{"id":8028,"date":"2026-03-06T16:30:28","date_gmt":"2026-03-06T16:30:28","guid":{"rendered":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/?p=8028"},"modified":"2026-03-06T16:30:28","modified_gmt":"2026-03-06T16:30:28","slug":"mennskuhormungar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/2026\/03\/06\/mennskuhormungar\/","title":{"rendered":"Mennskuh\u00f6rmungar"},"content":{"rendered":"<p>\u00cd fyrirs\u00f6gn \u00e1 vef <em>R\u00edkis\u00fatvarpsins <\/em>\u00ed dag <a href=\"https:\/\/www.ruv.is\/frettir\/erlent\/2026-03-06-trump-skilyrdislaus-uppgjof-irans-eina-sem-bindur-enda-a-stridid-468905\">segir<\/a> \u201eVarar vi\u00f0 mann\u00fa\u00f0arhamf\u00f6rum \u00ed L\u00edbanon\u201c og \u00ed fr\u00e9ttinni segir: \u201eNawaf Salam, fors\u00e6tisr\u00e1\u00f0herra L\u00edbanons, telur a\u00f0 mann\u00fa\u00f0arhamfarir s\u00e9u yfirvofandi \u00ed landinu.\u201c \u00cd \u00fdmsum erlendum mi\u00f0lum er haft eftir fors\u00e6tisr\u00e1\u00f0herranum a\u00f0 \u201ea humanitarian disaster is looming\u201c og auglj\u00f3st a\u00f0 <em>mann\u00fa\u00f0arhamfarir <\/em>er \u00fe\u00fd\u00f0ing \u00e1 <em>humanitarian disaster<\/em>. \u00c9g haf\u00f0i ekki s\u00e9\u00f0 \u00feetta or\u00f0 fyrr en fann f\u00e1ein d\u00e6mi um \u00fea\u00f0 \u00e1 netinu, \u00fea\u00f0 elsta \u00e1 <em>mbl.is <\/em>2016 \u00fear sem tala\u00f0 er um a\u00f0 \u201eklj\u00e1st vi\u00f0 mann\u00fa\u00f0arhamfarir \u00e1\u00f0ur en \u00fe\u00e6r ver\u00f0a a\u00f0 innflytjendakr\u00edsum\u201c. \u00cd <em>V\u00edsi <\/em>2018 segir: \u201eMe\u00f0 \u00fev\u00ed vill r\u00e1\u00f0herrann for\u00f0a mann\u00fa\u00f0arhamf\u00f6rum.\u201c \u00c1 <em>mbl.is <\/em>2023 segir: \u201e\u00cdb\u00faar Gasasv\u00e6\u00f0isins eru staddir \u201emitt \u00ed ep\u00edskum mann\u00fa\u00f0arhamf\u00f6rum\u201c.\u201c<\/p>\n<p>\u00c9g hef \u00e1\u00f0ur <a href=\"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/2025\/05\/26\/glaepir-gegn-mannud-mannudarkrisa\/\">skrifa\u00f0<\/a> um skyldar samsetningar, \u00fe. \u00e1 m. <em>mann\u00fa\u00f0arkr\u00edsa <\/em>sem er \u00fe\u00fd\u00f0ing \u00e1 <em>humanitarian crisis<\/em> og hefur svipa\u00f0a merkingu og <em>humanitarian disaster <\/em>\u00fe\u00f3tt \u00fea\u00f0 seinna s\u00e9 kannski sterkara. \u00dear benti \u00e9g \u00e1 a\u00f0 \u00fea\u00f0 er mj\u00f6g \u00f3heppilegt a\u00f0 nota or\u00f0i\u00f0 <em>mann\u00fa\u00f0 <\/em>\u00ed \u00feessum samsetningum. Or\u00f0i\u00f0 <em>mann\u00fa\u00f0arkr\u00edsa <\/em>er \u00fe\u00f3 sk\u00f6mminni til sk\u00e1rra en <em>mann\u00fa\u00f0arhamfarir<\/em> \u2013 \u00fea\u00f0 m\u00e1 r\u00e9ttl\u00e6ta me\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 benda \u00e1 a\u00f0 \u00fea\u00f0 v\u00edsar vissulega til \u00e1stands \u00fear sem <em>mann\u00fa\u00f0 <\/em>\u00e1 undir h\u00f6gg a\u00f0 s\u00e6kja, er \u00ed <em>kr\u00edsu<\/em>. En <em>mann\u00fa\u00f0arhamfarir <\/em>gengur hreinlega ekki upp \u2013 \u00fea\u00f0 er beinl\u00ednis r\u00f6ng \u00fe\u00fd\u00f0ing. Or\u00f0i\u00f0 <em>mann\u00fa\u00f0 <\/em>er <a href=\"https:\/\/islenskordabok.arnastofnun.is\/ord\/27665\">sk\u00fdrt<\/a> 'umhyggja fyrir \u00f6\u00f0rum (gagnvart erfi\u00f0um a\u00f0st\u00e6\u00f0um)' \u00ed <em>\u00cdslenskri n\u00fat\u00edmam\u00e1lsor\u00f0ab\u00f3k <\/em>og erfitt a\u00f0 sj\u00e1 hvernig \u00fea\u00f0 getur \u00e1tt vi\u00f0 \u00ed tengslum vi\u00f0 <em>hamfarir<\/em>.