{"id":8204,"date":"2026-06-26T22:10:17","date_gmt":"2026-06-26T22:10:17","guid":{"rendered":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/?p=8204"},"modified":"2026-06-26T22:10:17","modified_gmt":"2026-06-26T22:10:17","slug":"hvad-merkir-komma-i-upptalningum","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/2026\/06\/26\/hvad-merkir-komma-i-upptalningum\/","title":{"rendered":"Hva\u00f0 merkir komma \u00ed upptalningum?"},"content":{"rendered":"<p>&nbsp;<\/p>\n<p>\u00cd <em>DV <\/em>\u00ed dag er <a href=\"https:\/\/www.dv.is\/frettir\/2026\/06\/26\/taldi-ser-hafa-verid-mismunad-a-grundvelli-kyns-vegna-notkunar-kommu-i\">sagt fr\u00e1<\/a> \u00farskur\u00f0i k\u00e6runefndar jafnr\u00e9ttism\u00e1la \u00ed m\u00e1li \u00fear sem ni\u00f0ursta\u00f0an valt \u00e1 t\u00falkun greinarmerkja. \u00cd honum <a href=\"https:\/\/www.stjornarradid.is\/gogn\/urskurdir-og-alit-\/stakur-urskurdur\/2026\/05\/06\/Mal-nr.-30-2024-Urskurdur\/\">segir<\/a>: \u201eAf h\u00e1lfu k\u00e6randa er byggt \u00e1 \u00fev\u00ed a\u00f0 or\u00f0alag menntunar- og h\u00e6fniskr\u00f6fu \u00ed augl\u00fdsingu um \u201eMeistarapr\u00f3f e\u00f0a emb\u00e6ttispr\u00f3f \u00ed l\u00f6gfr\u00e6\u00f0i, meistarapr\u00f3f \u00ed opinberri stj\u00f3rns\u00fdslu e\u00f0a samb\u00e6rilegt n\u00e1m sem n\u00fdtist \u00ed starfi\u201c hafi veri\u00f0 sk\u00fdrt um a\u00f0 \u00ed \u00fev\u00ed f\u00e6list \u00f3fr\u00e1v\u00edkjanleg krafa um a\u00f0 ums\u00e6kjandi hef\u00f0i annars vegar loki\u00f0 meistarapr\u00f3fi e\u00f0a emb\u00e6ttispr\u00f3fi \u00ed l\u00f6gfr\u00e6\u00f0i og hins vegar meistarapr\u00f3fi \u00ed opinberri stj\u00f3rns\u00fdslu e\u00f0a samb\u00e6rilegu n\u00e1mi sem n\u00fdttist \u00ed starfi. Skilyr\u00f0in tv\u00f6 s\u00e9u talin upp me\u00f0 kommu \u00e1 milli og \u00fev\u00ed s\u00e9 um upptalningu a\u00f0 r\u00e6\u00f0a, sbr. 21. t\u00f6lul. fylgiskjals me\u00f0 augl\u00fdsingu um setningu \u00edslenskra <a href=\"https:\/\/ritreglur.arnastofnun.is\/\">ritreglna<\/a> nr. 800\/2018.\u201c<\/p>\n<p>K\u00e6runefndin hafna\u00f0i \u00feeirri t\u00falkun a\u00f0 komman \u00e1 eftir \u201eMeistarapr\u00f3f e\u00f0a emb\u00e6ttispr\u00f3f \u00ed l\u00f6gfr\u00e6\u00f0i\u201c t\u00e1kna\u00f0i <em>og <\/em>\u00ed \u00feessu tilviki. \u00cd ni\u00f0urst\u00f6\u00f0um hennar segir: \u201eA\u00f0 mati nefndarinnar ver\u00f0ur ekki anna\u00f0 r\u00e1\u00f0i\u00f0 en a\u00f0 tilvitna\u00f0 or\u00f0alag hafi teki\u00f0 til \u00feriggja menntunarkosta \u00fe.e. l\u00f6gfr\u00e6\u00f0imenntunar, meistarapr\u00f3fs \u00ed opinberri stj\u00f3rns\u00fdslu e\u00f0a samb\u00e6rilegs n\u00e1m sem n\u00fdtist \u00ed starfi. \u00cd augl\u00fdsingu um setningu \u00edslenskra ritreglna nr. 800\/2018, sem gilda me\u00f0al annars um \u00fatgefi\u00f0 efni \u00e1 vegum hins opinbera, er kve\u00f0i\u00f0 \u00e1 um a\u00f0 komma s\u00e9 h\u00f6f\u00f0 \u00ed upptalningu nema \u00fear sem nota\u00f0ar eru samtengingar. A\u00f0 \u00feessu athugu\u00f0u ver\u00f0ur ekki fallist \u00e1 me\u00f0 k\u00e6randa a\u00f0 ni\u00f0ursta\u00f0a k\u00e6r\u00f0a \u00ed \u00feessum \u00fe\u00e6tti hafi veri\u00f0 \u00ed \u00f3samr\u00e6mi vi\u00f0 menntunarkr\u00f6fu augl\u00fdsingar.