{"id":8127,"date":"2026-04-16T11:43:22","date_gmt":"2026-04-16T11:43:22","guid":{"rendered":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/?p=8127"},"modified":"2026-04-16T11:43:22","modified_gmt":"2026-04-16T11:43:22","slug":"a-pari-vid-undir-pari-yfir-pari","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/2026\/04\/16\/a-pari-vid-undir-pari-yfir-pari\/","title":{"rendered":"\u00c1 pari (vi\u00f0), undir pari, yfir pari"},"content":{"rendered":"<p>\u00cd f\u00e6rslu \u00ed g\u00e6r nota\u00f0i \u00e9g sambandi\u00f0 <em>vera \u00e1 pari vi\u00f0 eitthva\u00f0<\/em> alveg umhugsunarlaust. \u00c1 eftir \u00e1tta\u00f0i \u00e9g mig samt \u00e1 \u00fev\u00ed a\u00f0 \u00feetta v\u00e6ri l\u00edklega n\u00fdlegt \u00ed m\u00ednu m\u00e1li, og sennilega \u00ed \u00edslensku m\u00e1li yfirleitt. Or\u00f0i\u00f0 <em>par <\/em>er vitanlega gamalt \u00ed m\u00e1linu \u00ed merkingunni 'tvennt af e-u samst\u00e6\u00f0u, samst\u00e6\u00f0a' eins og \u00fea\u00f0 er <a href=\"https:\/\/islenskordabok.arnastofnun.is\/ord\/31851\">sk\u00fdrt<\/a> \u00ed <em>\u00cdslenskri n\u00fat\u00edmam\u00e1lsor\u00f0ab\u00f3k <\/em>\u2013 er upphaflega t\u00f6kuor\u00f0 \u00far mi\u00f0l\u00e1g\u00fe\u00fdsku <a href=\"https:\/\/ordsifjabok.arnastofnun.is\/faersla\/13965\">samkv\u00e6mt<\/a> <em>\u00cdslenskri or\u00f0sifjab\u00f3k <\/em>og \u00feanga\u00f0 komi\u00f0 af l\u00fdsingaror\u00f0inu <em>p\u0101r <\/em>\u00ed lat\u00ednu sem merkir 'jafn'. \u00dea\u00f0 er s\u00fa merking sem liggur \u00e1 bak vi\u00f0 notkun or\u00f0sins \u00ed golfm\u00e1li \u00fear sem \u00fea\u00f0 merkir 'vi\u00f0mi\u00f0 um h\u00f6ggafj\u00f6lda', \u00fe.e. 'fj\u00f6lda h\u00f6gga sem g\u00f3\u00f0ur kylfingur \u00fearf a\u00f0 nota til a\u00f0 koma golfk\u00falunni \u00ed holuna'. \u00cd <em>Kylfingi <\/em>1935 segir: \u201eAllar hinar holurnar \u00e1 A a\u00f0 leika \u00e1 ,,pari\u201c.\u201c<\/p>\n<p>En s\u00ed\u00f0an fer sambandi\u00f0 <em>\u00e1 pari<\/em> (<em>vi\u00f0<\/em>) a\u00f0 skj\u00f3ta upp kollinum \u00ed almennu m\u00e1li \u00ed merkingunni 'jafnt, \u00ed jafnv\u00e6gi, jafnast \u00e1 vi\u00f0', anna\u00f0hvort fyrir \u00e1hrif fr\u00e1 golfm\u00e1li, bein \u00e1hrif <a href=\"https:\/\/dictionary.cambridge.org\/dictionary\/english\/on-a-par-with?q=on+a+par\">fr\u00e1<\/a> <em>on <\/em>(<em>a<\/em>) <em>par <\/em>(<em>with<\/em>) \u00ed ensku, e\u00f0a hvort tveggja. \u00cd <em>DV <\/em>1987 segir: \u201eH\u00f3f\u00ed og eiginkonan eru \u00e1 pari.\u201c \u00cd sama bla\u00f0i sama \u00e1r segir: \u201eHann er \u00e1 pari, pers\u00f3nuafsl\u00e1ttur hans dugir n\u00e1kv\u00e6mlega fyrir reiknu\u00f0um sk\u00f6ttum.\u201c \u00cd <em>DV <\/em>1990 segir: \u201es\u00e1 munur finnst vel og er \u00e1 pari vi\u00f0 g\u00f6mlu 1800-ger\u00f0ina.