<\/p>\n<p>\u00dea\u00f0 m\u00e1 fullyr\u00f0a a\u00f0 \u00fea\u00f0 er \u00f3hugsandi a\u00f0 or\u00f0 eins og <em>mann\u00fa\u00f0arhamfarir<\/em> g\u00e6ti veri\u00f0 sj\u00e1lfsprotti\u00f0, \u00e1n erlendrar fyrirmyndar \u2013 engum dytti nokkru sinni \u00ed hug a\u00f0 b\u00faa sl\u00edkt or\u00f0 til. En fr\u00e9ttaf\u00f3lki er samt vorkunn, \u00fev\u00ed a\u00f0 h\u00e9r er nefnilega \u00fevers\u00f6gn: Vi\u00f0 erum \u00ed svo miklum tengslum vi\u00f0 hinn enskum\u00e6landi heim a\u00f0 \u00fea\u00f0 eru allar l\u00edkur \u00e1 a\u00f0 vi\u00f0 h\u00f6fum rekist \u00e1 sambandi\u00f0 <em>humanitarian disaster<\/em> og \u00e1tta\u00f0 okkur \u00e1 merkingu \u00feess. \u00deess vegna er ekki bara einfaldast og \u00fe\u00e6gilegast a\u00f0 \u00fe\u00fd\u00f0a \u00fea\u00f0 beint, heldur m\u00e1 f\u00e6ra r\u00f6k a\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 \u00fea\u00f0 s\u00e9 grei\u00f0i vi\u00f0 hlustendur e\u00f0a lesendur a\u00f0 koma me\u00f0 \u00edslenskt or\u00f0 sem l\u00edkur eru \u00e1 a\u00f0 skiljist strax vegna auglj\u00f3sra tengsla vi\u00f0 enska sambandi\u00f0, \u00ed sta\u00f0 \u00feess a\u00f0 reyna a\u00f0 koma me\u00f0 \u00edslenskt n\u00fdyr\u00f0i sem f\u00f3lk \u00feekkir ekki og \u00e1ttar sig ekki \u00e1.<\/p>\n<p>En \u00fe\u00f3tt <em>humanity <\/em>geti vissulega merkt 'mann\u00fa\u00f0' er mj\u00f6g h\u00e6pi\u00f0 og eiginlega alrangt a\u00f0 \u00fe\u00fd\u00f0a <em>humanitarian <\/em>sem <em>mann\u00fa\u00f0ar-<\/em> \u00ed \u00feessu samhengi. En \u00fea\u00f0 hefur lengi veri\u00f0 gert \u00ed or\u00f0inu <em>mann\u00fa\u00f0ara\u00f0sto\u00f0 <\/em>sem er \u00fe\u00fd\u00f0ing \u00e1 <em>humanitarian aid<\/em> \u00feannig a\u00f0 m\u00e1lnotendur kannast vi\u00f0 \u00fea\u00f0. M\u00e9r finnst <em>mann\u00fa\u00f0arhamfarir <\/em>samt afleitt or\u00f0 af \u00fdmsum \u00e1st\u00e6\u00f0um \u2013 fyrir utan a\u00f0 vera r\u00f6ng \u00fe\u00fd\u00f0ing og setja saman or\u00f0hluta sem passa illa saman merkingarlega er \u00fea\u00f0 langt og stirt. \u00c9g hef lagt til a\u00f0 or\u00f0i\u00f0 <em>mennska <\/em>s\u00e9 nota\u00f0 fyrir <em>humanitarian <\/em>\u00ed \u00feessu samhengi \u2013 <em>humanitarian crisis <\/em>s\u00e9 kalla\u00f0 <em>mennskuvo\u00f0i<\/em> (<em>mennskuv\u00e1 <\/em>k\u00e6mi l\u00edka til greina) og <em>humanitarian disaster<\/em> g\u00e6ti \u00fe\u00e1 t.d. heiti\u00f0 <em>mennskuh\u00f6rmungar<\/em> \u2013 \u00fe\u00e6r <em>h\u00f6rmungar <\/em>sem dynja yfir <em>mennskuna<\/em>.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00cd fyrirs\u00f6gn \u00e1 vef R\u00edkis\u00fatvarpsins \u00ed dag segir \u201eVarar vi\u00f0 mann\u00fa\u00f0arhamf\u00f6rum \u00ed L\u00edbanon\u201c og \u00ed fr\u00e9ttinni segir: \u201eNawaf Salam, fors\u00e6tisr\u00e1\u00f0herra L\u00edbanons, telur a\u00f0 mann\u00fa\u00f0arhamfarir s\u00e9u yfirvofandi \u00ed landinu.\u201c \u00cd \u00fdmsum erlendum mi\u00f0lum er haft eftir fors\u00e6tisr\u00e1\u00f0herranum a\u00f0 \u201ea humanitarian disaster is looming\u201c og auglj\u00f3st a\u00f0 mann\u00fa\u00f0arhamfarir er \u00fe\u00fd\u00f0ing \u00e1 humanitarian disaster. \u00c9g haf\u00f0i ekki s\u00e9\u00f0 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":141,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[158635],"tags":[],"class_list":["post-8028","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-malfar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8028","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/users\/141"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=8028"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8028\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8029,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8028\/revisions\/8029"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=8028"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=8028"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=8028"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}