{"id":8090,"date":"2026-03-28T17:14:52","date_gmt":"2026-03-28T17:14:52","guid":{"rendered":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/?p=8090"},"modified":"2026-03-28T17:15:47","modified_gmt":"2026-03-28T17:15:47","slug":"hylming-eda-hulning","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/2026\/03\/28\/hylming-eda-hulning\/","title":{"rendered":"Hylming e\u00f0a hulning?"},"content":{"rendered":"<p>N\u00fd <a href=\"https:\/\/www.althingi.is\/altext\/157\/s\/1006.html?utm_source=althingi&amp;utm_medium=vefur&amp;utm_campaign=thingskjol_10\">tillaga<\/a> Mi\u00f0flokksins \u00e1 Al\u00feingi ber yfirskriftina \u201eTillaga til \u00feings\u00e1lyktunar um bann vi\u00f0 hylmingu andlits\u201c og \u00ed texta till\u00f6gunnar segir: \u201eAl\u00feingi \u00e1lyktar a\u00f0 fela d\u00f3msm\u00e1lar\u00e1\u00f0herra a\u00f0 vinna frumvarp til laga um bann vi\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 hylja andlit \u00ed opinberu r\u00fdmi.\u201c \u00cd greinarger\u00f0inni segir s\u00ed\u00f0an: \u201eTillaga \u00feessi l\u00fdtur a\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 fela d\u00f3msm\u00e1lar\u00e1\u00f0herra a\u00f0 leggja fyrir Al\u00feingi frumvarp til laga um bann vi\u00f0 hylmingu andlits \u00ed opinberu r\u00fdmi.\u201c Af \u00feessu ver\u00f0ur a\u00f0 draga \u00fe\u00e1 \u00e1lyktun a\u00f0 till\u00f6guflytjendur telji kvenkynsnafnor\u00f0i\u00f0 <em>hylming <\/em>svara til sagnarinnar <em>hylja<\/em> en eins og kemur fram \u00ed <em>\u00cdslenskri or\u00f0sifjab\u00f3k <\/em>er or\u00f0i\u00f0 <a href=\"https:\/\/ordsifjabok.arnastofnun.is\/faersla\/7772\">leitt af<\/a> s\u00f6gninni <em>hylma<\/em> en ekki <em>hylja<\/em>. En \u00fer\u00e1tt fyrir \u00f3l\u00edkan uppruna er vitanlega m\u00f6gulegt a\u00f0 merking nafnor\u00f0sins <em>hylming<\/em> geti svara\u00f0 til sagnarinnar <em>hylja<\/em>.<\/p>\n<p>Or\u00f0i\u00f0 <em>hylming <\/em>er ekki s\u00e9rlega algengt \u00ed m\u00e1linu en samsetningin <em>yfirhylming <\/em>mun algengari og \u00ed <em>\u00cdslenskri or\u00f0sifjab\u00f3k <\/em>eru \u00feessi or\u00f0 <a href=\"https:\/\/ordsifjabok.arnastofnun.is\/faersla\/7772\">skilgreind<\/a> sameiginlega sem '\u00fea\u00f0 a\u00f0 leyna e-u refsiver\u00f0u (t.d. \u00fej\u00f3fna\u00f0i (og vera \u00ed vitor\u00f0i))'. \u00cd <em>\u00cdslenskri n\u00fat\u00edmam\u00e1lsor\u00f0ab\u00f3k <\/em>er <em>hylming <\/em><a href=\"https:\/\/islenskordabok.arnastofnun.is\/ord\/63282\">sk\u00fdrt<\/a> 'au\u00f0gunarbrot sem felst \u00ed hlutdeild vi\u00f0 a\u00f0 koma undan \u00fe\u00fdfi e\u00f0a illa fengnu f\u00e9' og merkt \u201el\u00f6gfr\u00e6\u00f0i\u201c. \u00deetta er sem s\u00e9 eiginlega l\u00f6gfr\u00e6\u00f0ilegt \u00ed\u00f0or\u00f0 og er <a href=\"https:\/\/idordabanki.arnastofnun.is\/faersla\/898344\">skilgreint<\/a> n\u00e1kv\u00e6mlega sem sl\u00edkt \u00ed \u201eL\u00f6gfr\u00e6\u00f0ior\u00f0asafni\u201c \u00ed <em>\u00cd\u00f0or\u00f0abankanum<\/em>. \u00cd langflestum tilvikum vir\u00f0ist or\u00f0i\u00f0 vera nota\u00f0 \u00ed hinni l\u00f6gfr\u00e6\u00f0ilegu merkingu, a.m.k. \u00ed seinni t\u00ed\u00f0. Ni\u00f0ursta\u00f0an er \u00fev\u00ed \u00f3hj\u00e1kv\u00e6milega s\u00fa a\u00f0 or\u00f0i\u00f0 eigi ekki vi\u00f0 \u00ed \u00fev\u00ed samhengi sem \u00fea\u00f0 hefur \u00ed umr\u00e6ddri \u00feings\u00e1lyktunartill\u00f6gu \u2013 s\u00e9 \u00fear ranglega nota\u00f0.