{"id":8266,"date":"2026-08-23T08:53:17","date_gmt":"2026-08-23T08:53:17","guid":{"rendered":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/?p=8266"},"modified":"2026-08-23T09:18:49","modified_gmt":"2026-08-23T09:18:49","slug":"fyrirsagnamal","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/2026\/08\/23\/fyrirsagnamal\/","title":{"rendered":"Fyrirsagnam\u00e1l"},"content":{"rendered":"<p>\u00cd undirfyrirs\u00f6gn \u00ed Morgunbla\u00f0inu \u00ed g\u00e6r <a href=\"https:\/\/www.mbl.is\/frettir\/innlent\/2026\/08\/22\/undirfyrirsogn_rengd\/\">segir<\/a>: \u201e\u00der\u00edr lagapr\u00f3fessorar telja engar undan\u00fe\u00e1gur \u00ed bo\u00f0i vi\u00f0 a\u00f0ild.\u201c \u00deetta er sk\u00fdr og fyrirvaralaus fullyr\u00f0ing um afst\u00f6\u00f0u pr\u00f3fessoranna, en eins og segir \u00ed yfirl\u00fdsingu \u00feeirra: \u201e\u00deessi fr\u00e9tt er \u00f3s\u00f6nn og ekki \u00ed samr\u00e6mi vi\u00f0 \u00e1litsger\u00f0 okkar.\u201c \u00cd sta\u00f0 \u00feess a\u00f0 vi\u00f0urkenna \u00fea\u00f0 segir Morgunbla\u00f0i\u00f0: \u201e\u00cd yfirl\u00fdsingu sinni gera h\u00f6fundar \u00e1litsger\u00f0arinnar athugasemd vi\u00f0 undirfyrirs\u00f6gn fr\u00e9ttar, sem v\u00edsar til sko\u00f0unar vi\u00f0m\u00e6landa bla\u00f0sins \u00e1 \u00fe\u00fd\u00f0ingu \u00e1litsger\u00f0arinnar. Ekki \u00fearf a\u00f0 leita lengra en \u00ed \u00feri\u00f0ju m\u00e1lsgrein fr\u00e9ttarinnar til \u00feess a\u00f0 n\u00e1nari grein s\u00e9 ger\u00f0 fyrir \u00fev\u00ed.\u201c \u00deetta er f\u00e1r\u00e1nlegt yfirkl\u00f3r \u2013 fyrirs\u00f6gnin er hvorki innan g\u00e6salappa n\u00e9 \u00ed vi\u00f0tengingarh\u00e6tti og \u00fev\u00ed er \u00fatiloka\u00f0 a\u00f0 \u00e1lykta anna\u00f0 en \u00feetta s\u00e9 fullyr\u00f0ing bla\u00f0sins.<\/p>\n<p>\u00cd framhaldinu segir Morgunbla\u00f0i\u00f0: \u201eVel er \u00feekkt a\u00f0 fyrirsagnir og undirfyrirsagnir l\u00fata eigin l\u00f6gm\u00e1lum, \u00feeim er \u00e6tla[\u00f0] a\u00f0 vekja athygli en geta ekki sagt alla s\u00f6gu.\u201c \u00deetta er au\u00f0vita\u00f0 r\u00e9tt svo langt sem \u00fea\u00f0 n\u00e6r. Fyrirsagnir hafa t.d. oft s\u00e9rstaka setningager\u00f0 sem ekki t\u00ed\u00f0kast \u00ed samfelldum texta. Me\u00f0al \u00feess er notkun vi\u00f0tengingarh\u00e1ttar til a\u00f0 s\u00fdna a\u00f0 textinn s\u00e9 haf\u00f0ur eftir einhverjum en ekki or\u00f0 fj\u00f6lmi\u00f0ilsins sj\u00e1lfs. Ef fyrirs\u00f6gnin hef\u00f0i veri\u00f0 \u201e\u00der\u00edr lagapr\u00f3fessorar telj<strong>i<\/strong> engar undan\u00fe\u00e1gur \u00ed bo\u00f0i vi\u00f0 a\u00f0ild\u201c v\u00e6ri notkun myndarinnar <em>telji <\/em>vissulega \u00ed andst\u00f6\u00f0u vi\u00f0 venjulega notkun vi\u00f0tengingarh\u00e1ttar, en hugmyndin er a\u00f0 lesendur b\u00e6ti \u00ed huga s\u00e9r einhverju sem r\u00e9ttl\u00e6ti hana \u00fearna framan vi\u00f0, svo sem \u201e(Segir a\u00f0) \u00fer\u00edr lagapr\u00f3fessorar telji \u2026\u201c.