{"id":7989,"date":"2026-02-17T11:56:42","date_gmt":"2026-02-17T11:56:42","guid":{"rendered":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/?p=7989"},"modified":"2026-02-17T11:56:42","modified_gmt":"2026-02-17T11:56:42","slug":"vid-attum-nokkur-spjoll","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/2026\/02\/17\/vid-attum-nokkur-spjoll\/","title":{"rendered":"Vi\u00f0 \u00e1ttum nokkur spj\u00f6ll"},"content":{"rendered":"<p>\u00cd <a href=\"https:\/\/www.mbl.is\/sport\/efstadeild\/2026\/02\/13\/rett_skref_fyrir_mig_og_fjolskylduna\/\">\u00ed\u00fer\u00f3ttafr\u00e9tt<\/a> \u00e1 <em>mbl.is <\/em>n\u00fdlega var haft eftir knattspyrnumanni: \u201e\u00c9g \u00e1tti nokkur f\u00edn spj\u00f6ll vi\u00f0 \u00d3skar.\u201c Nafnor\u00f0i\u00f0 <em>spjall <\/em>er <a href=\"https:\/\/islenskordabok.arnastofnun.is\/ord\/38719\">sk\u00fdrt<\/a> '\u00fea\u00f0 a\u00f0 spjalla, rabb, samr\u00e6\u00f0a' \u00ed <em>\u00cdslenskri n\u00fat\u00edmam\u00e1lsor\u00f0ab\u00f3k <\/em>og s\u00fa er greinilega merkingin \u00fearna \u2013 \u00feeir hafa \u00e1tt nokkur samt\u00f6l. En \u00feessi setning er \u00fe\u00f3 \u00f3venjuleg vegna \u00feess a\u00f0 \u00ed \u00feessari merkingu er or\u00f0i\u00f0 sjaldan nota\u00f0 \u00ed fleirt\u00f6lu \u2013 \u00fe\u00f3tt fleirtalan <em>spj\u00f6ll <\/em>s\u00e9 <a href=\"https:\/\/bin.arnastofnun.is\/leit\/spjall\">gefin upp<\/a> \u00ed <em>Beygingarl\u00fdsingu \u00edslensks n\u00fat\u00edmam\u00e1ls <\/em>hefur h\u00fan oftast a\u00f0ra <a href=\"https:\/\/islenskordabok.arnastofnun.is\/ord\/38728\">merkingu<\/a>, \u00fe.e. 'ska\u00f0i, ey\u00f0ilegging', og \u00ed \u00feeirri merkingu er or\u00f0i\u00f0 <a href=\"https:\/\/bin.arnastofnun.is\/leit\/spj%C3%B6ll\">aldrei nota\u00f0<\/a> \u00ed eint\u00f6lu. Or\u00f0sifjafr\u00e6\u00f0ilega eru \u00feetta tv\u00f6 <a href=\"https:\/\/ordsifjabok.arnastofnun.is\/leit\/spjall\">mismunandi or\u00f0<\/a> en hlj\u00f3\u00f0breytingar hafa valdi\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 \u00feau eru samhlj\u00f3ma \u00ed \u00edslensku. En \u00fe\u00fd\u00f0ir \u00feetta a\u00f0 \u00fatiloka\u00f0 s\u00e9 a\u00f0 fleirtalan <em>spj\u00f6ll <\/em>geti haft merkinguna 'samt\u00f6l'?<\/p>\n<p>\u00cd <em>\u00cdslenskri or\u00f0ab\u00f3k <\/em><a href=\"https:\/\/ordsifjabok.arnastofnun.is\/faersla\/18651\">og<\/a> <em>\u00cdslenskri or\u00f0sifjab\u00f3k <\/em>er fleirtalan <em>spj\u00f6ll <\/em>gefin upp \u00ed merkingunni 'fregn, t\u00ed\u00f0indi, fr\u00e6\u00f0i' \u2013 \u00ed V\u00f6lusp\u00e1 er r\u00e6tt um \u201eforn spj\u00f6ll fira\u201c. \u00deessi merking er hins vegar s\u00f6g\u00f0 \u00farelt. \u00cd <em>Morgunbla\u00f0inu <\/em>2016 eru birt <a href=\"https:\/\/timarit.is\/page\/6755702?iabr=on#page\/n16\/mode\/1up\/\">nokkur d\u00e6mi<\/a> um villur sem \u201ehafa \u00f6\u00f0ru hverju sl\u00e6\u00f0st me\u00f0\u201c \u00ed bla\u00f0inu og \u201eh\u00e6gt er a\u00f0 hl\u00e6ja a\u00f0\u201c. Me\u00f0al \u00feeirra er d\u00e6mi\u00f0 \u201e\u00dea\u00f0 ver\u00f0a ekki fleiri <strong>spj\u00f6ll<\/strong> um daginn og veginn\u201c. En \u00fear er <em>spj\u00f6ll <\/em>ekki \u00ed merkingunni 'samt\u00f6l' heldur fremur einr\u00e6\u00f0a \u2013 'rabb' e\u00f0a <a href=\"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/2023\/04\/19\/rant-um-rant\/\">jafnvel<\/a> 'rant' svo a\u00f0 nota\u00f0 s\u00e9 n\u00fdlegt t\u00f6kuor\u00f0 \u2013 og \u00e9g hef ekki s\u00e9\u00f0 a\u00f0 or\u00f0i\u00f0 s\u00e9 nota\u00f0 \u00ed fleirt\u00f6lu \u00ed \u00feeirri merkingu. \u00dea\u00f0 m\u00e1 hins vegar finna allnokkur d\u00e6mi fr\u00e1 \u00feessari \u00f6ld um fleirt\u00f6luna <em>spj\u00f6ll<\/em> \u00ed merkingunni 'samt\u00f6l', ekki s\u00edst \u00e1 samf\u00e9lagsmi\u00f0lum en einnig \u00ed annars konar textum.<\/p>\n<p>\u00cd <em>DV <\/em>2001 segir: \u201espj\u00f6ll vi\u00f0 ungmenni v\u00ed\u00f0s vegar um land [\u2026] v\u00e6ru ansi tilbreytingarlaus.\u201c \u00cd <em>Morgunbla\u00f0inu <\/em>2005 segir: \u201eEftir nokkur g\u00f3\u00f0 spj\u00f6ll og eina heims\u00f3kn.\u201c \u00cd <em>Monitor <\/em>2013 segir: \u201e\u00c9g [\u2026] \u00e1tti oft og t\u00ed\u00f0um g\u00f3\u00f0 og uppbyggileg spj\u00f6ll vi\u00f0 hann.\u201c \u00cd <em>Morgunbla\u00f0inu <\/em>2015 segir: \u201eVi\u00f0 \u00e1ttum oft svo g\u00f3\u00f0 spj\u00f6ll saman.\u201c \u00c1 <em>mbl.is <\/em>2016 segir: \u201eekki til a\u00f0 taka \u00fe\u00e1tt \u00ed veislum e\u00f0a eiga fr\u00f3\u00f0leg spj\u00f6ll vi\u00f0 erlenda gesti.\u201c \u00cd <em>Morgunbla\u00f0inu <\/em>2018 segir: \u201eVi\u00f0 \u00e1ttum \u00fe\u00f3 nokkur g\u00f3\u00f0 spj\u00f6ll \u00feegar \u00e9g kom til \u00fe\u00edn.\u201c \u00cd <em>DV <\/em>2020 segir: \u201e\u00de\u00fa tekur l\u00f6ng s\u00edma- og Messenger-spj\u00f6ll vi\u00f0 \u00fe\u00edna n\u00e1nustu.\u201c \u00cd <em>V\u00edsi <\/em>2020 segir: \u201e\u00c9g hef oft teki\u00f0 f\u00edn spj\u00f6ll vi\u00f0 Begga um skemmtilegri m\u00e1lefni en \u00feetta.\u201c \u00c1 <em>f\u00f3tbolti.net <\/em>2022 segir: \u201eVi\u00f0 h\u00f6fum \u00e1tt m\u00f6rg g\u00f3\u00f0 spj\u00f6ll um minn leik.