{"id":8007,"date":"2026-02-26T11:29:25","date_gmt":"2026-02-26T11:29:25","guid":{"rendered":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/?p=8007"},"modified":"2026-02-26T11:29:25","modified_gmt":"2026-02-26T11:29:25","slug":"spurdu-ef-thad-er-i-lagi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/2026\/02\/26\/spurdu-ef-thad-er-i-lagi\/","title":{"rendered":"Spur\u00f0u ef \u00fea\u00f0 er \u00ed lagi"},"content":{"rendered":"<p>\u00cd g\u00e6r var spurt \u00ed \u201eM\u00e1lspjalli\u201c um setninguna \u201eFar\u00f0u og spur\u00f0u pabba ef \u00fea\u00f0 er \u00ed lagi\u201c \u00ed teiknimynda\u00fe\u00e6tti \u00ed <em>R\u00edkissj\u00f3nvarpinu <\/em>sem fyrirspyrjanda fannst a\u00f0 \u00e6tti fremur a\u00f0 vera \u201eFar\u00f0u og spur\u00f0u pabba hvort \u00fea\u00f0 s\u00e9 \u00ed lagi\u201c. Umr\u00e6\u00f0ur snerust nokku\u00f0 um h\u00e1tt sagnarinnar (<em>er <\/em>e\u00f0a <em>s\u00e9<\/em>) og mynd bo\u00f0h\u00e1ttar (<em>spyr\u00f0u <\/em>e\u00f0a <em>spur\u00f0u<\/em>) en l\u00e1tum \u00fea\u00f0 liggja milli hluta a\u00f0 sinni. \u00dea\u00f0 sem er \u00e1hugaver\u00f0ast \u00fearna er notkun <em>ef<\/em>, sem venjulega er tali\u00f0 skilyr\u00f0istenging \u00ed n\u00fat\u00edmam\u00e1li, \u00ed sta\u00f0 spurnartengingarinnar <em>hvort<\/em>. Eins og bent var \u00e1 \u00ed umr\u00e6\u00f0um l\u00edtur \u00feetta \u00fat fyrir a\u00f0 vera bein yfirf\u00e6rsla \u00far ensku \u2013 <em>Go and ask daddy if it is OK<\/em> e\u00f0a einhverju sl\u00edku. Hi\u00f0 hlj\u00f3\u00f0l\u00edka <em>ef <\/em>er \u00fev\u00ed nota\u00f0 \u00ed sta\u00f0 <em>if <\/em>\u2013 enda er or\u00f0sifjafr\u00e6\u00f0ilegur uppruni or\u00f0anna s\u00e1 sami og merkingin skyld.<\/p>\n<p>H\u00e9r \u00fearf a\u00f0 athuga a\u00f0 umr\u00e6dd notkun <em>ef <\/em>er mj\u00f6g algeng \u00ed fornu m\u00e1li \u2013 \u00fear var <em>ef <\/em>sem s\u00e9 nota\u00f0 vi\u00f0 hli\u00f0 <em>hvort <\/em>sem spurnartenging \u00e1samt \u00fev\u00ed a\u00f0 vera skilyr\u00f0istenging. \u00cd <em>Bandamanna s\u00f6gu <\/em>segir: \u201eEn eg mun til h\u00fass r\u00ed\u00f0a og hitta \u00d3spak og vita ef hann vill s\u00e6ttast.\u201c \u00cd <em>Brennu-Nj\u00e1ls s\u00f6gu <\/em>segir: \u201eFlosi spur\u00f0i ef nokkur ma\u00f0ur kenndi land \u00feetta.\u201c \u00cd <em>Egils s\u00f6gu Skalla-Gr\u00edmssonar <\/em>segir: \u201eEgill spyr ef hann vildi upp \u00far gr\u00f6finni.\u201c \u00cd <em>G\u00edsla s\u00f6gu S\u00farssonar <\/em>segir: \u201eIngjaldur kemur heim um kveldi\u00f0 og spyr ef Helga batni nokku\u00f0.\u201c \u00cd <em>Heimskringlu <\/em>segir: \u201eJarl spur\u00f0i ef hann vissi sannindi \u00e1 \u00fev\u00ed.\u201c \u00cd <em>Laxd\u00e6la s\u00f6gu <\/em>segir: \u201eVil eg vita ef eg megi nokku\u00f0 r\u00e1\u00f0a af l\u00edkindum hva\u00f0 manna \u00feetta s\u00e9.\u201c \u00cd <em>Vatnsd\u00e6la s\u00f6gu<\/em> segir: \u201eS\u00ed\u00f0an kveikti \u00deorsteinn log og vill vita ef hann v\u00e6ri \u00e1 burt.\u201c<\/p>\n<p>En reyndar \u00fearf ekki a\u00f0 leita alla lei\u00f0 \u00ed fornm\u00e1l \u2013 einhver d\u00e6mi eru um \u00feessa notkun <em>ef <\/em>\u00e1 s\u00ed\u00f0ari \u00f6ldum \u00fe\u00f3tt \u00fear kunni stundum a\u00f0 vera um me\u00f0vita\u00f0a fyrnsku a\u00f0 r\u00e6\u00f0a. \u00cd <em>\u00cdslenzkum \u00fej\u00f3\u00f0s\u00f6gum og \u00e6fint\u00fdrum <\/em>J\u00f3ns \u00c1rnasonar fr\u00e1 \u00fev\u00ed upp \u00far mi\u00f0ri n\u00edtj\u00e1ndu \u00f6ld eru nokkur d\u00e6mi, svo sem \u201eHin \u00fdngri [\u2026] spyr, ef Eyj\u00f3lfur vill hv\u00edla \u00fear