{"id":8072,"date":"2026-03-23T15:28:51","date_gmt":"2026-03-23T15:28:51","guid":{"rendered":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/?p=8072"},"modified":"2026-03-23T15:28:51","modified_gmt":"2026-03-23T15:28:51","slug":"tvennar-skyrtur","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/2026\/03\/23\/tvennar-skyrtur\/","title":{"rendered":"Tvennar skyrtur"},"content":{"rendered":"<p>\u00cd <em>M\u00e1lfarsbankanum <\/em><a href=\"https:\/\/malfar.arnastofnun.is\/grein\/72132\">segir<\/a>: \u201eFleirtalan [\u2026] <strong>einir<\/strong> (<strong>einar<\/strong>, <strong>ein<\/strong>), <strong>tvennir<\/strong> (<strong>tvennar<\/strong>, <strong>tvenn<\/strong>), <strong>\u00ferennir<\/strong>, (<strong>\u00ferennar<\/strong>, <strong>\u00ferenn<\/strong>), <strong>fernir<\/strong> (<strong>fernar<\/strong>, <strong>fern<\/strong>), stendur me\u00f0 or\u00f0um sem a\u00f0eins eru til \u00ed fleirt\u00f6lu.\u201c Vi\u00f0 t\u00f6lum um <em>ein sk\u00e6ri<\/em>, <em>tvennar svalir<\/em>, <em>\u00ferenn gleraugu <\/em>og <em>fernar dyr <\/em>af \u00fev\u00ed a\u00f0 or\u00f0in <em>sk\u00e6ri<\/em>, <em>svalir<\/em>, <em>gleraugu <\/em>og <em>dyr <\/em>eru (yfirleitt) ekki notu\u00f0 \u00ed eint\u00f6lu. En umr\u00e6dd l\u00fdsingaror\u00f0, sem stundum eru k\u00f6llu\u00f0 \u201efleirfaldst\u00f6lur\u201c, eru l\u00edka notu\u00f0 me\u00f0 or\u00f0um sem eru til \u00ed eint\u00f6lu en v\u00edsa til hluta sem parast venjulega saman tveir og tveir og n\u00fdtast l\u00edti\u00f0 einir s\u00e9r. \u00deannig t\u00f6lum vi\u00f0 um <em>eina sokka<\/em>, <em>tvenna vettlinga<\/em>, <em>\u00ferenna sk\u00f3 <\/em>og <em>ferna hanska<\/em> \u00fe\u00f3tt or\u00f0in <em>sokkur<\/em>, <em>vettlingur<\/em>, <em>sk\u00f3r <\/em>og <em>hanski <\/em>s\u00e9u til \u00ed eint\u00f6lu \u2013 <em>einn sokkur<\/em>, <em>tveir vettlingar<\/em>, <em>\u00fer\u00edr sk\u00f3r<\/em> og <em>fj\u00f3rir hanskar <\/em>merkir anna\u00f0.<\/p>\n<p>A\u00f0 auki eru fleirfaldst\u00f6lur haf\u00f0ar me\u00f0 fleirt\u00f6luor\u00f0inu <em>f\u00f6t <\/em>og samsetningum af \u00fev\u00ed \u2013 <em>tvenn n\u00e1ttf\u00f6t<\/em>, <em>\u00ferenn jakkaf\u00f6t <\/em>o.s.frv. Sama gildir um fleirt\u00f6luor\u00f0i\u00f0 <em>buxur<\/em> \u2013 \u201eUpphafleg merking er l\u00edklega 'sk\u00e1lmafl\u00edk' og \u00e1st\u00e6\u00f0an fyrir fleirt\u00f6lunni er s\u00fa a\u00f0 fl\u00edkin haf\u00f0i tv\u00e6r sk\u00e1lmar\u201c <a href=\"https:\/\/www.visindavefur.is\/svar.php?id=3204\">segir<\/a> Gu\u00f0r\u00fan Kvaran \u00e1 <em>V\u00edsindavefnum<\/em>. En \u00fe\u00f3tt or\u00f0 eins og <em>bolur<\/em>, <em>skyrta<\/em>,<em> peysa <\/em>og <em>\u00falpa <\/em>s\u00e9u eint\u00f6luor\u00f0 eru \u00feessar fl\u00edkur hli\u00f0st\u00e6\u00f0ar <em>buxum <\/em>\u2013 og <em>sokkum<\/em>, <em>vettlingum<\/em>, <em>sk\u00f3m<\/em> og <em>h\u00f6nskum<\/em> \u2013 