{"id":7982,"date":"2026-02-15T10:20:07","date_gmt":"2026-02-15T10:20:07","guid":{"rendered":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/?p=7982"},"modified":"2026-02-15T10:20:07","modified_gmt":"2026-02-15T10:20:07","slug":"ad-halda-thau-abyrg-eda-halda-theim-abyrgum","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/2026\/02\/15\/ad-halda-thau-abyrg-eda-halda-theim-abyrgum\/","title":{"rendered":"A\u00f0 halda \u00feau \u00e1byrg \u2013 e\u00f0a halda \u00feeim \u00e1byrgum"},"content":{"rendered":"<p>\u00cd <a href=\"https:\/\/www.mbl.is\/frettir\/erlent\/2026\/02\/14\/saka_russa_um_ad_hafa_eitrad_fyrir_navalni\/\">fr\u00e9tt<\/a> \u00e1 <em>mbl.is <\/em>\u00ed g\u00e6r var vitna\u00f0 \u00ed yfirl\u00fdsingu breska utanr\u00edkisr\u00e1\u00f0uneytisins og sagt um r\u00fassneska r\u00edki\u00f0: \u201evi\u00f0 h\u00f6ldum \u00fev\u00ed \u00e1byrgu fyrir dau\u00f0a hans\u201c. \u00dea\u00f0 er nokku\u00f0 auglj\u00f3st a\u00f0 merkingin er 'vi\u00f0 gerum \u00fea\u00f0 \u00e1byrgt fyrir dau\u00f0a hans' og \u00fearna er veri\u00f0 a\u00f0 elta enskt or\u00f0alag \u2013 \u201ewe hold it responsible for his death\u201c <a href=\"https:\/\/www.bbc.com\/news\/articles\/cwyk4lz4e3eo\">segir<\/a> \u00ed enska frumtextanum. \u00c9g man ekki eftir a\u00f0 hafa rekist \u00e1\u00f0ur \u00e1 \u00feetta or\u00f0alag \u00ed \u00edslenskum texta en athugun leiddi \u00ed lj\u00f3s a\u00f0 \u00feetta er ekki einsd\u00e6mi. Elsta d\u00e6mi sem \u00e9g finn \u00ed flj\u00f3tu brag\u00f0i er \u00ed <a href=\"https:\/\/www.althingi.is\/altext\/118\/s\/0102.html\">greinarger\u00f0<\/a> me\u00f0 lagafrumvarpi fr\u00e1 1994 segir: \u201e\u00fea\u00f0 samr\u00e6mist ekki \u00e1kv\u00e6\u00f0um 36. gr. [\u2026] a\u00f0 halda stefnda \u00e1byrgan samkv\u00e6mt greindum leigusamningi.\u201c \u00dearna tekur <em>halda <\/em>me\u00f0 s\u00e9r \u00feolfall en \u00ed d\u00e6minu sem v\u00edsa\u00f0 var til \u00ed upphafi tekur h\u00fan \u00fe\u00e1gufall.<\/p>\n<p>\u00ddmis fleiri d\u00e6mi eru til um \u00feolfall \u00ed \u00feessu sambandi. \u00cd <em>Morgunbla\u00f0inu <\/em>2004 segir: \u201e\u00fea\u00f0 \u00fearf \u00ed l\u00f6gum a\u00f0 banna \u00feessa h\u00e1ttsemi og veita konum raunh\u00e6f \u00farr\u00e6\u00f0i til a\u00f0 halda \u00fe\u00e1 \u00e1byrga fyrir l\u00f6gum sem brj\u00f3ta \u00e1 \u00feeim me\u00f0 sl\u00edkum h\u00e6tti.\u201c \u00c1 <em>mbl.is <\/em>2006 segir: \u201eB\u00e1\u00f0ir einstaklingar ver\u00f0a haldnir \u00e1byrgir fyrir gj\u00f6r\u00f0um s\u00ednum.\u201c \u00c1 <em>Bland.is <\/em>2007 segir: \u201e\u00ed svolei\u00f0is tilfellum er ekki h\u00e6gt a\u00f0 halda \u00feig \u00e1byrga.\u201c \u00cd <em>DV <\/em>2008 segir: \u201e\u00dea\u00f0 v\u00e6ri hins vegar sorgleg \u00fer\u00f3un [\u2026] ef a\u00f0 bla\u00f0amenn ver\u00f0i haldnir \u00e1byrgir fyrir \u00f6llu \u00fev\u00ed sem vi\u00f0m\u00e6lendur segja \u00ed fj\u00f6lmi\u00f0lum.