{"id":8048,"date":"2026-03-18T14:35:32","date_gmt":"2026-03-18T14:35:32","guid":{"rendered":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/?p=8048"},"modified":"2026-03-18T14:36:58","modified_gmt":"2026-03-18T14:36:58","slug":"rorent","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/2026\/03\/18\/rorent\/","title":{"rendered":"R\u00f3rent"},"content":{"rendered":"<p>\u00cd lokakafla <em>Sj\u00e1lfst\u00e6\u00f0s f\u00f3lks <\/em>segir um Hallberu g\u00f6mlu, tengdam\u00f3\u00f0ur Bjarts: \u201eS\u00ed\u00f0an sneri h\u00fan s\u00e9r undan og r\u00fdndi \u00ed \u00fart\u00f6kuna, og f\u00f3r a\u00f0 hafa yfir gamlan s\u00e1lm um upprisuna, me\u00f0 sj\u00e1lfri s\u00e9r. \u00dea\u00f0 var hennar r\u00f3rent.\u201c Lokaor\u00f0i\u00f0 \u00fearna, <em>r\u00f3rent<\/em>, er nokku\u00f0 torkennilegt og finnst ekki \u00ed or\u00f0ab\u00f3kum nema \u00ed <em>Vi\u00f0b\u00e6ti \u00cdslensk-danskrar or\u00f0ab\u00f3kar <\/em>fr\u00e1 1963 \u00fear sem \u00fea\u00f0 er <a href=\"https:\/\/blondal.arnastofnun.is\/faersla\/167920\">sk\u00fdrt<\/a> 'tidsfordriv', \u00fe.e. 'af\u00fereying' e\u00f0a 'd\u00e6grastytting', me\u00f0 v\u00edsun \u00ed umr\u00e6ddan sta\u00f0 \u00ed <em>Sj\u00e1lfst\u00e6\u00f0u f\u00f3lki<\/em>. Eitt <a href=\"https:\/\/ritmalssafn.arnastofnun.is\/daemi\/389810\">d\u00e6mi<\/a> er um \u00fea\u00f0 \u00ed <em>Ritm\u00e1lssafni <\/em>Or\u00f0ab\u00f3kar H\u00e1sk\u00f3lans, \u00far ritger\u00f0asafni Gunnars Benediktssonar fr\u00e1 1944, og \u00ferj\u00fa \u00e1 <em>t\u00edmarit.is<\/em>, \u00f6ll \u00far <em>\u00dej\u00f3\u00f0viljanum <\/em>\u2013 tv\u00f6 \u00far greinum Gunnars Benediktssonar fr\u00e1 1950 og 1954, og eitt fr\u00e1 1967, \u00far pistli eftir Austra sem var dulnefni Magn\u00fasar Kjartanssonar.<\/p>\n<p>\u00dea\u00f0 er \u00fev\u00ed lj\u00f3st a\u00f0 or\u00f0i\u00f0 hefur veri\u00f0 mj\u00f6g sjaldg\u00e6ft, og eins v\u00edst a\u00f0 d\u00e6mi\u00f0 \u00ed <em>Sj\u00e1lfst\u00e6\u00f0u f\u00f3lki <\/em>liggi a\u00f0 baki \u00f6llum hinum \u00fev\u00ed a\u00f0 b\u00e6\u00f0i Gunnar Benediktsson og Magn\u00fas Kjartansson st\u00f3\u00f0u Halld\u00f3ri n\u00e6rri, hugmyndafr\u00e6\u00f0ilega a.m.k. En erfitt er a\u00f0 \u00e1tta sig \u00e1 \u00fev\u00ed hva\u00f0an Halld\u00f3r haf\u00f0i or\u00f0i\u00f0. Ekkert bendir til a\u00f0 \u00fea\u00f0 s\u00e9 \u00far d\u00f6nsku \u2013 \u00e9g finn engin d\u00e6mi um \u00fea\u00f0 \u00ed d\u00f6nskum or\u00f0ab\u00f3kum, og \u00fea\u00f0 k\u00e6mi v\u00e6ntanlega fram \u00ed flettunni \u00ed <em>Vi\u00f0b\u00e6ti \u00cdslensk-danskrar or\u00f0ab\u00f3kar <\/em>ef svo v\u00e6ri. Reyndar er <em>r\u014drent<\/em> \u00feri\u00f0ja pers\u00f3na fleirt\u00f6lu \u00ed vi\u00f0tengingarh\u00e6tti n\u00fat\u00ed\u00f0ar af latnesku s\u00f6gninni <em><a href=\"https:\/\/en.wiktionary.org\/wiki\/roro#Latin\">r\u014dr\u014d<\/a><\/em> sem merkir +drj\u00fapa', '\u00fa\u00f0a', 'vera rakur' e\u00f0a eitthva\u00f0 sl\u00edkt, en \u00e9g s\u00e9 ekki alveg hvernig h\u00e6gt v\u00e6ri a\u00f0 koma \u00fev\u00ed heim og saman vi\u00f0 \u00fe\u00e1 merkingu sem nafnor\u00f0i\u00f0 vir\u00f0ist hafa \u00ed \u00edslensku.