{"id":8032,"date":"2026-03-07T16:28:14","date_gmt":"2026-03-07T16:28:14","guid":{"rendered":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/?p=8032"},"modified":"2026-03-07T16:28:14","modified_gmt":"2026-03-07T16:28:14","slug":"sjodblautur","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/2026\/03\/07\/sjodblautur\/","title":{"rendered":"Sj\u00f3\u00f0blautur"},"content":{"rendered":"<p>\u00c1\u00f0an var spurt \u00ed \u201eM\u00e1lspjalli\u201c um or\u00f0i\u00f0 <em>sj\u00f3\u00f0blautur <\/em>sem fyrirspyrjandi sag\u00f0i nota\u00f0 \u00ed fj\u00f6lskyldu sinni en virtist f\u00e1um kunnugt. \u00deetta or\u00f0 er ekki a\u00f0 finna \u00ed neinum or\u00f0ab\u00f3kum og \u00e9g finn a\u00f0eins eitt d\u00e6mi um \u00fea\u00f0 \u00e1 netinu \u2013 \u00far kynningu \u00e1 \u00fe\u00e6tti \u00ed hla\u00f0varpinu \u201eTriv\u00edaleikarnir\u201c \u00fear sem <a href=\"https:\/\/www.mbl.is\/hladvarp\/hlusta\/trivialeikarnir\/thattur\/57fdfbbe7003ea0b88d75d4a4d769ab1\/\">segir<\/a>: \u201e\u00cd sj\u00f3\u00f0blautt st\u00fad\u00ed\u00f3i\u00f0 m\u00e6ttu Arn\u00f3r Steinn, J\u00f3n Hl\u00edfar, Kristj\u00e1n og Ingi.\u201c M\u00e9r finnst \u00e9g \u00fe\u00f3 kannast vi\u00f0 or\u00f0i\u00f0, t.d. \u00ed setningum eins og <em>\u00fea\u00f0 var sj\u00f3\u00f0blautt \u00e1 \u00ed morgun<\/em>, og \u00ed umr\u00e6\u00f0um um \u00feetta t\u00f6ldu fleiri sig \u00feekkja or\u00f0i\u00f0 \u00fe\u00f3tt \u00f6\u00f0rum fyndist l\u00edklegt a\u00f0 \u00e1tt v\u00e6ri vi\u00f0 or\u00f0i\u00f0 <em>sj\u00f3blautur <\/em>sem vissulega er til og algengt enda mj\u00f6g gagns\u00e6tt. \u00dea\u00f0 m\u00e1 l\u00edka b\u00faast vi\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 \u00f6nghlj\u00f3\u00f0 eins og <em>\u00f0 <\/em>\u00a0ver\u00f0i oft mj\u00f6g veikt \u00ed frambur\u00f0i inni \u00ed or\u00f0i \u00feannig a\u00f0 munur \u00e1 <em>sj\u00f3blautt <\/em>og <em>sj\u00f3\u00f0blautt <\/em>er l\u00edtill.<\/p>\n<p>En \u00fe\u00f3tt <em>sj\u00f3\u00f0blautur <\/em>kunni vissulega \u00ed einhverjum tilvikum a\u00f0 vera misheyrn e\u00f0a misskilningur fyrir <em>sj\u00f3blautur <\/em>\u00fe\u00e1 er <em>sj\u00f3\u00f0blautur <\/em>ekkert fr\u00e1leitt or\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 <em>sj\u00f3\u00f0- <\/em>er stundum nota\u00f0 sem \u00e1hersluforli\u00f0ur, leiddur af s\u00f6gninni <em>sj\u00f3\u00f0a<\/em>, eins og <a href=\"https:\/\/ordsifjabok.arnastofnun.is\/faersla\/16505\">fram kemur<\/a> \u00ed <em>\u00cdslenskri or\u00f0sifjab\u00f3k<\/em>. Or\u00f0i\u00f0 <em>sj\u00f3\u00f0illur <\/em>er flettior\u00f0 \u00ed <em>\u00cdslenskri