{"id":8067,"date":"2026-03-21T16:07:50","date_gmt":"2026-03-21T16:07:50","guid":{"rendered":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/?p=8067"},"modified":"2026-03-21T16:07:50","modified_gmt":"2026-03-21T16:07:50","slug":"verdlaunadasta-myndin","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/2026\/03\/21\/verdlaunadasta-myndin\/","title":{"rendered":"Ver\u00f0launa\u00f0asta myndin"},"content":{"rendered":"<p>\u00cd g\u00e6r var spurt \u00ed \u201eM\u00e1lspjalli\u201c hvort \u00e6tti fremur a\u00f0 segja <em>ver\u00f0launa\u00f0asta <\/em>e\u00f0a <em>mest ver\u00f0launa\u00f0a <\/em>(t.d. <em>myndin<\/em>). \u00cd <em>M\u00e1lfarsbankanum <\/em><a href=\"https:\/\/malfar.arnastofnun.is\/grein\/66004\">segir<\/a>: \u201eEkki t\u00ed\u00f0kast a\u00f0 stigbreyta or\u00f0i\u00f0 <strong>launa\u00f0ur<\/strong> (l\u00fdsingarh\u00e1ttur \u00fe\u00e1t\u00ed\u00f0ar) frekar en samsetningar \u00e1 bor\u00f0 vi\u00f0: <strong>h\u00e1launa\u00f0ur<\/strong>, <strong>oflauna\u00f0ur<\/strong>, <strong>\u00f3launa\u00f0ur<\/strong>, <strong>ver\u00f0launa\u00f0ur<\/strong>.\u201c \u00dea\u00f0 m\u00e1 \u00fe\u00f3 finna h\u00e1tt \u00ed fimm hundru\u00f0 d\u00e6mi um stigbreytingu \u00feessara or\u00f0a og fleiri samsetninga af <em>-launa\u00f0ur <\/em>\u00ed <em>Risam\u00e1lheildinni <\/em>og t\u00f6luvert einnig \u00e1 <em>t\u00edmarit.is <\/em>\u00feannig a\u00f0 lj\u00f3st er a\u00f0 stigbreyting \u00feeirra \u201et\u00ed\u00f0kast\u201c a\u00f0 einhverju marki. M\u00e9r \u00feykir l\u00edklegt a\u00f0 or\u00f0alagi\u00f0 \u201eekki t\u00ed\u00f0kast\u201c \u00ed <em>M\u00e1lfarsbankanum <\/em>s\u00e9 vali\u00f0 til a\u00f0 komast hj\u00e1 \u00fev\u00ed a\u00f0 segja berum or\u00f0um a\u00f0 stigbreyting \u00feessara or\u00f0a \u00feyki \u00f3\u00e6skileg. En hva\u00f0 er \u00e1 m\u00f3ti \u00fev\u00ed a\u00f0 stigbreyta \u00feessi or\u00f0?<\/p>\n<p>\u00cd <em>M\u00e1lfarsbankanum <\/em>er <em>launa\u00f0ur <\/em>sagt vera l\u00fdsingarh\u00e1ttur \u00fe\u00e1t\u00ed\u00f0ar en eins og t\u00edtt er um \u00fe\u00e1 mynd hefur or\u00f0i\u00f0 oft setningafr\u00e6\u00f0ilega st\u00f6\u00f0u l\u00fdsingaror\u00f0s og \u00feannig er \u00fea\u00f0 flokka\u00f0 b\u00e6\u00f0i <a href=\"https:\/\/islenskordabok.arnastofnun.is\/ord\/25757\">\u00ed<\/a> <em>\u00cdslenskri n\u00fat\u00edmam\u00e1lsor\u00f0ab\u00f3k <\/em><a href=\"https:\/\/bin.arnastofnun.is\/beyging\/390978\">og<\/a> <em>Beygingarl\u00fdsingu \u00edslensks n\u00fat\u00edmam\u00e1ls <\/em>\u00fear sem mi\u00f0stig \u00feess og efsta stig eru gefin, en nefnt \u00ed athugasemd a\u00f0 \u00ed <em>M\u00e1lfarsbankanum<\/em> s\u00e9 ekki m\u00e6lt me\u00f0 stigbeygingu \u00e1 or\u00f0inu. Efri stig samsetninga me\u00f0 <em>-launa\u00f0ur <\/em>eru ekki gefin \u00ed <em>Beygingarl\u00fdsingunni<\/em>, nema \u00a0efsta stig <a href=\"https:\/\/bin.arnastofnun.is\/leit\/vellauna%C3%B0ur\">undir<\/a> <em>vellauna\u00f0ur<\/em> \u2013 <a href=\"https:\/\/bin.arnastofnun.is\/leit\/h%C3%A6stlauna%C3%B0ur\">og<\/a> svo <em>h\u00e6stlauna\u00f0ur <\/em><a href=\"https:\/\/bin.arnastofnun.is\/beyging\/178683\">og<\/a> <em>l\u00e6gstlauna\u00f0ur<\/em>, \u00fear sem fylgir athugasemd: \u201eStigbreytingin er \u00f3\u00fe\u00f6rf enda er fyrri hluti or\u00f0sins \u00ed efsta stigi.\u201c \u00c9g hef \u00e1\u00f0ur <a href=\"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/2022\/08\/04\/haestlaunadastur\/\">r\u00f6kstutt<\/a> a\u00f0 ekki \u00feurfi endilega a\u00f0 l\u00edta \u00e1 myndina <em>h\u00e6stlauna\u00f0astur <\/em>sem \u00f3e\u00f0lilega \u00fer\u00e1tt fyrir tv\u00f6falt efsta stig.