\u201c \u00cd <em>Heimsmynd <\/em>1990 segir: \u201eS\u00fdnarmenn \u00e1ttu \u00fe\u00e1 forkaupsr\u00e9tt a\u00f0 \u00feeim 85 millj\u00f3num, sem eftir voru \u00e1 pari, 1:1.\u201c \u00cd <em>DV <\/em>1993 segir: \u201ehemlar eru mj\u00f6g g\u00f3\u00f0ir, raunar \u00e1 pari vi\u00f0 mun st\u00e6rri b\u00edla.\u201c \u00cd <em>Morgunbla\u00f0inu <\/em>1995 segir: \u201e\u00deannig er hagv\u00f6xtur h\u00e9r n\u00fa \u00e1 pari vi\u00f0 \u00fea\u00f0 sem gerist a\u00f0 me\u00f0altali \u00ed OECD-l\u00f6ndunum.\u201c<\/p>\n<p>\u00cd golfi er tala\u00f0 um a\u00f0 vera <em>undir pari <\/em>e\u00f0a <em>yfir pari<\/em> \u00feegar notu\u00f0 eru f\u00e6rri e\u00f0a fleiri h\u00f6gg en e\u00f0lilegt er, og vitanlega er gott a\u00f0 nota sem f\u00e6st h\u00f6gg \u2013 vera <em>undir pari<\/em>. \u00deessi or\u00f0anotkun kemur l\u00edka fram \u00ed venjulegu m\u00e1li. \u00cd <em>Morgunbla\u00f0inu <\/em>2004 segir: \u201eA\u00f0rir leikmenn voru langt undir pari.\u201c \u00cd <em>Vi\u00f0skiptabla\u00f0inu <\/em>2007 segir: \u201eBr\u00e9fin voru seld undir pari\u201c. \u00cd <em>V\u00edsi <\/em>2009 segir: \u201e\u00deetta var bara sl\u00f6k frammista\u00f0a og undir pari.\u201c \u00cd <em>V\u00edsi <\/em>2015 segir: \u201eEkki a\u00f0 verk Bjarkar \u00e1 s\u00ed\u00f0astli\u00f0num \u00e1ratug hafi veri\u00f0 langt undir pari.\u201c En \u00ed \u00feessum d\u00e6mum, og \u00f6\u00f0rum sem \u00e9g hef s\u00e9\u00f0 um sambandi\u00f0 <em>undir pari <\/em>\u00ed almennu m\u00e1li, hefur \u00fea\u00f0 \u00f6fuga merkingu vi\u00f0 \u00fe\u00e1 sem \u00fea\u00f0 hefur \u00ed golfm\u00e1li \u2013 \u00fear er \u00fea\u00f0 g\u00f3\u00f0 frammista\u00f0a a\u00f0 vera <em>undir pari<\/em>, en d\u00e6min s\u00fdna a\u00f0 \u00ed almennu m\u00e1li er \u00fea\u00f0 l\u00e9leg frammista\u00f0a.<\/p>\n<p>\u00d6\u00f0ru m\u00e1li gegnir me\u00f0 sambandi\u00f0 <em>yfir pari<\/em> \u2013 \u00fear vir\u00f0ist \u00feetta vera sitt \u00e1 hva\u00f0. \u00c1 <em>f\u00f3tbolti.net <\/em>2018 segir: \u201eYfir allt eigum vi\u00f0 einn sl\u00e6man h\u00e1lfleik, seinni h\u00e1lfleikinn \u00e1 m\u00f3ti N\u00edger\u00edu. Restin fannst m\u00e9r \u00e1 okkar pari og jafnvel yfir pari.\u201c H\u00e9r hl\u00fdtur <em>yfir pari <\/em>a\u00f0 v\u00edsa til betri frammist\u00f6\u00f0u en b\u00faast m\u00e1tti vi\u00f0. En \u00ed <em>V\u00edkurfr\u00e9ttum <\/em>2018 segir: \u201eH\u00f6r\u00f0ur Axel var atkv\u00e6\u00f0amestur Keflv\u00edkinga me\u00f0 17 stig og Gunnar \u00d3lafsson skora\u00f0i 14. A\u00f0rir voru langt yfir pari.\u201c \u00cd <em>DV <\/em>2021 segir: \u201eMetna\u00f0urinn \u00ed kl\u00fabbnum er bara a\u00f0 vera \u00cdslands- og bikarmeistari \u00e1 hverju \u00e1ri. Allt undir \u00fev\u00ed er yfir pari.