{"id":8180,"date":"2026-06-03T11:59:45","date_gmt":"2026-06-03T11:59:45","guid":{"rendered":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/?p=8180"},"modified":"2026-06-03T11:59:45","modified_gmt":"2026-06-03T11:59:45","slug":"allt-heila-gillimojid","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/2026\/06\/03\/allt-heila-gillimojid\/","title":{"rendered":"Allt heila gillimoji\u00f0"},"content":{"rendered":"<p>Or\u00f0i\u00f0 <em>gillimoj <\/em>(e\u00f0a <em>gillemoj<\/em>) er m\u00f6rgum kunnugt \u00fe\u00f3tt \u00fea\u00f0 s\u00e9 ekki a\u00f0 finna \u00ed neinum or\u00f0ab\u00f3kum og sj\u00e1ist sjaldan \u00e1 prenti \u2013 oftast nota\u00f0 \u00ed sambandinu <em>allt <\/em>(<em>heila<\/em>) <em>gillimoji\u00f0<\/em> sem merkir svipa\u00f0 og <em>allt heila klabbi\u00f0<\/em>. \u00c9g rakst \u00e1 umr\u00e6\u00f0ur um uppruna or\u00f0sins \u00e1 Facebook \u00fear sem \u00fev\u00ed var velt upp hvort \u00fea\u00f0 v\u00e6ri skylt e\u00f0a komi\u00f0 af <em>the whole megillah <\/em>\u00ed ensku sem er nota\u00f0 \u00ed <a href=\"https:\/\/www.merriam-webster.com\/dictionary\/megillah\">svipa\u00f0ri merkingu<\/a> \u2013 <em>megillah <\/em>er \u00e6tta\u00f0 \u00far hebresku \u00fear sem \u00fea\u00f0 merkir 'handritsrolla'. Vissulega er \u00fearna hlj\u00f3\u00f0l\u00edking milli <em>gilli- <\/em>og <em>-gillah<\/em> \u2013 og a\u00f0 einhverju leyti l\u00edka milli <em>-moj<\/em> og <em>me- <\/em>\u00fe\u00f3tt \u00feau l\u00edkindi s\u00e9u miklu minni. En or\u00f0hlutarnir eru \u00ed \u00f6fugri r\u00f6\u00f0 \u00ed \u00edslensku mi\u00f0a\u00f0 vi\u00f0 ensku og ef \u00e1 a\u00f0 tengja \u00feessi or\u00f0 saman \u00fearf a\u00f0 finna sk\u00fdringu \u00e1 \u00feeim v\u00edxlum, \u00feannig a\u00f0 r\u00e9tt er a\u00f0 sko\u00f0a anna\u00f0.<\/p>\n<p>Sambandi\u00f0 <em>allt heila gilli\u00f0<\/em> er <a href=\"https:\/\/islenskordabok.arnastofnun.is\/ord\/15429\">gefi\u00f0<\/a> \u00ed <em>\u00cdslenskri n\u00fat\u00edmam\u00e1lsor\u00f0ab\u00f3k <\/em>og sk\u00fdrt 'allt saman' \u2013 \u00ed <em>\u00cdslenskri or\u00f0ab\u00f3k <\/em>er sk\u00fdringunni \u201aallt heila klabbi\u00f0\u2018 b\u00e6tt vi\u00f0. \u00deetta er komi\u00f0 \u00far d\u00f6nsku \u00fear sem <em>gilde <\/em><a href=\"https:\/\/ordnet.dk\/ddo\/ordbog?query=gilde\">merkir<\/a> '(rausnarleg, villt) veisla' og <em>betale hele gildet <\/em>er \u00feekkt or\u00f0asamband. \u00cd <em>Speglinum <\/em>1938 segir: \u201eekki er a\u00f0 f\u00e1rast um \u00fe\u00f3 gilli\u00f0 kosta\u00f0i ein skitin hundra\u00f0 \u00fe\u00fasund.\u201c \u00cd fyris\u00f6gn \u00ed <em>V\u00edsi <\/em>1955 segir: \u201e\u201eGilli\u00f0\u201c kosta\u00f0i millj\u00f3n.\u201c Sambandi\u00f0 <em>allt heila gilli\u00f0 <\/em>kemur fyrst fyrir \u00ed <em>Al\u00fe\u00fd\u00f0ubla\u00f0inu <\/em>1939. \u00cd <em>Al\u00fe\u00fd\u00f0ubla\u00f0inu <\/em>1968 segir: \u201eH\u00fan elskar mig og b\u00f6rnin m\u00edn og h\u00fasi\u00f0 mitt og b\u00edlinn minn og budduna m\u00edna og innist\u00e6\u00f0una m\u00edna og rakketti\u00f0 mitt og heila gilli\u00f0.\u201c Alls eru r\u00fam hundra\u00f0 d\u00e6mi um <em>heila gilli\u00f0 <\/em>\u00e1 <em>t\u00edmarit.is <\/em>en sambandi\u00f0 vir\u00f0ist vera \u00e1 \u00fatlei\u00f0 \u00far m\u00e1linu.