\u201c<\/p>\n<p>Myndin <em>spj\u00f6ll <\/em>er au\u00f0vita\u00f0 r\u00e9tt fleirtala af <em>spjall <\/em>formlega s\u00e9\u00f0 \u2013 og var notu\u00f0 \u00ed fornu m\u00e1li \u00fe\u00f3tt merking or\u00f0sins v\u00e6ri \u00fear \u00f6nnur. Ef or\u00f0i\u00f0 <em>spjall <\/em>er nota\u00f0 \u00ed merkingunni 'samtal' \u00e1 anna\u00f0 bor\u00f0, eins og l\u00f6ng hef\u00f0 er fyrir, er vitaskuld ekkert athugavert vi\u00f0 \u00fea\u00f0 fr\u00e1 merkingarlegu sj\u00f3narmi\u00f0i a\u00f0 nota \u00fea\u00f0 \u00ed fleirt\u00f6lu \u2013 \u00fea\u00f0 er h\u00e6gt a\u00f0 eiga m\u00f6rg <em>samt\u00f6l <\/em>og \u00fev\u00ed \u00fe\u00e1 ekki m\u00f6rg <em>spj\u00f6ll<\/em>? Vissulega m\u00e1 segja a\u00f0 vi\u00f0 getum bara tala\u00f0 um <em>samt\u00f6l <\/em>\u00ed sta\u00f0inn fyrir a\u00f0 nota <em>spjall <\/em>\u00ed fleirt\u00f6lu en \u00fe\u00f3tt merkingin s\u00e9 svipu\u00f0 er notkunarsvi\u00f0i\u00f0 ekki \u00fea\u00f0 sama \u2013 <em>spjall <\/em>er \u00f3formlegra en <em>samtal<\/em>. \u00dea\u00f0 eina sem h\u00e6gt er a\u00f0 hafa \u00e1 m\u00f3ti \u00fev\u00ed a\u00f0 nota <em>spjall <\/em>\u00ed fleirt\u00f6lu er samfalli\u00f0 vi\u00f0 fleirt\u00f6luor\u00f0i\u00f0 <em>spj\u00f6ll<\/em> \u2013 en sl\u00edkt samfall er vitaskuld algengt \u00ed m\u00e1linu og \u00feetta er ekki l\u00edklegt til a\u00f0 valda misskilningi.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00cd \u00ed\u00fer\u00f3ttafr\u00e9tt \u00e1 mbl.is n\u00fdlega var haft eftir knattspyrnumanni: \u201e\u00c9g \u00e1tti nokkur f\u00edn spj\u00f6ll vi\u00f0 \u00d3skar.\u201c Nafnor\u00f0i\u00f0 spjall er sk\u00fdrt '\u00fea\u00f0 a\u00f0 spjalla, rabb, samr\u00e6\u00f0a' \u00ed \u00cdslenskri n\u00fat\u00edmam\u00e1lsor\u00f0ab\u00f3k og s\u00fa er greinilega merkingin \u00fearna \u2013 \u00feeir hafa \u00e1tt nokkur samt\u00f6l. En \u00feessi setning er \u00fe\u00f3 \u00f3venjuleg vegna \u00feess a\u00f0 \u00ed \u00feessari merkingu er or\u00f0i\u00f0 sjaldan [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":141,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[158635],"tags":[],"class_list":["post-7989","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-malfar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7989","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/users\/141"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7989"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7989\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7990,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7989\/revisions\/7990"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7989"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7989"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7989"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}