\u201c \u00cd \u00feessum d\u00e6mum vir\u00f0ist lj\u00f3st a\u00f0 <em>yfir pari <\/em>v\u00edsar til l\u00e9legri frammist\u00f6\u00f0u en vi\u00f0 v\u00e6ri a\u00f0 b\u00faast \u2013 eins og \u00ed golfinu. \u00deessi gagnst\u00e6\u00f0a merking getur vitanlega veri\u00f0 ruglandi.<\/p>\n<p>Um fj\u00f6rut\u00edu \u00e1r eru s\u00ed\u00f0an fari\u00f0 var a\u00f0 nota sambandi\u00f0 <em>vera \u00e1 pari <\/em>(<em>vi\u00f0<\/em>) \u00ed almennu m\u00e1li og \u00fea\u00f0 hefur auglj\u00f3slega fest sig kyrfilega \u00ed sessi \u2013 \u00ed <em>Risam\u00e1lheildinni <\/em>eru um 4.800 d\u00e6mi um <em>\u00e1 pari vi\u00f0<\/em> og 5.500 \u00f6nnur d\u00e6mi um <em>\u00e1 pari <\/em>en talsver\u00f0ur hluti \u00feeirra er \u00far umfj\u00f6llun um golf. \u00dea\u00f0 er athyglisvert a\u00f0 \u00f6fugt vi\u00f0 flestar a\u00f0rar n\u00fdjungar er sambandi\u00f0 s\u00edst meira nota\u00f0 \u00ed \u00f3formlegu m\u00e1li en formlegu, og \u00fer\u00e1tt fyrir enskan uppruna hef \u00e9g aldrei rekist \u00e1 a\u00f0 amast hafi veri\u00f0 vi\u00f0 \u00fev\u00ed. En \u00fea\u00f0 er gaman a\u00f0 sj\u00e1 a\u00f0 \u00fearna hefur sama or\u00f0i\u00f0 komi\u00f0 tvisvar inn \u00ed m\u00e1li\u00f0 \u2013 fyrst \u00far mi\u00f0l\u00e1g\u00fe\u00fdsku fyrir m\u00f6rgum \u00f6ldum \u00ed merkingunni 'tvennd' og s\u00ed\u00f0an \u00far ensku \u00e1 s\u00ed\u00f0ustu \u00f6ld \u00ed merkingunni 'jafnt'. \u00deessar merkingar eru au\u00f0vita\u00f0 skyldar og eiga r\u00e6tur \u00ed sama latneska or\u00f0inu.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00cd f\u00e6rslu \u00ed g\u00e6r nota\u00f0i \u00e9g sambandi\u00f0 vera \u00e1 pari vi\u00f0 eitthva\u00f0 alveg umhugsunarlaust. \u00c1 eftir \u00e1tta\u00f0i \u00e9g mig samt \u00e1 \u00fev\u00ed a\u00f0 \u00feetta v\u00e6ri l\u00edklega n\u00fdlegt \u00ed m\u00ednu m\u00e1li, og sennilega \u00ed \u00edslensku m\u00e1li yfirleitt. Or\u00f0i\u00f0 par er vitanlega gamalt \u00ed m\u00e1linu \u00ed merkingunni 'tvennt af e-u samst\u00e6\u00f0u, samst\u00e6\u00f0a' eins og \u00fea\u00f0 er sk\u00fdrt [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":141,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[158635],"tags":[],"class_list":["post-8127","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-malfar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8127","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/users\/141"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=8127"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8127\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8128,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8127\/revisions\/8128"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=8127"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=8127"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=8127"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}