n\u00fat\u00edmam\u00e1lsor\u00f0ab\u00f3k <\/em>og <em>sj\u00f3\u00f0fr\u00f3\u00f0ur <\/em>er \u00ed <em>\u00cdslensku or\u00f0aneti <\/em>en \u00ed <em>Ritm\u00e1lssafni <\/em>Or\u00f0ab\u00f3kar H\u00e1sk\u00f3lans er auk \u00feess a\u00f0 finna or\u00f0in <em>sj\u00f3\u00f0drukkinn<\/em>, <em>sj\u00f3\u00f0fullur<\/em>, <em>sj\u00f3\u00f0kvikur<\/em>, <em>sj\u00f3\u00f0mildur<\/em>, <em>sj\u00f3\u00f0n\u00e6mur<\/em>, <em>sj\u00f3\u00f0vitlaus <\/em>og <em>sj\u00f3\u00f0vondur<\/em>. \u00dear a\u00f0 auki eru svo or\u00f0 \u00fear sem f\u00e6ra m\u00e1 r\u00f6k fyrir \u00fev\u00ed a\u00f0 <em>sj\u00f3\u00f0- <\/em>s\u00e9 ekki bara nota\u00f0 til \u00e1herslu heldur hafi einnig a\u00f0 einhverju leyti b\u00f3kstaflega merkingu \u2013 or\u00f0 eins og <em>sj\u00f3\u00f0bullandi<\/em>, <em>sj\u00f3\u00f0gl\u00f3andi<\/em>, <em>sj\u00f3\u00f0heitur<\/em>, <em>sj\u00f3\u00f0vellandi <\/em>og fleiri.<\/p>\n<p>\u00de\u00f3tt l\u00edtill vafi s\u00e9 \u00e1 a\u00f0 <em>sj\u00f3\u00f0- <\/em>s\u00e9 \u00e1hersluforli\u00f0ur \u00ed flestum \u00e1\u00f0urnefndra or\u00f0a og kominn af s\u00f6gninni <em>sj\u00f3\u00f0a <\/em>hafa or\u00f0in <em>sj\u00f3\u00f0fr\u00f3\u00f0ur <\/em>og <em>sj\u00f3\u00f0n\u00e6mur <\/em>nokkra s\u00e9rst\u00f6\u00f0u. \u00deau eiga s\u00e9r b\u00e6\u00f0i hli\u00f0armyndir \u00e1n <em>\u00f0 <\/em>\u2013 <em>sj\u00f3fr\u00f3\u00f0ur <\/em>og <em>sj\u00f3n\u00e6mur<\/em>. Merking \u00feeirra mynda vir\u00f0ist vera s\u00fa sama og \u00ed myndunum me\u00f0 <em>\u00f0<\/em>, en hugrenningatengslin eru e.t.v. \u00f6nnur. Or\u00f0i\u00f0 <em>fr\u00e6\u00f0asj\u00f3r <\/em>er til \u00ed merkingunni 'fr\u00f3\u00f0leiksma\u00f0ur', sem og sambandi\u00f0 <em>hafsj\u00f3r af fr\u00f3\u00f0leik<\/em>, og ekki \u00f3l\u00edklegt a\u00f0 m\u00e1lnotendur tengi <em>sj\u00f3fr\u00f3\u00f0ur <\/em>vi\u00f0 \u00fea\u00f0 \u2013 og hugsanlega einnig <em>sj\u00f3n\u00e6mur <\/em>vegna merkingarskyldleika. En or\u00f0i\u00f0 <em>fr\u00e6\u00f0asj\u00f3\u00f0ur <\/em>er l\u00edka til \u00ed s\u00f6mu merkingu og ekki \u00f3l\u00edklegt a\u00f0 m\u00e1lnotendur tengi <em>sj\u00f3\u00f0fr\u00f3\u00f0ur <\/em>\u2013 og hugsanlega einnig <em>sj\u00f3\u00f0n\u00e6mur <\/em>\u2013 vi\u00f0 \u00fea\u00f0. Eftir sem \u00e1\u00f0ur hefur <em>sj\u00f3\u00f0- <\/em>greinileg \u00e1hersluhlutverk \u00ed \u00feessum or\u00f0um.