{"id":8219,"date":"2026-07-22T10:00:34","date_gmt":"2026-07-22T10:00:34","guid":{"rendered":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/?p=8219"},"modified":"2026-07-22T10:00:34","modified_gmt":"2026-07-22T10:00:34","slug":"hann-lest-dogum-sidar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/2026\/07\/22\/hann-lest-dogum-sidar\/","title":{"rendered":"Hann l\u00e9st d\u00f6gum s\u00ed\u00f0ar"},"content":{"rendered":"<p>\u00c1 vefmi\u00f0li rakst \u00e9g \u00e1 setninguna \u201eBr\u00e9f sem var skrifa\u00f0 af far\u00feega skipsins Titanic d\u00f6gum \u00e1\u00f0ur en hann l\u00e9st ver\u00f0ur bo\u00f0i\u00f0 upp \u00e1 sunnudaginn\u201c. Fyrir utan skipsheiti\u00f0 <em>Titanic<\/em> eru \u00fearna au\u00f0vita\u00f0 eint\u00f3m \u00edslensk or\u00f0, en or\u00f0alagi\u00f0 er \u00fe\u00f3 ekki \u00ed fullu samr\u00e6mi vi\u00f0 hef\u00f0bundna \u00edslenska setningager\u00f0. Samkv\u00e6mt henni v\u00e6ri nefnilega eitthvert \u00e1kv\u00e6\u00f0isor\u00f0 me\u00f0 nafnor\u00f0inu <em>d\u00f6gum <\/em>\u00fearna, t\u00f6luor\u00f0, l\u00fdsingaror\u00f0 e\u00f0a \u00f3\u00e1kve\u00f0i\u00f0 fornafn \u2013 t.d. <em>tveimur d\u00f6gum<\/em>, <em>f\u00e1um d\u00f6gum<\/em>, <em>einhverjum d\u00f6gum<\/em>, <em>nokkrum d\u00f6gum <\/em>e\u00f0a eitthva\u00f0 sl\u00edkt. Aftur \u00e1 m\u00f3ti er engin \u00fe\u00f6rf \u00e1 sl\u00edku \u00e1kv\u00e6\u00f0isor\u00f0i \u00ed ensku og lj\u00f3st vir\u00f0ist a\u00f0 setningin er yfirf\u00e6r\u00f0 beint \u00far \u00fev\u00ed m\u00e1li \u2013 \u00ed \u00fdmsum fr\u00e9ttum af umr\u00e6ddu br\u00e9fi <a href=\"https:\/\/news.sky.com\/story\/rare-titanic-letter-written-days-before-sinking-to-go-on-sale-13565481\">segir<\/a> \u201eA rare Titanic letter written by a passenger days before he died in the disaster.\u201c<\/p>\n<p>\u00c9g hef svo sem rekist \u00e1 hli\u00f0st\u00e6\u00f0ar setningar \u00e1\u00f0ur og h\u00e6gt er a\u00f0 finna \u00fdmis d\u00e6mi \u00ed textum fr\u00e1 s\u00ed\u00f0ustu \u00e1rum. \u00cd <em>V\u00edsi <\/em>2008 segir: \u201e\u00c1rum s\u00ed\u00f0ar f\u00e9kk \u00e9g loks t\u00e6kif\u00e6ri til a\u00f0 hitta anna\u00f0 k\u00f3ngaf\u00f3lk.\u201c \u00cd <em>Morgunbla\u00f0inu <\/em>2011 segir: \u201eKlukkustundum s\u00ed\u00f0ar \u00e1tta starfsmenn sig \u00e1 \u00fev\u00ed a\u00f0 eitthva\u00f0 vantar \u00ed hillurnar.\u201c \u00cd <em>Morgunbla\u00f0inu <\/em>2016 segir: \u201eD\u00f6gum s\u00ed\u00f0ar spur\u00f0i h\u00fan mig \u00fat \u00ed \u00feennan Gimbil.\u201c \u00cd <em>V\u00edsi <\/em>2016 segir: \u201eD\u00f6gum seinna [\u2026] fannst s\u00ed\u00f0asta manneskjan sem grafist haf\u00f0i undir snj\u00f3\u00feunganum.\u201c \u00cd <em>V\u00edsi <\/em>2018 segir: \u201eM\u00edn\u00fatum s\u00ed\u00f0ar hringdi forsetinn.\u201c \u00cd <em>V\u00edsi <\/em>2018 segir: \u201eM\u00e1nu\u00f0um s\u00ed\u00f0ar \u00e1tta\u00f0i sig h\u00fan hins vegar \u00e1 \u00fev\u00ed hvers e\u00f0lis brotin hafi veri\u00f0.