<\/p>\n<p>\u00de\u00f3tt ekki hugnist \u00f6llum sl\u00edk notkun vi\u00f0tengingarh\u00e1ttar m\u00e1 segja a\u00f0 h\u00fan hafi \u00f6\u00f0last nokkra hef\u00f0 \u00ed \u00edslensku bla\u00f0am\u00e1li og ef henni hef\u00f0i veri\u00f0 beitt \u00fearna hef\u00f0i bla\u00f0i\u00f0 me\u00f0 r\u00e9ttu geta\u00f0 firrt sig \u00e1byrg\u00f0 \u00e1 rangri fullyr\u00f0ingu og komi\u00f0 \u00e1byrg\u00f0inni yfir \u00e1 vi\u00f0m\u00e6landann \u2013 eins og reynt er a\u00f0 gera. En frams\u00f6guh\u00e1tturinn \u00fatilokar \u00fea\u00f0, og \u00fe\u00f3tt \u00fea\u00f0 s\u00e9 r\u00e9tt a\u00f0 fyrirsagnir \u201egeta ekki sagt alla s\u00f6gu\u201c ver\u00f0ur a\u00f0 gera \u00fe\u00e1 kr\u00f6fu til \u00feeirra a\u00f0 \u00fe\u00e6r s\u00e9u ekki \u00ed beinu \u00f3samr\u00e6mi vi\u00f0 fr\u00e9ttina. Eftir stendur a\u00f0 tilraunir Morgunbla\u00f0sins til a\u00f0 telja lesendum tr\u00fa um a\u00f0 vi\u00f0komandi fyrirs\u00f6gn eigi r\u00e9tt \u00e1 s\u00e9r eru gasl\u00fdsing, \u00f3merkilegur \u00fat\u00farsn\u00faningur. Fullyr\u00f0ingin er \u00e1 \u00e1byrg\u00f0 bla\u00f0sins, og h\u00fan er r\u00f6ng \u2013 Morgunbla\u00f0i\u00f0 sag\u00f0i \u00f3satt um \u00e1lit pr\u00f3fessoranna \u00feriggja.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00cd undirfyrirs\u00f6gn \u00ed Morgunbla\u00f0inu \u00ed g\u00e6r segir: \u201e\u00der\u00edr lagapr\u00f3fessorar telja engar undan\u00fe\u00e1gur \u00ed bo\u00f0i vi\u00f0 a\u00f0ild.\u201c \u00deetta er sk\u00fdr og fyrirvaralaus fullyr\u00f0ing um afst\u00f6\u00f0u pr\u00f3fessoranna, en eins og segir \u00ed yfirl\u00fdsingu \u00feeirra: \u201e\u00deessi fr\u00e9tt er \u00f3s\u00f6nn og ekki \u00ed samr\u00e6mi vi\u00f0 \u00e1litsger\u00f0 okkar.\u201c \u00cd sta\u00f0 \u00feess a\u00f0 vi\u00f0urkenna \u00fea\u00f0 segir Morgunbla\u00f0i\u00f0: \u201e\u00cd yfirl\u00fdsingu sinni gera [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":141,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[158635],"tags":[],"class_list":["post-8266","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-malfar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8266","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/users\/141"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=8266"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8266\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8269,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8266\/revisions\/8269"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=8266"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=8266"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=8266"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}