\u201c \u00c1 <em>f\u00f3tbolti.net <\/em>2010 segir: \u201eSem landsli\u00f0sfyrirli\u00f0i var hann haldinn \u00e1byrgur fyrir verkfalli sem leikmenn f\u00f3ru \u00ed.\u201c \u00cd <em>Eyjafr\u00e9ttum <\/em>2012 segir: \u201e\u00de\u00fa vilt sem sagt ekki halda stj\u00f3rn \u00e1byrga fyrir tapinu?\u201c<\/p>\n<p>En einnig m\u00e1 finna \u00fdmis d\u00e6mi um \u00fe\u00e1gufall me\u00f0 <em>halda<\/em>. \u00cd r\u00e6\u00f0u \u00e1 Al\u00feingi 2011 segir: \u201e\u00c9g kem ekki hinga\u00f0 upp til a\u00f0 halda fors\u00e6tisr\u00e1\u00f0herra \u00e1byrgri fyrir \u00fev\u00ed sem h\u00e9r er a\u00f0 gerast.\u201c \u00cd <em>Ritinu <\/em>2018 segir: \u201ef\u00f3rnarl\u00f6mbum brota er haldi\u00f0 \u00e1byrgum fyrir eigin \u00f6rl\u00f6gum.\u201c \u00cd r\u00e6\u00f0u \u00e1 Al\u00feingi 2020 segir: \u201eEn svo vilja menn halda \u00e1fram a\u00f0 halda r\u00e1\u00f0herranum \u00e1byrgum fyrir \u00f6llu \u00fev\u00ed sem gerist \u00ed \u00feessari sj\u00e1lfst\u00e6\u00f0u stofnun.\u201c \u00cd <em>Stundinni <\/em>2020 segir: \u201eOg vi\u00f0 sem samf\u00e9lag \u00feurfum a\u00f0 vera vakandi og halda stj\u00f3rnv\u00f6ldum \u00e1byrgum a\u00f0 framfylgja \u00feessari stefnu.\u201c \u00cd <em>Kjarnanum <\/em>2021 segir: \u201eH\u00f6fundur telur \u00fev\u00ed mikilv\u00e6gt a\u00f0 fr\u00e6\u00f0imanninum s\u00e9 haldi\u00f0 \u00e1byrgum fyrir sinni r\u00f6ksemdaf\u00e6rslu, r\u00e9tt eins og \u00fej\u00e1lfaranum er haldi\u00f0 \u00e1byrgum fyrir s\u00ednum \u00fej\u00e1lfunara\u00f0fer\u00f0um.\u201c<\/p>\n<p>\u00cd \u00feessari setningager\u00f0 samr\u00e6mist l\u00fdsingaror\u00f0i\u00f0 yfirleitt nafnor\u00f0sandlaginu \u00ed kyni, t\u00f6lu og falli og er stundum kalla\u00f0 \u201eandl\u00e6g sagnfylling\u201c \u2013 l\u00fdsir \u00e1hrifum sagnarinnar \u00e1 andlagi\u00f0. D\u00e6min h\u00e9r a\u00f0 framan s\u00fdna a\u00f0 samr\u00e6mi\u00f0 helst \u00fe\u00f3tt setningum s\u00e9 breytt \u00ed \u00feolmynd \u00feannig a\u00f0 nafnor\u00f0i\u00f0 og l\u00fdsingaror\u00f0i\u00f0 standi ekki lengur saman \u2013 \u201eB\u00e1\u00f0ir einstaklingar ver\u00f0a haldnir \u00e1byrgir\u201c, \u201e\u00fej\u00e1lfaranum er haldi\u00f0 \u00e1byrgum\u201c. S\u00f6gnin <em>halda <\/em>er notu\u00f0 \u00ed m\u00f6rgum og fj\u00f6lbreyttum formger\u00f0um en \u00ed setningum me\u00f0 andl\u00e6gri sagnfyllingu tekur h\u00fan \u00fe\u00e1gufall \u00feegar h\u00fan <a href=\"https:\/\/islenskordabok.arnastofnun.is\/ord\/17496\">merkir<\/a> 'hafa tak \u00e1' \u2013 <em>\u00e9g h\u00e9lt henni fastri<\/em>, <em>henni var haldi\u00f0 fastri<\/em>. Hins vegar tekur h\u00fan \u00feolfall \u00ed \u00feessari setningager\u00f0 ef h\u00fan merkir '\u00e1l\u00edta, telja' \u2013 <em>\u00e9g h\u00e9lt manninn l\u00e1tinn<\/em>, <em>ma\u00f0urinn var haldinn l\u00e1tinn<\/em>.