{"id":8150,"date":"2026-05-08T19:39:03","date_gmt":"2026-05-08T19:39:03","guid":{"rendered":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/?p=8150"},"modified":"2026-05-08T19:39:03","modified_gmt":"2026-05-08T19:39:03","slug":"ritskodun-er-alvorumal","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/2026\/05\/08\/ritskodun-er-alvorumal\/","title":{"rendered":"Ritsko\u00f0un er alv\u00f6rum\u00e1l"},"content":{"rendered":"<p>\u00cd <em>V\u00edsi <\/em>\u00ed dag er <a href=\"https:\/\/www.visir.is\/g\/20262880593d\/gagnryna-myndband-midflokksins-thetta-er-bara-sovet-island-i-dag-\">haft eftir<\/a> efsta manni \u00e1 lista Mi\u00f0flokksins \u00ed Mosfellsb\u00e6, \u00ed umr\u00e6\u00f0u um gagnr\u00fdni \u00e1 kosningamyndband flokksins: \u201e\u00deetta er bara ritsko\u00f0un. \u00deetta er bara Sov\u00e9t-\u00cdsland \u00ed dag.\u201c Af \u00feessu tilefni er r\u00e9tt a\u00f0 rifja upp merkingu or\u00f0sins <em>ritsko\u00f0un<\/em>. \u00cd <em>\u00cdslenskri n\u00fat\u00edmam\u00e1lsor\u00f0ab\u00f3k <\/em>er \u00fea\u00f0 <a href=\"https:\/\/islenskordabok.arnastofnun.is\/ord\/33418\">skilgreint<\/a> sem 'eftirlit opinberrar nefndar me\u00f0 t.d. b\u00f3kum og dagbl\u00f6\u00f0um sem sker \u00far um hvort birta megi efni\u00f0 \u00f3breytt e\u00f0a eigi a\u00f0 banna \u00fea\u00f0 af si\u00f0fer\u00f0islegum e\u00f0a p\u00f3lit\u00edskum \u00e1st\u00e6\u00f0um' og skilgreiningin \u00ed L\u00f6gfr\u00e6\u00f0ior\u00f0asafni \u00ed <em>\u00cd\u00f0or\u00f0abankanum <\/em><a href=\"https:\/\/idordabanki.arnastofnun.is\/faersla\/902349\">er<\/a>: '\u00dea\u00f0 a\u00f0 sko\u00f0a rit fyrir prentun \u00feess til a\u00f0 \u00farskur\u00f0a um hvort \u00fea\u00f0 megi prenta.' \u00cd 73. grein <em>Stj\u00f3rnarskr\u00e1r l\u00fd\u00f0veldisins \u00cdslands <\/em><a href=\"https:\/\/www.althingi.is\/lagas\/nuna\/1944033.html\">segir<\/a>: \u201eRitsko\u00f0un og a\u00f0rar samb\u00e6rilegar t\u00e1lmanir \u00e1 tj\u00e1ningarfrelsi m\u00e1 aldrei \u00ed l\u00f6g lei\u00f0a.\u201c<\/p>\n<p>Strangt teki\u00f0 v\u00edsar or\u00f0i\u00f0 eing\u00f6ngu til \u00feess \u00feegar stj\u00f3rnv\u00f6ld e\u00f0a einhverjir opinberir a\u00f0ilar koma \u00ed veg fyrir a\u00f0 tilteki\u00f0 efni s\u00e9 birt. Or\u00f0i\u00f0 er \u00fe\u00f3 vissulega oft nota\u00f0 \u00ed v\u00ed\u00f0ari merkingu um \u00fea\u00f0 \u00feegar einhvers konar stj\u00f3rnandi e\u00f0a yfirbo\u00f0ari sem r\u00e6\u00f0ur yfir tilteknum mi\u00f0li st\u00f6\u00f0var e\u00f0a reynir a\u00f0 st\u00f6\u00f0va birtingu einhvers efnis \u00ed mi\u00f0linum. Um \u00fea\u00f0 m\u00e1 nefna \u00fdmis d\u00e6mi. Fyrir nokkrum \u00e1rum skrifa\u00f0i Sif Sigmarsd\u00f3ttir <a href=\"https:\/\/heimildin.is\/grein\/17551\/engin-ritskodunartypa\/\">pistil<\/a> \u00ed <em>Heimildina <\/em>\u00fear sem h\u00fan l\u00fdsti \u00fev\u00ed hvernig dagskr\u00e1rstj\u00f3ri <em>R\u00edkis\u00fatvarpsins <\/em>hafna\u00f0i pistli sem h\u00fan skrifa\u00f0i til birtingar \u00ed \u00fatvarpinu vegna \u00feess um hva\u00f0 pistillinn fjalla\u00f0i. Sif nota\u00f0i ekki or\u00f0i\u00f0 <em>ritsko\u00f0un <\/em>um \u00feetta en \u00fea\u00f0 kom hins vegar fyrir \u00ed pistlinum og \u00ed umfj\u00f6llun annarra mi\u00f0la um pistil hennar var tala\u00f0 um \u00feetta sem <em>ritsko\u00f0un<\/em>.<\/p>\n<p>\u00cd <em>V\u00edsi <\/em><a href=\"https:\/\/www.visir.is\/g\/20232408273d\/segir-meinta-rit-skodun-a-rikis-ut-varpinu-rit-stjorn\">sag\u00f0i<\/a> t.d.: \u201ePistlah\u00f6fundurinn \u00feekkti Sif Sigmarsd\u00f3ttir heldur \u00fev\u00ed fram a\u00f0 h\u00fan hafi m\u00e1tt s\u00e6ta ritsko\u00f0un \u00feegar h\u00fan lag\u00f0i til pistla \u00ed Morgun\u00fatvarp R\u00e1sar 2 R\u00edkis\u00fatvarpsins.