a\u00f0 \u00fev\u00ed leyti a\u00f0 \u00fe\u00e6r eru \u00ed vissum skilningi \u201etv\u00edskiptar\u201c, hafa tv\u00e6r ermar, enda eru fj\u00f6lm\u00f6rg d\u00e6mi um fleirfaldst\u00f6lur me\u00f0 \u00feeim \u2013 tala\u00f0 um <em>tvenna boli<\/em>, <em>\u00ferennar skyrtur<\/em>, <em>fernar peysur<\/em>. Reyndar eru l\u00edka d\u00e6mi um <em>tvenna kj\u00f3la<\/em> \u00feannig a\u00f0 f\u00f3lk vir\u00f0ist jafnvel stundum tengja fleirfaldst\u00f6lur vi\u00f0 hvers kyns fatna\u00f0.<\/p>\n<p>Hugsanlega hefur \u00fea\u00f0 \u00fe\u00f3 stundum s\u00e9rstaka merkingu a\u00f0 nota fleirfaldst\u00f6lu me\u00f0 eint\u00f6luor\u00f0um af \u00feessu tagi. Athyglisvert d\u00e6mi er \u00ed b\u00f3kinni <em>R\u00f6mm er s\u00fa taug <\/em>eftir Gu\u00f0r\u00fanu fr\u00e1 Lundi fr\u00e1 1956: \u201eMar\u00edanna t\u00f3k lyklana af d\u00f3ttur sinni og opna\u00f0i sk\u00faffuna. H\u00fan var full af fatna\u00f0i. \u00dear voru meira a\u00f0 segja \u00ferj\u00e1r peysur, tv\u00e6r \u00far garni og ein ullarpeysa. \u201eL\u00e1ti\u00f0 hann fara \u00ed tvennar peysur, ekki veitir af,\u201c sag\u00f0i Sn\u00e6bj\u00f6rn.\u201c \u00dearna er fyrst tala\u00f0 um <strong><em>\u00ferj\u00e1r<\/em><\/strong><em> peysur <\/em>og <strong><em>tv\u00e6r<\/em><\/strong><em> \u00far garni<\/em>, en s\u00ed\u00f0an um a\u00f0 <em>fara \u00ed <strong>tvennar<\/strong> peysur<\/em>. Hugsanlegt er a\u00f0 \u00e1st\u00e6\u00f0an fyrir <em>tvennar <\/em>\u00ed seinni setningunni s\u00e9 s\u00fa a\u00f0 \u00fear er veri\u00f0 a\u00f0 para peysurnar saman \u00ed vissum skilningi. Vera m\u00e1 a\u00f0 einhver sl\u00edk tilfinning liggi stundum a\u00f0 baki notkunar fleirfaldstalna me\u00f0 eint\u00f6luor\u00f0um en erfitt a\u00f0 fullyr\u00f0a um \u00fea\u00f0.<\/p>\n<p>Flest elstu d\u00e6mi um \u00feessa m\u00e1lnotkun eru \u00fe\u00f3 af svipu\u00f0u tagi \u2013 \u201e\u00deeir kl\u00e6\u00f0ast tvennum n\u00e6rf\u00f6tum, tvennum peysum, samfestingi, f\u00f3\u00f0ru\u00f0um jakka og regnk\u00e1pu yfir einkennisb\u00faninginn\u201c \u00ed \u201eN\u00fdju S.O.S.\u201c 1958, \u201eKonan f\u00e6r\u00f0i hann \u00ed sk\u00f3s\u00ed\u00f0ar n\u00e6rbuxur og tvenna e\u00f0a \u00ferenna h\u00e1leista og snj\u00f3hv\u00edtar gallabuxur upp \u00e1 n\u00fdjustu t\u00edzku og fernar peysur fr\u00e1 Geysi\u201c \u00ed <em>Lesb\u00f3k Morgunbla\u00f0sins <\/em>1965 og \u201e\u00c9g var \u00ed \u00feykkum b\u00f3mullarf\u00f6tum innst, s\u00ed\u00f0um n\u00e6rbuxum og tvennum skyrtum\u201c \u00ed <em>T\u00edmanum <\/em>1965. En \u00ed \u00f6llum tilvikum eru l\u00edka \u00ed setningunni fatna\u00f0aror\u00f0 sem fleirfaldst\u00f6lur eru notu\u00f0 me\u00f0 samkv\u00e6mt m\u00e1lhef\u00f0, og vel m\u00e1 vera a\u00f0 um s\u00e9 a\u00f0 r\u00e6\u00f0a \u00e1hrif fr\u00e1 \u00feeim \u00e1n \u00feess a\u00f0 \u00feessi m\u00e1lnotkun hafi nokkra merkingarlega sk\u00edrskotun a\u00f0ra en a\u00f0 \u00feessar fl\u00edkur eru \u201etv\u00edskiptar\u201c.