{"id":8112,"date":"2026-04-09T15:43:05","date_gmt":"2026-04-09T15:43:05","guid":{"rendered":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/?p=8112"},"modified":"2026-04-09T15:43:05","modified_gmt":"2026-04-09T15:43:05","slug":"af-og-til-af-og-a","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/2026\/04\/09\/af-og-til-af-og-a\/","title":{"rendered":"Af og til \u2013 af og \u00e1"},"content":{"rendered":"<p>Or\u00f0asambandi\u00f0 <em>af og til<\/em> \u00ed merkingunni 'vi\u00f0 og vi\u00f0, stundum' er komi\u00f0 af <em>af og til<\/em> \u00ed d\u00f6nsku sem aftur er komi\u00f0 af <em>ab und zu <\/em>\u00ed \u00fe\u00fdsku, og hefur veri\u00f0 nota\u00f0 \u00ed \u00edslensku fr\u00e1 \u00fev\u00ed snemma \u00e1 n\u00edtj\u00e1ndu \u00f6ld eins og J\u00f3n G. Fri\u00f0j\u00f3nsson hefur <a href=\"https:\/\/malfar.arnastofnun.is\/grein\/73735\">raki\u00f0<\/a>. Sambandi\u00f0 hefur stundum veri\u00f0 l\u00e1ti\u00f0 gjalda uppruna s\u00edns \u2013 \u00ed <em>Al\u00fe\u00fd\u00f0ubla\u00f0inu <\/em>1976 <a href=\"https:\/\/timarit.is\/page\/3216110?iabr=on#page\/n5\/mode\/1up\/\">segir<\/a> Gu\u00f0ni Kolbeinsson: \u201eor\u00f0atilt\u00e6ki\u00f0 af og til er d\u00f6nskusletta sem n\u00e1\u00f0 hefur mikilli \u00fatbrei\u00f0slu. Vilji menn vanda m\u00e1l sitt ber \u00feeim \u00fevi a\u00f0 for\u00f0ast \u00feetta or\u00f0asamband.\u201c \u00cd d\u00e1lknum \u201eOr\u00f0ab\u00f3kin\u201c \u00ed <em>Morgunbla\u00f0inu <\/em>1990 <a href=\"https:\/\/timarit.is\/page\/1718722?iabr=on#page\/n7\/mode\/1up\/\">segir<\/a> J\u00f3n A\u00f0alsteinn J\u00f3nsson: \u201eFyrir mi\u00f0ja \u00feessa \u00f6ld mun nemendum almennt hafa veri\u00f0 bent \u00e1 \u00fea\u00f0 af m\u00f3\u00f0urm\u00e1lskennurum, a\u00f0 ekki f\u00e6ri vel \u00e1 a\u00f0 nota or\u00f0asambandi\u00f0 af og til \u00ed v\u00f6ndu\u00f0u m\u00e1li, enda \u00f3breytt teki\u00f0 \u00far d\u00f6nsku.\u201c<\/p>\n<p>L\u00edklega hefur <em>af og til<\/em> almennt veri\u00f0 teki\u00f0 \u00ed s\u00e1tt n\u00faor\u00f0i\u00f0, en \u00f3v\u00edst er a\u00f0 sama gildi um \u00e1\u00feekkt samband sem \u00e9g heyr\u00f0i \u00ed \u00fatvarpi \u00ed g\u00e6r og virtist vera nota\u00f0 \u00ed s\u00f6mu e\u00f0a svipa\u00f0ri merkingu \u2013 <em>af og \u00e1<\/em>. \u00c9g kanna\u00f0ist ekki vi\u00f0 \u00fe\u00e1 notkun, en vi\u00f0 athugun kom \u00ed lj\u00f3s a\u00f0 sambandi\u00f0 hefur veri\u00f0 nota\u00f0 \u00ed \u00feessari merkingu a.m.k. fr\u00e1 aldam\u00f3tum. \u00cd <em>Morgunbla\u00f0inu <\/em>2001 segir: \u201e\u00feetta er b\u00fai\u00f0 a\u00f0 vera n\u00fana\u00a0af og \u00e1 \u00ed br\u00e1\u00f0um 20 \u00e1r sem \u00e9g man eftir erni \u00ed borginni.\u201c \u00cd <em>DV <\/em>2001 segir: \u201eVi\u00f0 erum b\u00fanar a\u00f0 vera a\u00f0 \u00e6fa af og \u00e1 s\u00ed\u00f0an \u00ed desember.