\u201c<\/p>\n<p>\u00c9g er algerlega samm\u00e1la k\u00e6runefndinni \u00fearna en m\u00e9r finnst samt a\u00f0 h\u00fan hef\u00f0i m\u00e1tt r\u00f6ksty\u00f0ja ni\u00f0urst\u00f6\u00f0u s\u00edna \u00ed sta\u00f0 \u00feess a\u00f0 segja bara \u201eA\u00f0 mati nefndarinnar ver\u00f0ur ekki anna\u00f0 r\u00e1\u00f0i\u00f0 en tilvitna\u00f0 or\u00f0alag hafi teki\u00f0 til \u00feriggja menntunarkosta\u201c. \u00dearna er vissulega um upptalningu \u00feriggja menntunarkosta a\u00f0 r\u00e6\u00f0a, en misskilningur k\u00e6randa felst \u00ed \u00fev\u00ed a\u00f0 l\u00edta svo \u00e1 a\u00f0 \u00ed sl\u00edkri upptalningu merki komma alltaf <em>og<\/em>. \u00cd upptalningu af \u00feessu tagi er yfirleitt h\u00f6f\u00f0 samtenging \u00e1 undan s\u00ed\u00f0asta li\u00f0 en komma \u00e1 milli fyrri li\u00f0a, og \u00fea\u00f0 er \u00feessi samtenging sem r\u00e6\u00f0ur \u00fev\u00ed hvernig komma milli undanfarandi li\u00f0a er t\u00falku\u00f0. H\u00fan merkir \u00fev\u00ed a\u00f0eins <em>og <\/em>a\u00f0 s\u00fa samtenging fari \u00e1 undan s\u00ed\u00f0asta li\u00f0 upptalningarinnar \u2013 \u00fea\u00f0 m\u00e1 segja a\u00f0 merking hennar s\u00e9 afritu\u00f0 \u00e1 kommurnar.<\/p>\n<p>Ef <em>e\u00f0a <\/em>fer \u00e1 undan s\u00ed\u00f0asta li\u00f0num ver\u00f0ur hins vegar a\u00f0 t\u00falka kommur milli undanfarandi li\u00f0a sem <em>e\u00f0a<\/em>. \u00deetta s\u00e9st \u00e1 einf\u00f6ldu d\u00e6mi. Ef vi\u00f0 segjum <em>\u00e9g \u00fearf a\u00f0 hitta Kasper, Jesper <strong>og<\/strong> J\u00f3natan<\/em> \u00fe\u00e1 viljum vi\u00f0 hitta alla \u00ferj\u00e1, en ef vi\u00f0 segjum <em>\u00e9g \u00fearf a\u00f0 hitta Kasper, Jesper <strong>e\u00f0a<\/strong> J\u00f3natan <\/em>viljum vi\u00f0 bara hitta einhvern \u00feeirra \u00feriggja \u2013 ekki anna\u00f0hvort b\u00e6\u00f0i Kasper og Jesper e\u00f0a \u00fe\u00e1 J\u00f3natan. Vegna \u00feess a\u00f0 \u00ed umr\u00e6ddri augl\u00fdsingu st\u00f3\u00f0 \u201eMeistarapr\u00f3f e\u00f0a emb\u00e6ttispr\u00f3f \u00ed l\u00f6gfr\u00e6\u00f0i, meistarapr\u00f3f \u00ed opinberri stj\u00f3rns\u00fdslu e\u00f0a samb\u00e6rilegt n\u00e1m sem n\u00fdtist \u00ed starfi\u201c ver\u00f0ur a\u00f0 t\u00falka kommuna \u00e1 eftir \u201eMeistarapr\u00f3f e\u00f0a emb\u00e6ttispr\u00f3f \u00ed l\u00f6gfr\u00e6\u00f0i\u201c sem <em>e\u00f0a<\/em>. Ef gera hef\u00f0i \u00e1tt skilyr\u00f0i um hvort tveggja hef\u00f0i or\u00f0i\u00f0 a\u00f0 hafa samtenginguna <em>og <\/em>\u00e1 eftir fyrsta li\u00f0num \u00ed sta\u00f0 kommunnar.