<\/p>\n<p>Eins og \u00e9g hef <a href=\"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/2026\/03\/23\/tvaer-buxur\/\">skrifa\u00f0<\/a> um hefur oft og lengi veri\u00f0 amast vi\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 frumt\u00f6lur s\u00e9u nota\u00f0ar \u00ed sta\u00f0 fleirfaldstalna me\u00f0 fleirt\u00f6luor\u00f0um \u00ed andst\u00f6\u00f0u vi\u00f0 m\u00e1lhef\u00f0 \u2013 um \u00fea\u00f0 eru fj\u00f6lm\u00f6rg d\u00e6mi alveg s\u00ed\u00f0an \u00e1 n\u00edtj\u00e1ndu \u00f6ld. En notkun fleirfaldstalna \u00fear sem ekki er hef\u00f0 fyrir henni eins og h\u00e9r hefur veri\u00f0 l\u00fdst hefur l\u00edka veri\u00f0 gagnr\u00fdnd \u2013 \u00ed <em>Fr\u00e9ttabla\u00f0inu <\/em>2007 <a href=\"https:\/\/timarit.is\/page\/3975866?iabr=on#page\/n61\/mode\/1up\/\">skrifa\u00f0i<\/a> Nj\u00f6r\u00f0ur P. Njar\u00f0v\u00edk: \u201eFataverslun augl\u00fdsir \u00ed Sj\u00f3nvarpinu [\u2026]: Allar skyrtur \u2013 <strong>\u00ferennar<\/strong> fyrir <strong>tvennar<\/strong>. \u00derennar skyrtur? \u00c1 ma\u00f0ur a\u00f0 tr\u00faa \u00fev\u00ed a\u00f0 fullor\u00f0in manneskja sem semur texta fyrir augl\u00fdsingastofu fari sj\u00e1lf \u00fat \u00ed b\u00fa\u00f0 og spyrji um <strong>einar skyrtur<\/strong>?\u201c En b\u00e6\u00f0i \u201eofnotkun\u201c og \u201evannotkun\u201c fleirfaldstalna eru \u00ed raun birtingarmyndir hins sama \u2013 \u00f3vissu margra m\u00e1lnotenda um me\u00f0fer\u00f0 \u00feeirra.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00cd M\u00e1lfarsbankanum segir: \u201eFleirtalan [\u2026] einir (einar, ein), tvennir (tvennar, tvenn), \u00ferennir, (\u00ferennar, \u00ferenn), fernir (fernar, fern), stendur me\u00f0 or\u00f0um sem a\u00f0eins eru til \u00ed fleirt\u00f6lu.\u201c Vi\u00f0 t\u00f6lum um ein sk\u00e6ri, tvennar svalir, \u00ferenn gleraugu og fernar dyr af \u00fev\u00ed a\u00f0 or\u00f0in sk\u00e6ri, svalir, gleraugu og dyr eru (yfirleitt) ekki notu\u00f0 \u00ed eint\u00f6lu. En umr\u00e6dd [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":141,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[158635],"tags":[],"class_list":["post-8072","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-malfar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8072","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/users\/141"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=8072"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8072\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8073,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8072\/revisions\/8073"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=8072"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=8072"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=8072"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}