<\/p>\n<p>D\u00e6mi um efsta stig samsetninga me\u00f0 <em>-launa\u00f0ur<\/em> m\u00e1 \u00fe\u00f3 rekja allt aftur \u00e1 n\u00edtj\u00e1ndu \u00f6ld. \u00cd <em>Nor\u00f0lingi <\/em>1880 segir: \u201e\u00feingi\u00f0 h\u00e6kkar svona r\u00e9tt \u00fat\u00ed bl\u00e1inn laun h\u00e1launa\u00f0asta og r\u00edkasta emb\u00e6ttismanns landsins.\u201c \u00cd r\u00e6\u00f0u \u00e1 Al\u00feingi 1911 segir: \u201eh\u00e9r er um margfalt meiri upph\u00e6\u00f0 a\u00f0 r\u00e6\u00f0a, sem einhver h\u00e1launa\u00f0asti emb\u00e6ttisma\u00f0ur landsins tekur \u00ed fullkomnu lagaleysi.\u201c \u00a0\u00cd <em>Reykjav\u00edk <\/em>1912 segir: \u201eEn \u00e9g hefi heyrt h\u00e1launa\u00f0asta manninn \u00fear leggja har\u00f0ast \u00e1 m\u00f3ti a\u00f0 barnakennararnir fengju s\u00e6milega borgun fyrir starf sitt.\u201c \u00cd <em>Al\u00fe\u00fd\u00f0ubla\u00f0inu <\/em>1935 segir: \u201eer st\u00e9ttin hin l\u00e1glauna\u00f0asta af \u00f6llum opinberum starfsst\u00e9ttum.\u201c \u00cd <em>Morgunbla\u00f0inu <\/em>1996 segir: \u201e\u00dev\u00ed mi\u00f0ur r\u00eds ekki konan undir \u00feessu og er oflauna\u00f0asta leikkonan \u00ed Vesturheimi um \u00feessar mundir.\u201c<\/p>\n<p>Elsta d\u00e6mi sem \u00e9g finn um efsta stig af <em>ver\u00f0launa\u00f0ur <\/em>er \u00ed <em>Al\u00fe\u00fd\u00f0ubla\u00f0inu <\/em>1984: \u201eAlfa Romeo [\u2026] v\u00e6ri einn ver\u00f0launa\u00f0asti b\u00edll heimsins.\u201c \u00cd <em>Morgunbla\u00f0inu <\/em>1988 segir: \u201e\u00deetta er ein ver\u00f0launa\u00f0asta mynd Sov\u00e9tmanna fr\u00e1 upphafi.\u201c \u00cd <em>Risam\u00e1lheildinni <\/em>er samtals 61 d\u00e6mi um efsta stigi\u00f0 <em>ver\u00f0launa\u00f0astur<\/em>, en 54 um <em>mest ver\u00f0launa\u00f0ur <\/em>\u2013 a\u00f0 auki eru sex d\u00e6mi um <em>mest ver\u00f0launa\u00f0astur<\/em>. \u00dea\u00f0 er \u00fev\u00ed lj\u00f3st a\u00f0 stigbreyting l\u00fdsingaror\u00f0sins <em>ver\u00f0launa\u00f0ur <\/em>me\u00f0 endingum er a.m.k. jafnalgeng og stigbreyting me\u00f0 (<em>meira <\/em>og) <em>mest<\/em>. Fyrir \u00feau sem finnst d\u00e6mi eins og <em>ver\u00f0launa\u00f0asta myndin <\/em>afk\u00e1raleg m\u00e1 \u00fea\u00f0 e.t.v. ver\u00f0a nokkur huggun a\u00f0 \u00feetta eru a.m.k. ekki \u00e1hrif fr\u00e1 ensku \u2013 \u00fear er sagt <em>the most awarded film <\/em>en alls ekki *<em>the awardedest film<\/em>.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00cd g\u00e6r var spurt \u00ed \u201eM\u00e1lspjalli\u201c hvort \u00e6tti fremur a\u00f0 segja ver\u00f0launa\u00f0asta e\u00f0a mest ver\u00f0launa\u00f0a (t.d. myndin). \u00cd M\u00e1lfarsbankanum segir: \u201eEkki t\u00ed\u00f0kast a\u00f0 stigbreyta or\u00f0i\u00f0 launa\u00f0ur (l\u00fdsingarh\u00e1ttur \u00fe\u00e1t\u00ed\u00f0ar) frekar en samsetningar \u00e1 bor\u00f0 vi\u00f0: h\u00e1launa\u00f0ur, oflauna\u00f0ur, \u00f3launa\u00f0ur, ver\u00f0launa\u00f0ur.\u201c \u00dea\u00f0 m\u00e1 \u00fe\u00f3 finna h\u00e1tt \u00ed fimm hundru\u00f0 d\u00e6mi um stigbreytingu \u00feessara or\u00f0a og fleiri samsetninga af [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":141,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[158635],"tags":[],"class_list":["post-8067","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-malfar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8067","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/users\/141"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=8067"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8067\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8068,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8067\/revisions\/8068"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=8067"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=8067"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=8067"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}