<\/p>\n<p>D\u00e6mi eins og <em>\u00e9g h\u00e9lt hana \u00e1byrga <\/em>geta \u00fev\u00ed veri\u00f0 \u00ed samr\u00e6mi vi\u00f0 m\u00e1lhef\u00f0 ef merkingin er '\u00e9g h\u00e9lt \/ taldi a\u00f0 h\u00fan v\u00e6ri \u00e1byrg'. S\u00fa merking er \u00fe\u00f3 sjaldg\u00e6f og samhengisins vegna er h\u00fan \u00fatiloku\u00f0 \u00ed d\u00e6munum h\u00e9r a\u00f0 framan (nema e.t.v. \u201eSem landsli\u00f0sfyrirli\u00f0i var hann haldinn \u00e1byrgur\u201c). \u00de\u00f3tt ford\u00e6mi s\u00e9u fyrir \u00fev\u00ed a\u00f0 nota s\u00f6gnina <em>halda <\/em>\u00ed \u00feessari setningager\u00f0, hvort heldur er me\u00f0 \u00feolfalli e\u00f0a \u00fe\u00e1gufalli, er ekki h\u00e6gt a\u00f0 segja a\u00f0 h\u00fan s\u00e9 \u00fear notu\u00f0 \u00ed hef\u00f0bundinni merkingu sinni. Vegna \u00feess a\u00f0 sambandi\u00f0 er bein yfirf\u00e6rsla \u00e1 ensku or\u00f0alagi sem ekki \u00e1 s\u00e9r hef\u00f0 \u00ed \u00edslensku, og au\u00f0velt er a\u00f0 or\u00f0a merkinguna sem um er a\u00f0 r\u00e6\u00f0a \u00e1 annan h\u00e1tt, er r\u00e9tt a\u00f0 m\u00e6la gegn \u00fev\u00ed a\u00f0 \u00feetta or\u00f0alag s\u00e9 nota\u00f0 \u2013 og reyndar hefur \u00fea\u00f0 n\u00fa veri\u00f0 fellt brott \u00far fr\u00e9tt <em>mbl.is<\/em> sem v\u00edsa\u00f0 var til \u00ed upphafi.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00cd fr\u00e9tt \u00e1 mbl.is \u00ed g\u00e6r var vitna\u00f0 \u00ed yfirl\u00fdsingu breska utanr\u00edkisr\u00e1\u00f0uneytisins og sagt um r\u00fassneska r\u00edki\u00f0: \u201evi\u00f0 h\u00f6ldum \u00fev\u00ed \u00e1byrgu fyrir dau\u00f0a hans\u201c. \u00dea\u00f0 er nokku\u00f0 auglj\u00f3st a\u00f0 merkingin er 'vi\u00f0 gerum \u00fea\u00f0 \u00e1byrgt fyrir dau\u00f0a hans' og \u00fearna er veri\u00f0 a\u00f0 elta enskt or\u00f0alag \u2013 \u201ewe hold it responsible for his death\u201c segir [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":141,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[158635],"tags":[],"class_list":["post-7982","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-malfar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7982","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/users\/141"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7982"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7982\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7983,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7982\/revisions\/7983"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7982"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7982"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7982"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}