<\/p>\n<p>Or\u00f0i\u00f0 <em>moj <\/em>er <a href=\"https:\/\/islenskordabok.arnastofnun.is\/ord\/28749\">sk\u00fdrt<\/a> 'fyrirh\u00f6fn' \u00ed <em>\u00cdslenskri n\u00fat\u00edmam\u00e1lsor\u00f0ab\u00f3k <\/em>en \u00ed <em>\u00cdslenskri or\u00f0ab\u00f3k <\/em>er \u00fea\u00f0 einnig sk\u00fdrt 'rusl, skran; bull, \u00fev\u00e6la'. Sama gildir um <em>\u00cdslenska or\u00f0sifjab\u00f3k <\/em>\u00fear sem or\u00f0i\u00f0 er <a href=\"https:\/\/ordsifjabok.arnastofnun.is\/faersla\/12399\">sagt<\/a> t\u00f6kuor\u00f0 \u00far d\u00f6nsku <em>m\u00f8g<\/em> sem merki 'mykja, saur, \u00f3hreinindi' e\u00f0a 'eitthva\u00f0 einskisvert e\u00f0a l\u00edtils vir\u00f0i'. \u00cd <em>Ing\u00f3lfi <\/em>1912 segir: \u201e\u00fe\u00f3 \u00e9g s\u00e9 n\u00fa reyndar aldanskur fr\u00e1 hvirfli til ilja, me\u00f0 h\u00fa\u00f0 og h\u00e1ri, gleraugum og \u00f6llu, heila mojinu.\u201c \u00cd <em>Speglinum <\/em>1926 segir: \u201eBi\u00f0 jeg y\u00f0ur \u00fearaflei\u00f0andi, a\u00f0 p\u00fablisera heila moji\u00f0 \u00ed y\u00f0ar hei\u00f0ra\u00f0a sj\u00farnali.\u201c \u00deetta eru einu d\u00e6min um (<em>allt<\/em>) <em>heila moji\u00f0 <\/em>\u00e1 <em>t\u00edmarit.is <\/em>og engin sl\u00edk d\u00e6mi eru \u00ed <em>Risam\u00e1lheildinni<\/em>. \u00dear eru vissulega h\u00e1tt \u00ed 250 d\u00e6mi um <em>moj<\/em> en \u00fear vir\u00f0ist or\u00f0i\u00f0 alltaf hafa merkinguna 'fyrirh\u00f6fn' eins og \u00ed <em>\u00cdslenskri n\u00fat\u00edmam\u00e1lsor\u00f0ab\u00f3k<\/em>.<\/p>\n<p>\u00dea\u00f0 er sem s\u00e9 lj\u00f3st a\u00f0 til hafa veri\u00f0 \u00ed m\u00e1linu samb\u00f6ndin (<em>allt<\/em>) (<em>heila<\/em>)<em> gilli\u00f0<\/em> og (<em>allt<\/em>) (<em>heila<\/em>)<em> moji\u00f0<\/em> \u00ed svipa\u00f0ri merkingu, en b\u00e6\u00f0i vir\u00f0ast vera a\u00f0 hverfa og \u00ed sta\u00f0 \u00feeirra hefur komi\u00f0 (<em>allt<\/em>) (<em>heila<\/em>) <em>gillimoji\u00f0<\/em>. Um \u00fea\u00f0 (og hli\u00f0armyndina <em>gillemoj<\/em>) eru ellefu d\u00e6mi \u00e1 <em>t\u00edmarit.is<\/em>, \u00fea\u00f0 elsta \u00ed grein eftir Gu\u00f0mund Andra Thorsson \u00ed <em>Heimsmynd <\/em>1993: \u201eSj\u00e1lfir vilja \u00feeir ekki sj\u00e1 samf\u00e9lagi\u00f0, kirkjuna, fj\u00f6lmi\u00f0lana, stj\u00f3rnm\u00e1laflokkana, allt heila gillimoji\u00f0.\u201c \u00deetta er vitanlega mj\u00f6g \u00f3formlegt or\u00f0 og \u00ed <em>Risam\u00e1lheildinni <\/em>eru a\u00f0eins t\u00e6p tuttugu d\u00e6mi um \u00fea\u00f0 \u2013 reyndar f\u00e6st af samf\u00e9lagsmi\u00f0lum. M\u00e9r finnst langl\u00edklegast a\u00f0 \u00feetta samband s\u00e9 samsteypa \u00far hinum tveimur \u00fe\u00f3tt vissulega s\u00e9 hugsanlegt a\u00f0 tenging vi\u00f0 <em>whole megilla <\/em>eigi einhvern hlut a\u00f0 m\u00e1li.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Or\u00f0i\u00f0 gillimoj (e\u00f0a gillemoj) er m\u00f6rgum kunnugt \u00fe\u00f3tt \u00fea\u00f0 s\u00e9 ekki a\u00f0 finna \u00ed neinum or\u00f0ab\u00f3kum og sj\u00e1ist sjaldan \u00e1 prenti \u2013 oftast nota\u00f0 \u00ed sambandinu allt (heila) gillimoji\u00f0 sem merkir svipa\u00f0 og allt heila klabbi\u00f0. \u00c9g rakst \u00e1 umr\u00e6\u00f0ur um uppruna or\u00f0sins \u00e1 Facebook \u00fear sem \u00fev\u00ed var velt upp hvort \u00fea\u00f0 v\u00e6ri skylt [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":141,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[158635],"tags":[],"class_list":["post-8180","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-malfar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8180","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/users\/141"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=8180"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8180\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8181,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8180\/revisions\/8181"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=8180"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=8180"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=8180"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}