\u201c \u00cd <em>B\u00e6ndabla\u00f0inu <\/em>2021 segir: \u201eVikum e\u00f0a m\u00e1nu\u00f0um s\u00ed\u00f0ar komu \u00feau aftur \u00e1 \u00fea\u00f0 sv\u00e6\u00f0i sem \u00fe\u00e6r h\u00f6f\u00f0u veri\u00f0 \u00e1.\u201c<\/p>\n<p>\u00dearna eru d\u00e6mi um \u00fdmis or\u00f0 sem v\u00edsa til t\u00edma \u2013 <em>m\u00edn\u00fata<\/em>, <em>klukkustund<\/em>, <em>dagur<\/em>, <em>vika<\/em>, <em>m\u00e1nu\u00f0ur<\/em>, <em>\u00e1r<\/em>. \u00cd \u00f6llum \u00feessum d\u00e6mum finnst m\u00e9r \u00feurfa a\u00f0 vera eitthvert \u00e1kv\u00e6\u00f0isor\u00f0 \u00e1 undan nafnor\u00f0inu \u00fe\u00f3tt \u00feau hlj\u00f3mi vissulega ekki \u00f6ll jafn \u00f3e\u00f0lilega \u00ed m\u00ednum eyrum. \u00de\u00f3tt \u00e9g hafi ekki fundi\u00f0 d\u00e6mi um \u00fea\u00f0 \u00ed flj\u00f3tu brag\u00f0i m\u00e6tti e.t.v. b\u00faast vi\u00f0 svipu\u00f0um d\u00e6mum me\u00f0 \u00f6\u00f0rum or\u00f0um sem v\u00edsa til annars konar m\u00e6lingar, svo sem lengdar e\u00f0a h\u00e6\u00f0ar \u2013 setningar eins og *<em>\u00feessi lei\u00f0 er bara k\u00edl\u00f3metrum lengri en hin <\/em>e\u00f0a *<em>sj\u00e1varbor\u00f0 er sentimetrum h\u00e6rri en fyrir \u00f6ld<\/em>. Sl\u00edk bein yfirf\u00e6rsla ensks or\u00f0alags er s\u00edfellt a\u00f0 ver\u00f0a meira \u00e1berandi \u00ed \u00edslensku eins og \u00e9g hef oft skrifa\u00f0 um. \u00deetta eru kannski ekki st\u00f3rkostleg m\u00e1lspj\u00f6ll en samt alltaf betra a\u00f0 halda sig vi\u00f0 m\u00e1lhef\u00f0.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00c1 vefmi\u00f0li rakst \u00e9g \u00e1 setninguna \u201eBr\u00e9f sem var skrifa\u00f0 af far\u00feega skipsins Titanic d\u00f6gum \u00e1\u00f0ur en hann l\u00e9st ver\u00f0ur bo\u00f0i\u00f0 upp \u00e1 sunnudaginn\u201c. Fyrir utan skipsheiti\u00f0 Titanic eru \u00fearna au\u00f0vita\u00f0 eint\u00f3m \u00edslensk or\u00f0, en or\u00f0alagi\u00f0 er \u00fe\u00f3 ekki \u00ed fullu samr\u00e6mi vi\u00f0 hef\u00f0bundna \u00edslenska setningager\u00f0. Samkv\u00e6mt henni v\u00e6ri nefnilega eitthvert \u00e1kv\u00e6\u00f0isor\u00f0 me\u00f0 nafnor\u00f0inu d\u00f6gum [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":141,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[158635],"tags":[],"class_list":["post-8219","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-malfar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8219","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/users\/141"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=8219"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8219\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8220,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8219\/revisions\/8220"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=8219"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=8219"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=8219"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}