\u201c \u00c1 <em>Bland.is <\/em>2004 segir: \u201e\u00c9g \u00e1 l\u00edtinn str\u00e1k sem var me\u00f0 \u00ed eyrunum af og \u00e1 \u00ed eitt \u00e1r.\u201c \u00c1 <em>m\u00e1lefnin.com <\/em>2007 segir: \u201e\u00c9g hef b\u00fai\u00f0 \u00ed Noregi af og \u00e1 s\u00ed\u00f0an 2010.\u201c \u00c1 <em>Bland.is <\/em>2007 segir: \u201e\u00c9g hef nota\u00f0 svefnlyf af og \u00e1 \u00ed nokkur \u00e1r.\u201c<\/p>\n<p>\u00de\u00f3tt sambandi\u00f0 hafi framan af veri\u00f0 mest \u00e1berandi \u00ed \u00f3formlegu m\u00e1lsni\u00f0i samf\u00e9lagsmi\u00f0la eins og venja er um n\u00fdjungar hefur \u00fea\u00f0 einnig s\u00e9st i\u00f0ulega \u00ed vef- og prentmi\u00f0lum, einkum undanfarin t\u00edu \u00e1r e\u00f0a svo. \u00cd <em>DV <\/em>2014 segir: \u201eVi\u00f0 h\u00f6fum veri\u00f0 af og \u00e1 \u00ed Serb\u00edu \u00ed fj\u00f3rar vikur.\u201c \u00cd <em>V\u00edsi <\/em>2015 segir: \u201eM\u00f3tm\u00e6lin hafa sta\u00f0i\u00f0 yfir af og \u00e1 \u00ed um tv\u00e6r vikur.\u201c \u00c1 <em>mbl.is <\/em>2017 segir: \u201eUpp \u00far \u00fev\u00ed starfa\u00f0i h\u00fan af og \u00e1 me\u00f0 hl\u00e9um en \u00ed seinni t\u00ed\u00f0 nokku\u00f0 \u00f3sliti\u00f0.\u201c \u00cd <em>Morgunbla\u00f0inu <\/em>2021 segir: \u201e\u00c9g hef starfa\u00f0 \u00e1 sj\u00f3 af og \u00e1 s\u00ed\u00f0an \u00e9g var 8 \u00e1ra.\u201c \u00cd <em>Stundinni <\/em>2021 segir: \u201e\u00feeir gorta sig jafnvel a\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 vera dottnir \u00ed leiki sem \u00feeir hafa spila\u00f0 af og \u00e1 fr\u00e1 n\u00edu \u00e1ra aldri.\u201c \u00c1 <em>f\u00f3tbolti.net <\/em>2023 segir: \u201e\u00cdtalinn haf\u00f0i h\u00e1\u00f0 bar\u00e1ttu vi\u00f0 illv\u00edgt krabbamein \u00ed brisi, af og \u00e1 fr\u00e1 \u00e1rinu 2017.\u201c<\/p>\n<p>Varla leikur vafi \u00e1 a\u00f0 \u00fe\u00e1 notkun sambandsins sem h\u00e9r um r\u00e6\u00f0ir m\u00e1 rekja til ensku \u00fear sem <em>off and on <\/em>(e\u00f0a <em>on and off<\/em>) hefur einmitt <a href=\"Ve\u00f0ri\u00f0%20hefur%20veri\u00f0%20\u00f3venjulegt%20,%20jafnvel%20fyrir%20Spa%20,%20svona%20af%20og%20\u00e1%20ve\u00f0ur\">\u00feessa merkingu<\/a>. Stundum m\u00e1 reyndar l\u00edta svo \u00e1 a\u00f0 merkingin s\u00e9 fremur 'kveikt e\u00f0a sl\u00f6kkt' e\u00f0a 'til sta\u00f0ar e\u00f0a ekki til sta\u00f0ar' eins og \u00ed \u201eHvernig finnst \u00fe\u00e9r \u00feetta af og \u00e1 samband hj\u00e1 Helga og \u00cdrisi?\u201c \u00fe.e. 'samband e\u00f0a ekki samband' \u00ed <em>V\u00edkurfr\u00e9ttum <\/em>2004, \u201eVe\u00f0ri\u00f0 hefur veri\u00f0 \u00f3venjulegt, [...] svona af og \u00e1 ve\u00f0ur\u2018 \u00fe.e. '(\u00f3)ve\u00f0ur e\u00f0a ekki (\u00f3)ve\u00f0ur' \u00ed <em>V\u00edsi <\/em>2010, \u201eVi\u00f0 Oscar h\u00f6fum veri\u00f0 saman, af og \u00e1, \u00ed fimm \u00e1r\u201c \u00fe.e. 