{"id":8285,"date":"2026-09-05T11:32:14","date_gmt":"2026-09-05T11:32:14","guid":{"rendered":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/?p=8285"},"modified":"2026-09-05T11:32:14","modified_gmt":"2026-09-05T11:32:14","slug":"hvad-vard-um-stjorana","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/2026\/09\/05\/hvad-vard-um-stjorana\/","title":{"rendered":"Hva\u00f0 var\u00f0 um -stj\u00f3rana?"},"content":{"rendered":"<p>\u00deegar \u00e9g var a\u00f0 alast upp var flestum verkefnum r\u00edkisins st\u00fdrt af alls konar stj\u00f3rum kenndum vi\u00f0 verksvi\u00f0 sitt \u2013 \u00feetta voru til d\u00e6mis <em>brunam\u00e1lastj\u00f3ri<\/em>, <em>b\u00fana\u00f0arm\u00e1lastj\u00f3ri<\/em>, <em>fiskim\u00e1lastj\u00f3ri<\/em>, <em>flugm\u00e1lastj\u00f3ri<\/em>, <em>fr\u00e6\u00f0slum\u00e1lastj\u00f3ri<\/em>, <em>hagstofustj\u00f3ri<\/em>, <em>p\u00f3st- og s\u00edmam\u00e1lastj\u00f3ri<\/em>, <em>rafmagnsveitustj\u00f3ri<\/em>, <em>raforkum\u00e1lastj\u00f3ri<\/em>, <em>r\u00edkisskattstj\u00f3ri<\/em>,<em> siglingam\u00e1lastj\u00f3ri<\/em>, <em>skattranns\u00f3knastj\u00f3ri<\/em>,<em> tollstj\u00f3ri<\/em>,<em> \u00fatvarpsstj\u00f3ri<\/em>, <em>ve\u00f0urstofustj\u00f3ri<\/em>, <em>vegam\u00e1lastj\u00f3ri<\/em>, <em>vei\u00f0im\u00e1lastj\u00f3ri<\/em>, <em>vei\u00f0istj\u00f3ri<\/em>, <em>ver\u00f0lagsstj\u00f3ri<\/em>, <em>vita- og hafnarm\u00e1lastj\u00f3ri<\/em> og eflaust \u00fdmsir a\u00f0rir stj\u00f3rar sem \u00e9g man ekki eftir \u00ed svipinn. \u00a0Bj\u00f6rn J\u00f3hann Bj\u00f6rnsson skrifa\u00f0i um \u00feetta \u00ed <em>Morgunbla\u00f0inu <\/em>2014 og <a href=\"https:\/\/timarit.is\/page\/6071073?iabr=on#page\/n3\/mode\/1up\/\">sag\u00f0i<\/a>: \u201eMe\u00f0 sameiningum r\u00edkisstofnana og tilheyrandi lagabreytingum hafa \u00fdmis starfsheiti yfirmanna s\u00f6mu stofnana veri\u00f0 l\u00f6g\u00f0 ni\u00f0ur.\u201c<\/p>\n<p>Bj\u00f6rn ger\u00f0i n\u00e1nari grein fyrir \u00fdmsum \u00feessara breytinga og b\u00e6tti vi\u00f0: \u201eS\u00ed\u00f0an eru enn \u00ed gildi titlar eins og tollstj\u00f3ri, r\u00edkisl\u00f6greglustj\u00f3ri, r\u00edkisskattstj\u00f3ri og skattranns\u00f3knarstj\u00f3ri, sem \u00f3m\u00f6gulegt er a\u00f0 segja til um hvort haldist um \u00f3munat\u00ed\u00f0.\u201c \u00dea\u00f0 ger\u00f0u \u00feeir sannarlega ekki. \u00derj\u00fa \u00feessara starfsheita eru n\u00fa horfin en eftir stendur <em>r\u00edkisl\u00f6greglustj\u00f3ri <\/em>sem reyndar var ekki til \u00ed m\u00ednu ungd\u00e6mi frekar en <em>fer\u00f0am\u00e1lastj\u00f3ri<\/em> og<em> fiskistofustj\u00f3ri<\/em> \u2013 oft er l\u00edka tala\u00f0 um <em>fangelsism\u00e1lastj\u00f3ra <\/em>en opinbera starfsheiti\u00f0 er <em>forstj\u00f3ri Fangelsism\u00e1lastofnunar<\/em>. Af \u00e1\u00f0urnefndum tuttugu stj\u00f3rum standa a\u00f0eins eftir <em>hagstofustj\u00f3ri <\/em>og <em>\u00fatvarpsstj\u00f3ri<\/em> \u00fe\u00f3tt gamalgr\u00f3in heiti eins og <em><a href=\"https:\/\/www.visir.is\/g\/20242536676d\/hildigunnur-nyr-vedurstofustjori\">ve\u00f0urstofustj\u00f3ri<\/a> <\/em>og <em><a href=\"https:\/\/www.mbl.is\/frettir\/innlent\/2023\/02\/20\/vegamalastjori_for_ut_af_veginum\/\">vegam\u00e1lastj\u00f3ri<\/a> <\/em>s\u00e9u i\u00f0ulega notu\u00f0 enn \u00fer\u00e1tt fyrir a\u00f0 vera ekki opinber starfsheiti.<\/p>\n<p>\u00cd m\u00f6rgum tilvikum eru \u00fe\u00e6r stofnanir sem umr\u00e6ddir stj\u00f3rar st\u00fdr\u00f0u ekki til lengur nema sem hluti annarra stofnana og \u00fev\u00ed sj\u00e1lfgefi\u00f0 a\u00f0 starfsheiti\u00f0 hyrfi. \u00deetta gildir t.d. um <em>Brunam\u00e1lastofnun<\/em>, <em>Flugm\u00e1lastj\u00f3rn<\/em>, <em>Siglingastofnun<\/em>,<em> Vita- og hafnarm\u00e1lastofnun<\/em> og fleiri. \u00cd \u00f6\u00f0rum tilvikum h\u00e9ldu stofnanir s\u00e9r \u00ed meginatri\u00f0um \u00fe\u00f3tt \u00fe\u00e6r breyttu um nafn, en <em>-stj\u00f3ra<\/em>-heiti\u00f0 tengdist ekki n\u00fdja nafninu \u2013 \u00feegar <em>Ver\u00f0lagsstofnun <\/em>breyttist \u00ed <em>Samkeppnisstofnun<\/em> var\u00f0 <em>ver\u00f0lagsstj\u00f3ri <\/em>ekki <em>samkeppnis<\/em>(<em>m\u00e1la<\/em>)<em>stj\u00f3ri <\/em>heldur <em>forstj\u00f3ri Samkeppnisstofnunar<\/em>. <em>Ve\u00f0urstofan <\/em>og <em>Vegager\u00f0in <\/em>halda s\u00ednum g\u00f6mlu heitum \u00fe\u00f3tt a\u00f0rar stofnanir hafi sameinast \u00feeim, en yfirmenn \u00feeirra heita n\u00fana \u00ed l\u00f6gum <em>forstj\u00f3ri Ve\u00f0urstofu \u00cdslands <\/em>og <em>forstj\u00f3ri Vegager\u00f0arinnar<\/em>.<\/p>\n<p>\u00deessar breytingar \u00e1 starfsheitum endurspegla v\u00e6ntanlega breytt vi\u00f0horf \u00ed samf\u00e9laginu \u2013 <em>stj\u00f3ra<\/em>-heitin voru b\u00f6rn s\u00edns t\u00edma, \u00feegar emb\u00e6ttismenn voru f\u00e1ir og st\u00fdr\u00f0u vanmegnugum stofnunum \u00fear sem \u00feeir voru nokkurs konar einvaldar, stundum jafnvel eini starfsma\u00f0urinn. \u00de\u00f3tt or\u00f0i\u00f0 sem oftast kemur \u00ed sta\u00f0inn, <em>forstj\u00f3ri<\/em>, endi vissulega l\u00edka \u00e1 <em>-stj\u00f3ri <\/em>er \u00fea\u00f0 miklu almennara og \u00e1 eftir kemur heiti stofnunarinnar \u2013 \u00fea\u00f0 felur sem s\u00e9 \u00ed s\u00e9r a\u00f0 s\u00e1 sem gegnir starfinu st\u00fdrir vi\u00f0komandi stofnun en hefur ekki alr\u00e6\u00f0isvald \u00e1 \u00fev\u00ed svi\u00f0i sem stofnunin starfar \u00e1. Fleiri starfsheiti sem hafa svipa\u00f0an bl\u00e6 hafa veri\u00f0 l\u00f6g\u00f0 ni\u00f0ur, svo sem <em>h\u00fasameistari r\u00edkisins<\/em>. Heiti\u00f0 <em>landl\u00e6knir <\/em>helst hins vegar enn \u00fe\u00f3tt deilt hafi veri\u00f0 um heiti <em>emb\u00e6ttis landl\u00e6knis<\/em> \u00e1 Al\u00feingi \u00e1ri\u00f0 2011.