<\/p>\n<p>En \u00fe\u00e1 m\u00e1 spyrja hva\u00f0a or\u00f0 hef\u00f0i veri\u00f0 h\u00e6gt a\u00f0 nota \u00ed sta\u00f0 <em>hylmingar<\/em> \u00ed till\u00f6gunni \u2013 er til eitthvert verkna\u00f0arheiti af s\u00f6gninni <em>hylja<\/em>? Sl\u00edkt or\u00f0 er ekki au\u00f0fundi\u00f0 \u00ed n\u00fat\u00edmam\u00e1li \u2013 en \u00feurfum vi\u00f0 endilega verkna\u00f0arheiti \u00fearna? \u00dev\u00ed er oft haldi\u00f0 fram a\u00f0 \u00edslenska s\u00e9 sagnam\u00e1l frekar en nafnor\u00f0am\u00e1l og enda \u00fe\u00f3tt \u00f3lj\u00f3st s\u00e9 hva\u00f0 er \u00e1 bak vi\u00f0 \u00fe\u00e1 fullyr\u00f0ingu er alveg r\u00e9tt a\u00f0 ekki er alltaf \u00fe\u00f6rf \u00e1 a\u00f0 hafa nafnor\u00f0 sem svari til tiltekinnar sagnar \u2013 oft er h\u00e6gt haga or\u00f0alagi \u00feannig a\u00f0 s\u00f6gnin dugi. \u00dea\u00f0 hef\u00f0i veri\u00f0 einfalt \u00ed \u00feesu tilviki \u2013 \u00ed sta\u00f0 \u201eTillaga til \u00feings\u00e1lyktunar um bann vi\u00f0 hylmingu andlits\u201c hef\u00f0i yfirskrift till\u00f6gunnar geta\u00f0 veri\u00f0 \u201eTillaga til \u00feings\u00e1lyktunar um bann vi\u00f0 a\u00f0 hylja andlit sitt\u201c, eins og segir \u00ed till\u00f6gutextanum. \u00dea\u00f0 or\u00f0alag fer s\u00edst verr.<\/p>\n<p>En vilji f\u00f3lk frekar nota nafnor\u00f0 \u00fearna er \u00fe\u00f3 til lausn ef vel er a\u00f0 g\u00e1\u00f0. \u00cd <em>Stj\u00f3rn<\/em>, elstu \u00edslensku bibl\u00edu\u00fe\u00fd\u00f0ingunni fr\u00e1 fj\u00f3rt\u00e1ndu \u00f6ld, <a href=\"https:\/\/onp.ku.dk\/onp\/onp.php?c292314\">segir<\/a> um Adam og Evu \u00ed aldingar\u00f0inum Eden: \u201eGj\u00f6r\u00f0u \u00feau s\u00e9r \u00fe\u00e1 til hulningar l\u00edtil kl\u00e6\u00f0i af f\u00edktr\u00e9a laufum.\u201c \u00dea\u00f0 er auglj\u00f3st a\u00f0 or\u00f0i\u00f0 <em>hulning <\/em>svarar \u00fearna til sagnarinnar <em>hylja<\/em>. \u00cd <em>Ordbog over det norr\u00f8ne prosasprog<\/em> eru <a href=\"https:\/\/onp.ku.dk\/onp\/onp.php?o37796\">\u00e1tj\u00e1n d\u00e6mi<\/a> um or\u00f0i\u00f0, b\u00e6\u00f0i sem verkna\u00f0arheiti og sem heiti \u00e1 hulu, eins og \u00ed \u00f6\u00f0ru <a href=\"https:\/\/onp.ku.dk\/onp\/onp.php?c292315\">d\u00e6mi<\/a> \u00far <em>Stj\u00f3rn<\/em>: \u201e\u00fe\u00e1 t\u00f3k hann af h\u00f6f\u00f0i s\u00e9r \u00fe\u00e1 hulning er hann tala\u00f0i vi\u00f0 gu\u00f0.\u201c \u00d6rf\u00e1 d\u00e6mi eru um or\u00f0i\u00f0 \u00ed seinni t\u00edma m\u00e1li, t.d. \u201eG\u00f3\u00f0 hulning fyrir kvenfugl me\u00f0 egg e\u00f0a unga er v\u00e6ntanlega einhverskonar fall af h\u00e6\u00f0 gr\u00f3\u00f0urs\u201c \u00ed <em>N\u00e1tt\u00farufr\u00e6\u00f0ingnum <\/em>1995. Ekkert er \u00fev\u00ed til fyrirst\u00f6\u00f0u a\u00f0 endurvekja or\u00f0i\u00f0 <em>hulning<\/em>.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>N\u00fd tillaga Mi\u00f0flokksins \u00e1 Al\u00feingi ber yfirskriftina \u201eTillaga til \u00feings\u00e1lyktunar um bann vi\u00f0 hylmingu andlits\u201c og \u00ed texta till\u00f6gunnar segir: \u201eAl\u00feingi \u00e1lyktar a\u00f0 fela d\u00f3msm\u00e1lar\u00e1\u00f0herra a\u00f0 vinna frumvarp til laga um bann vi\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 hylja andlit \u00ed opinberu r\u00fdmi.\u201c \u00cd greinarger\u00f0inni segir s\u00ed\u00f0an: \u201eTillaga \u00feessi l\u00fdtur a\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 fela d\u00f3msm\u00e1lar\u00e1\u00f0herra a\u00f0 leggja fyrir [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":141,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[158635],"tags":[],"class_list":["post-8090","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-malfar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8090","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/users\/141"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=8090"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8090\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8092,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8090\/revisions\/8092"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=8090"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=8090"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=8090"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}