<\/p>\n<p>En \u00fe\u00f3tt \u00feetta m\u00e1l hafi sn\u00faist um t\u00falkun kommunnar gildir \u00ed raun alveg hi\u00f0 sama um tala\u00f0 m\u00e1l, \u00fe\u00f3tt \u00fear s\u00e9u vitanlega engin greinarmerki. \u00dea\u00f0 er sami merkingarmunur \u00e1 t\u00f6lu\u00f0u setningunum <em>\u00e9g \u00fearf a\u00f0 hitta Kasper Jesper <strong>og <\/strong>J\u00f3natan<\/em> og <em>\u00e9g \u00fearf a\u00f0 hitta Kasper Jesper <strong>e\u00f0a <\/strong>J\u00f3natan<\/em> \u2013 \u00e1n nokkurra hl\u00e9a e\u00f0a t\u00f3nfallsbreytinga sem samsvara oft greinarmerkjum \u2013 og \u00e1 samsvarandi ritu\u00f0um setningum. \u00deegar li\u00f0irnir \u00ed upptalningunni eru einyrtir er l\u00edka alveg h\u00e6gt a\u00f0 sleppa kommunum \u00ed ritu\u00f0u m\u00e1li (\u00fe\u00f3tt \u00fea\u00f0 s\u00e9 ekki \u00ed samr\u00e6mi vi\u00f0 ritreglur) og \u00fea\u00f0 hefur engin \u00e1hrif \u00e1 t\u00falkunina \u2013 vi\u00f0 skiljum \u00feetta alltaf svo a\u00f0 \u00e1 milli fyrri li\u00f0anna s\u00e9 sama samtenging og \u00e1 undan \u00feeim s\u00ed\u00f0asta. \u00cd d\u00e6minu \u00ed augl\u00fdsingunni er hins vegar nau\u00f0synlegt a\u00f0 hafa kommuna me\u00f0.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&nbsp; \u00cd DV \u00ed dag er sagt fr\u00e1 \u00farskur\u00f0i k\u00e6runefndar jafnr\u00e9ttism\u00e1la \u00ed m\u00e1li \u00fear sem ni\u00f0ursta\u00f0an valt \u00e1 t\u00falkun greinarmerkja. \u00cd honum segir: \u201eAf h\u00e1lfu k\u00e6randa er byggt \u00e1 \u00fev\u00ed a\u00f0 or\u00f0alag menntunar- og h\u00e6fniskr\u00f6fu \u00ed augl\u00fdsingu um \u201eMeistarapr\u00f3f e\u00f0a emb\u00e6ttispr\u00f3f \u00ed l\u00f6gfr\u00e6\u00f0i, meistarapr\u00f3f \u00ed opinberri stj\u00f3rns\u00fdslu e\u00f0a samb\u00e6rilegt n\u00e1m sem n\u00fdtist \u00ed starfi\u201c hafi [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":141,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[158635],"tags":[],"class_list":["post-8204","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-malfar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8204","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/users\/141"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=8204"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8204\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8205,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8204\/revisions\/8205"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=8204"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=8204"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=8204"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}