<\/p>\n<p>En \u00fe\u00f3tt flestar \u00feessar breytingar hafi veri\u00f0 e\u00f0lilegar og \u00f3hj\u00e1kv\u00e6milegar m\u00e1 vissulega halda \u00fev\u00ed fram a\u00f0 fr\u00e1 m\u00e1lfarslegu sj\u00f3narmi\u00f0i hafi g\u00f6mlu starfsheitin veri\u00f0 svipmeiri og skemmtilegri. \u00cd \u00e1\u00f0urnefndri <a href=\"https:\/\/timarit.is\/page\/6071073?iabr=on#page\/n3\/mode\/1up\/\">grein<\/a> \u00ed <em>Morgunbla\u00f0inu <\/em>2014 er vitna\u00f0 \u00ed J\u00f3hannes Bjarna Sigtryggsson m\u00e1lfr\u00e6\u00f0ing sem \u201esegir \u00feessi starfsheiti m\u00f6rg hver vera \u00e1ratugag\u00f6mul og hafa skapa\u00f0 s\u00e9r r\u00edka hef\u00f0 \u00ed tungum\u00e1linu. \u00deess vegna \u00feurfi mj\u00f6g g\u00f3\u00f0ar og gildar \u00e1st\u00e6\u00f0ur til a\u00f0 breyta \u00feeim\u201c. Og J\u00f3hannes h\u00e9lt \u00e1fram: \u201e\u00dea\u00f0 er eftirsj\u00e1 a\u00f0 \u00feessum n\u00f6fnum. \u00deau eru yfirleitt mj\u00f6g l\u00fdsandi heiti, stutt og g\u00f3\u00f0, og draga nafn sitt af heiti upprunalegu stofnunarinnar. Alltaf er \u00feetta spurning um hve miki\u00f0 v\u00e6gi hef\u00f0in \u00e1 a\u00f0 hafa \u00ed tungum\u00e1linu og \u00ed \u00feessum tilvikum \u00e6tti hef\u00f0in a\u00f0 hafa miki\u00f0 v\u00e6gi.\u201c<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00deegar \u00e9g var a\u00f0 alast upp var flestum verkefnum r\u00edkisins st\u00fdrt af alls konar stj\u00f3rum kenndum vi\u00f0 verksvi\u00f0 sitt \u2013 \u00feetta voru til d\u00e6mis brunam\u00e1lastj\u00f3ri, b\u00fana\u00f0arm\u00e1lastj\u00f3ri, fiskim\u00e1lastj\u00f3ri, flugm\u00e1lastj\u00f3ri, fr\u00e6\u00f0slum\u00e1lastj\u00f3ri, hagstofustj\u00f3ri, p\u00f3st- og s\u00edmam\u00e1lastj\u00f3ri, rafmagnsveitustj\u00f3ri, raforkum\u00e1lastj\u00f3ri, r\u00edkisskattstj\u00f3ri, siglingam\u00e1lastj\u00f3ri, skattranns\u00f3knastj\u00f3ri, tollstj\u00f3ri, \u00fatvarpsstj\u00f3ri, ve\u00f0urstofustj\u00f3ri, vegam\u00e1lastj\u00f3ri, vei\u00f0im\u00e1lastj\u00f3ri, vei\u00f0istj\u00f3ri, ver\u00f0lagsstj\u00f3ri, vita- og hafnarm\u00e1lastj\u00f3ri og eflaust \u00fdmsir a\u00f0rir stj\u00f3rar sem \u00e9g [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":141,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[158635],"tags":[],"class_list":["post-8285","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-malfar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8285","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/users\/141"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=8285"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8285\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8286,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8285\/revisions\/8286"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=8285"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=8285"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=8285"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}