hj\u00e1 s\u00e9r\u201c \u2013 h\u00e9r er m.a.s. nota\u00f0ur frams\u00f6guh\u00e1ttur \u00ed aukasetningunni eins og \u00ed d\u00e6minu \u00ed upphafi. \u00cd <em>\u00cdslensk-danskri or\u00f0ab\u00f3k <\/em>fr\u00e1 1920-1924 er <em>ef <\/em><a href=\"https:\/\/blondal.arnastofnun.is\/faersla\/225799\">gefi\u00f0<\/a> \u00ed merkingunni 'hvort' me\u00f0 d\u00e6minu <em>sj\u00e1 \u00fe\u00fa, ef hann kemur <\/em>en \u00ed sviga \u201e(i denne Bet. sj\u00e6lden i Nutidssprog)\u201c, \u00fe.e. \u201esjaldg\u00e6ft \u00ed \u00feessari merkingu \u00ed n\u00fat\u00edmam\u00e1li\u201c, og \u00ed <em>\u00cdslenskri or\u00f0ab\u00f3k <\/em>er <em>ef <\/em>sagt samtenging \u201eum skilyr\u00f0i, \u00f3vissu o.fl.\u201c og gefi\u00f0 \u00ed merkingunni 'hvort' me\u00f0 sama d\u00e6mi.<\/p>\n<p>\u00c9g veit ekki hvort s\u00fa notkun <em>ef <\/em>sem v\u00edsa\u00f0 var til \u00ed upphafi er or\u00f0in algeng \u00ed n\u00fat\u00edmam\u00e1li \u2013 hef ekki s\u00e9\u00f0 m\u00f6rg \u00f6rugg d\u00e6mi um hana, en \u00fea\u00f0 m\u00e1 \u00fe\u00f3 vel b\u00faast vi\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 h\u00fan ver\u00f0i algengari. En \u00fe\u00f3tt \u00fear s\u00e9 n\u00e6r \u00f6rugglega um ensk \u00e1hrif a\u00f0 r\u00e6\u00f0a lei\u00f0ir \u00fea\u00f0 ekki sj\u00e1lfkrafa til \u00feess a\u00f0 \u00e1st\u00e6\u00f0a s\u00e9 til a\u00f0 amast vi\u00f0 \u00feessu. Ef tilteki\u00f0 or\u00f0afar e\u00f0a setningager\u00f0 fellur a\u00f0 \u00edslensku m\u00e1lkerfi og \u00e1 s\u00e9r \u00fear sk\u00fdrar fyrirmyndir e\u00f0a hli\u00f0st\u00e6\u00f0ur, og er auk \u00feess komi\u00f0 \u00ed nokkra notkun, getur komi\u00f0 til greina a\u00f0 taka \u00fea\u00f0 \u00ed s\u00e1tt \u00fer\u00e1tt fyrir a\u00f0 \u00fea\u00f0 s\u00e9 tilkomi\u00f0 fyrir ensk \u00e1hrif. \u00dear sem \u00feessi notkun <em>ef <\/em>samr\u00e6mist \u00fev\u00ed sem t\u00ed\u00f0ka\u00f0ist \u00ed eldra m\u00e1li, vir\u00f0ist hafa lifa\u00f0 lengi \u00ed m\u00e1linu, og er nefnd \u00ed or\u00f0ab\u00f3kum um n\u00fat\u00edmam\u00e1l, fyndist m\u00e9r h\u00e6pi\u00f0 a\u00f0 hafna henni me\u00f0 \u00f6llu ef h\u00fan breiddist \u00fat.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00cd g\u00e6r var spurt \u00ed \u201eM\u00e1lspjalli\u201c um setninguna \u201eFar\u00f0u og spur\u00f0u pabba ef \u00fea\u00f0 er \u00ed lagi\u201c \u00ed teiknimynda\u00fe\u00e6tti \u00ed R\u00edkissj\u00f3nvarpinu sem fyrirspyrjanda fannst a\u00f0 \u00e6tti fremur a\u00f0 vera \u201eFar\u00f0u og spur\u00f0u pabba hvort \u00fea\u00f0 s\u00e9 \u00ed lagi\u201c. Umr\u00e6\u00f0ur snerust nokku\u00f0 um h\u00e1tt sagnarinnar (er e\u00f0a s\u00e9) og mynd bo\u00f0h\u00e1ttar (spyr\u00f0u e\u00f0a spur\u00f0u) en l\u00e1tum [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":141,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[158635],"tags":[],"class_list":["post-8007","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-malfar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8007","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/users\/141"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=8007"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8007\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8008,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8007\/revisions\/8008"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=8007"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=8007"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=8007"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}