<\/p>\n<p>Hins vegar er <em>Rorent <\/em><a href=\"https:\/\/www.houseofnames.com\/rorent-family-crest\">sjaldg\u00e6ft enskt \u00e6ttarnafn<\/a> sem sagt er hafa borist til Englands me\u00f0 Norm\u00f6num eftir sigur \u00feeirra \u00e1 Engils\u00f6xum \u00ed orustunni vi\u00f0 Hastings 1066. Nafni\u00f0 er komi\u00f0 af normanska eiginnafninu <em>Radulphus <\/em>sem aftur er tali\u00f0 komi\u00f0 af nafninu <em>Raol <\/em>\u00ed fornfr\u00f6nsku. Kj\u00f6ror\u00f0 Rorent-\u00e6ttarinnar var <em>Cognosce te ipsum et disce pati <\/em>e\u00f0a '\u00feekktu sj\u00e1lfan \u00feig og l\u00e6r\u00f0u a\u00f0 \u00ferauka'. Spurningin er n\u00fa hvort inntaki\u00f0 \u00ed \u00feessi kj\u00f6ror\u00f0i hafi me\u00f0 einhverju m\u00f3ti\u00f0 geta\u00f0 enda\u00f0 \u00ed or\u00f0inu <em>r\u00f3rent <\/em>\u00ed \u00edslensku sem v\u00e6ri \u00fe\u00e1 kannski betur \u00fe\u00fdtt sem 'hugarl\u00e9ttir, hugsv\u00f6lun, hugarh\u00e6g\u00f0' en 'd\u00e6grastytting'. Latneska kj\u00f6ror\u00f0i\u00f0 hvetur til sj\u00e1lfssko\u00f0unar, \u00edhugunar og \u00feolinm\u00e6\u00f0i sem allt g\u00e6ti \u00e1tt vi\u00f0 \u00ed \u00feeim d\u00e6mum \u00fear sem or\u00f0i\u00f0 <em>r\u00f3rent <\/em>er nota\u00f0.<\/p>\n<p>\u00deetta er au\u00f0vita\u00f0 b\u00fdsna langs\u00f3tt og \u00f3lj\u00f3st hvernig <em>Rorent <\/em>(sem vir\u00f0ist reyndar snemma hafa breyst \u00ed <em>Rawlings<\/em>, <em>Rawlinson <\/em>o.fl.) hef\u00f0i \u00e1tt a\u00f0 geta fengi\u00f0 umr\u00e6dda merkingu fr\u00e1 kj\u00f6ror\u00f0i \u00e6ttarinnar og \u00e1 endanum rata\u00f0 til \u00cdslands \u2013 kannski er \u00feetta or\u00f0 sem Halld\u00f3r Laxness hefur gripi\u00f0 upp einhvers sta\u00f0ar \u00e1 fer\u00f0um s\u00ednum erlendis, og \u00f3m\u00f6gulegt er a\u00f0 finna \u00fat hva\u00f0an kemur. En \u00e9g er enginn Laxnessfr\u00e6\u00f0ingur og kannski er fyrir l\u00f6ngu b\u00fai\u00f0 a\u00f0 uppl\u00fdsa hva\u00f0an \u00feetta er komi\u00f0 \u00e1n \u00feess a\u00f0 \u00e9g viti af \u00fev\u00ed, og \u00fe\u00e1 dreg \u00e9g \u00feessar vangaveltur f\u00faslega til baka enda settar fram \u00ed algeru br\u00edar\u00edi m\u00e9r og kannski \u00f6\u00f0rum til gamans. En m\u00e9r \u00fe\u00e6tti gaman a\u00f0 vita hvort einhver ykkar vita meira um \u00feetta or\u00f0 og uppruna \u00feess e\u00f0a vita til \u00feess a\u00f0 skrifa\u00f0 hafi veri\u00f0 um \u00fea\u00f0.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00cd lokakafla Sj\u00e1lfst\u00e6\u00f0s f\u00f3lks segir um Hallberu g\u00f6mlu, tengdam\u00f3\u00f0ur Bjarts: \u201eS\u00ed\u00f0an sneri h\u00fan s\u00e9r undan og r\u00fdndi \u00ed \u00fart\u00f6kuna, og f\u00f3r a\u00f0 hafa yfir gamlan s\u00e1lm um upprisuna, me\u00f0 sj\u00e1lfri s\u00e9r. \u00dea\u00f0 var hennar r\u00f3rent.\u201c Lokaor\u00f0i\u00f0 \u00fearna, r\u00f3rent, er nokku\u00f0 torkennilegt og finnst ekki \u00ed or\u00f0ab\u00f3kum nema \u00ed Vi\u00f0b\u00e6ti \u00cdslensk-danskrar or\u00f0ab\u00f3kar fr\u00e1 1963 \u00fear sem [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":141,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[158635],"tags":[],"class_list":["post-8048","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-malfar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8048","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/users\/141"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=8048"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8048\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8052,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8048\/revisions\/8052"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=8048"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=8048"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=8048"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}