<\/p>\n<p>\u00dea\u00f0 er vissulega l\u00edka h\u00e6gt a\u00f0 halda \u00fev\u00ed fram a\u00f0 <em>sj\u00f3\u00f0- <\/em>hafi a\u00f0 einhverju leyti b\u00f3kstaflega (en \u00fe\u00f3 yfirf\u00e6r\u00f0a) merkingu, auk \u00e1herslumerkingarinnar, \u00ed or\u00f0unum <em>sj\u00f3\u00f0illur <\/em>og <em>sj\u00f3\u00f0vondur<\/em> \u2013 \u00fea\u00f0 er tala\u00f0 um a\u00f0 \u00fea\u00f0 <em>sj\u00f3\u00f0i \u00e1 einhverjum af rei\u00f0i <\/em>og <em>rei\u00f0in sj\u00f3\u00f0i <\/em>(<em>ni\u00f0ri<\/em>) <em>\u00ed einhverjum<\/em>. En \u00ed or\u00f0um eins og <em>sj\u00f3\u00f0drukkinn<\/em>, <em>sj\u00f3\u00f0kvikur<\/em>, <em>sj\u00f3\u00f0mildur <\/em>og <em>sj\u00f3\u00f0vitlaus <\/em>vir\u00f0ist <em>sj\u00f3\u00f0- <\/em>eing\u00f6ngu hafa \u00e1hersluhlutverk. \u00dear a\u00f0 auki er l\u00fdsingarh\u00e1tturinn <em>sj\u00f3\u00f0andi <\/em>oft nota\u00f0ur til \u00e1herslu, einkum me\u00f0 s\u00f6mu l\u00fdsingaror\u00f0um og <em>sj\u00f3\u00f0- <\/em>en einnig stundum me\u00f0 \u00f6\u00f0rum (<em>sj\u00f3\u00f0andi hr\u00e6ddur<\/em>, <em>sj\u00f3\u00f0andi \u00e1hyggjufullur<\/em>, <em>sj\u00f3\u00f0andi s\u00e6tur<\/em>, <em>sj\u00f3\u00f0andi viljugur <\/em>o.fl.) \u00dea\u00f0 ver\u00f0ur \u00fev\u00ed ekki s\u00e9\u00f0 a\u00f0 neitt s\u00e9 \u00fev\u00ed til fyrirst\u00f6\u00f0u a\u00f0 nota \u00fea\u00f0 me\u00f0 \u00e1herslumerkingu \u00ed samsetningunni <em>sj\u00f3\u00f0blautur<\/em>.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00c1\u00f0an var spurt \u00ed \u201eM\u00e1lspjalli\u201c um or\u00f0i\u00f0 sj\u00f3\u00f0blautur sem fyrirspyrjandi sag\u00f0i nota\u00f0 \u00ed fj\u00f6lskyldu sinni en virtist f\u00e1um kunnugt. \u00deetta or\u00f0 er ekki a\u00f0 finna \u00ed neinum or\u00f0ab\u00f3kum og \u00e9g finn a\u00f0eins eitt d\u00e6mi um \u00fea\u00f0 \u00e1 netinu \u2013 \u00far kynningu \u00e1 \u00fe\u00e6tti \u00ed hla\u00f0varpinu \u201eTriv\u00edaleikarnir\u201c \u00fear sem segir: \u201e\u00cd sj\u00f3\u00f0blautt st\u00fad\u00ed\u00f3i\u00f0 m\u00e6ttu Arn\u00f3r Steinn, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":141,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[158635],"tags":[],"class_list":["post-8032","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-malfar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8032","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/users\/141"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=8032"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8032\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8033,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8032\/revisions\/8033"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=8032"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=8032"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=8032"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}