964\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7968,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7964\/revisions\/7968"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7964"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7964"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7964"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}