'saman e\u00f0a ekki saman' \u00ed <em>V\u00edsi <\/em>2013 og \u201eSamband \u00feeirra er af og \u00e1 til skiptis\u201c, \u00fe.e. 'samband e\u00f0a ekki samband'\u00a0 \u00ed <em>DV <\/em>2022. En vitanlega er mj\u00f6g skammt \u00e1 milli \u00feessa og 'vi\u00f0 og vi\u00f0, stundum'.<\/p>\n<p>\u00cd ensku er b\u00e6\u00f0i <em>on and off <\/em>og <em>off and on <\/em>nota\u00f0 \u00ed merkingunni 'vi\u00f0 og vi\u00f0, stundum' og st\u00f6ku d\u00e6mi m\u00e1 finna um r\u00f6\u00f0ina <em>\u00e1 og af <\/em>\u00ed \u00edslensku, eins og \u201estarfsemi sveitarinnar er mj\u00f6g miki\u00f0 svona \u00e1 og af alltaf\u201c \u00ed <em>DV <\/em>2008 og \u201e\u00e9g hef veri\u00f0 \u00feunglyndur \u00ed \u00fe\u00f3nokkra m\u00e1nu\u00f0i n\u00fana (\u00e1 og af)\u201c \u00e1 <em>Hugi.is <\/em>2009. En r\u00f6\u00f0in er \u00fe\u00f3 langoftast <em>af og \u00e1<\/em> sem kann a\u00f0 vera a\u00f0 einhverju leyti fyrir \u00e1hrif fr\u00e1 <em>af og til<\/em>. Hva\u00f0 sem \u00fev\u00ed l\u00ed\u00f0ur er lj\u00f3st a\u00f0 sambandi\u00f0 <em>\u00e1 og af <\/em>\u00ed umr\u00e6ddri merkingu er komi\u00f0 inn \u00ed \u00edslensku og varla \u00e1 lei\u00f0 \u00fat aftur. \u00c9g nota \u00fea\u00f0 ekki (enn) og \u00e6tla ekki a\u00f0 m\u00e6la s\u00e9rstaklega me\u00f0 \u00fev\u00ed, en \u00fea\u00f0 vekur samt \u00fdmsar spurningar, svo sem: Eru ensk \u00e1hrif verri en d\u00f6nsk? Eru n\u00fd erlend \u00e1hrif verri en g\u00f6mul? E\u00f0a er \u00fea\u00f0 sem anna\u00f0 f\u00f3lk segir verra en \u00fea\u00f0 sem vi\u00f0 segjum?<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Or\u00f0asambandi\u00f0 af og til \u00ed merkingunni 'vi\u00f0 og vi\u00f0, stundum' er komi\u00f0 af af og til \u00ed d\u00f6nsku sem aftur er komi\u00f0 af ab und zu \u00ed \u00fe\u00fdsku, og hefur veri\u00f0 nota\u00f0 \u00ed \u00edslensku fr\u00e1 \u00fev\u00ed snemma \u00e1 n\u00edtj\u00e1ndu \u00f6ld eins og J\u00f3n G. Fri\u00f0j\u00f3nsson hefur raki\u00f0. Sambandi\u00f0 hefur stundum veri\u00f0 l\u00e1ti\u00f0 gjalda uppruna s\u00edns [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":141,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[158635],"tags":[],"class_list":["post-8112","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-malfar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8112","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/users\/141"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=8112"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8112\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8113,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8112\/revisions\/8113"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=8112"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=8112"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=8112"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}