\u201c En \u00ed s\u00f6mu fr\u00e9tt var haft eftir dagskr\u00e1rstj\u00f3ra <em>R\u00edkis\u00fatvarpsins <\/em>a\u00f0 \u201eum hafi veri\u00f0 a\u00f0 r\u00e6\u00f0a ritstj\u00f3rn, ekki ritsko\u00f0un og \u00e1 \u00feessu tvennu s\u00e9 munur\u201c. \u00dea\u00f0 m\u00e1 taka undir \u00fea\u00f0 a\u00f0 \u00e1 \u00feessu s\u00e9 munur, en hins vegar m\u00e1 deila um hvort eigi a\u00f0 kalla \u00feetta <em>ritsko\u00f0un <\/em>\u2013 \u00fear getur skipt m\u00e1li hvort liti\u00f0 er \u00e1 <em>R\u00edkis\u00fatvarpi\u00f0 <\/em>og stj\u00f3rnendur \u00feess sem einhvers konar stj\u00f3rnv\u00f6ld. En \u00fea\u00f0 er hins vegar veri\u00f0 a\u00f0 teygja t\u00f6luvert \u00e1 merkingu or\u00f0sins <em>ritsko\u00f0un<\/em> ef \u00fea\u00f0 er nota\u00f0 um \u00fea\u00f0 \u00feegar stj\u00f3rnendur einkarekinna mi\u00f0la hafna \u00fev\u00ed a\u00f0 birta eitthvert tilteki\u00f0 efni \u2013 \u00fea\u00f0 er e\u00f0lileg ritst\u00fdring.<\/p>\n<p>Hva\u00f0 sem l\u00ed\u00f0ur einst\u00f6kum markatilvikum er lj\u00f3st a\u00f0 forsenda fyrir \u00fev\u00ed a\u00f0 h\u00e6gt s\u00e9 a\u00f0 tala um <em>ritsko\u00f0un <\/em>er s\u00fa a\u00f0 \u00feau sem ford\u00e6ma birtingu \u00e1kve\u00f0ins efnis e\u00f0a sko\u00f0ana hafi vald yfir \u00feeim sem setja \u00feetta fram \u2013 vald til a\u00f0 st\u00f6\u00f0va birtinguna. Svo var ekki \u00ed \u00fev\u00ed tilviki sem v\u00edsa\u00f0 var til \u00ed upphafi. Vegna \u00feess a\u00f0 <em>ritsko\u00f0un <\/em>er alv\u00f6rum\u00e1l, og b\u00f6nnu\u00f0 s\u00e9rstaklega \u00ed stj\u00f3rnarskr\u00e1 eins og \u00e1\u00f0ur segir, er \u00fea\u00f0 \u00f3\u00e1byrgur og villandi m\u00e1lflutningur a\u00f0 nota \u00feetta or\u00f0 \u00e1 \u00feann h\u00e1tt sem gert var \u00fearna. \u00dea\u00f0 er til \u00feess falli\u00f0 a\u00f0 hamla e\u00f0lilegum sko\u00f0anaskiptum, f\u00e6la f\u00f3lk fr\u00e1 \u00fev\u00ed a\u00f0 andm\u00e6la m\u00e1lflutningi annarra og sl\u00e1 ryki \u00ed augu almennings \u2013 og \u00fea\u00f0 er misnotkun \u00e1 \u00edslensku m\u00e1li sem okkur ber a\u00f0 vinna gegn. Notum or\u00f0i\u00f0 <em>ritsko\u00f0un <\/em>varlega og a\u00f0eins \u00feegar \u00fea\u00f0 \u00e1 vi\u00f0.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00cd V\u00edsi \u00ed dag er haft eftir efsta manni \u00e1 lista Mi\u00f0flokksins \u00ed Mosfellsb\u00e6, \u00ed umr\u00e6\u00f0u um gagnr\u00fdni \u00e1 kosningamyndband flokksins: \u201e\u00deetta er bara ritsko\u00f0un. \u00deetta er bara Sov\u00e9t-\u00cdsland \u00ed dag.\u201c Af \u00feessu tilefni er r\u00e9tt a\u00f0 rifja upp merkingu or\u00f0sins ritsko\u00f0un. \u00cd \u00cdslenskri n\u00fat\u00edmam\u00e1lsor\u00f0ab\u00f3k er \u00fea\u00f0 skilgreint sem 'eftirlit opinberrar nefndar me\u00f0 t.d. b\u00f3kum [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":141,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[158635],"tags":[],"class_list":["post-8150","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-malfar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8150","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/users\/141"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=8150"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8150\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8151,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8150\/revisions\/8151"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=8150"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=8150"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=8150"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}