{"id":8318,"date":"2026-09-23T14:04:06","date_gmt":"2026-09-23T14:04:06","guid":{"rendered":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/?p=8318"},"modified":"2026-09-23T14:04:06","modified_gmt":"2026-09-23T14:04:06","slug":"soludrifinn-eda-soluhvatur","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/2026\/09\/23\/soludrifinn-eda-soluhvatur\/","title":{"rendered":"S\u00f6ludrifinn e\u00f0a s\u00f6luhvatur?"},"content":{"rendered":"<p>L\u00fdsingaror\u00f0i\u00f0 <em>s\u00f6ludrifinn <\/em>finnst ekki \u00ed neinum \u00edslenskum or\u00f0ab\u00f3kum en hefur nokku\u00f0 veri\u00f0 nota\u00f0 a.m.k. undanfarinn aldarfj\u00f3r\u00f0ung. Elsta d\u00e6mi sem \u00e9g finn um \u00fea\u00f0 er \u00ed <em>Morgunbla\u00f0inu <\/em>\u00e1ri\u00f0 2000: \u201eVi\u00f0 leitum a\u00f0 s\u00f6ludrifnum einstaklingi.\u201c \u00cd <em>Morgunbla\u00f0inu <\/em>2003 segir: \u201eVi\u00f0 \u00e6tlum a\u00f0 innlei\u00f0a \u201eKaup\u00feingsk\u00falt\u00farinn\u201c \u00ed Sv\u00ed\u00fej\u00f3\u00f0 og gera starfsf\u00f3lki\u00f0 \u00fear me\u00f0 meira s\u00f6ludrifi\u00f0 en n\u00fa er raunin.\u201c \u00cd <em>Fr\u00e9ttabla\u00f0inu <\/em>2008 segir: \u201eTil \u00feess a\u00f0 komast \u00ed gegnum ni\u00f0ursveifluna \u00feurfa flest fyrirt\u00e6ki a\u00f0 vera mj\u00f6g s\u00f6ludrifin.\u201c \u00cd <em>Morgunbla\u00f0inu <\/em>2011 segir: \u201eStarfi\u00f0 oft einum of s\u00f6ludrifi\u00f0.\u201c \u00cd <em>Morgunbla\u00f0inu <\/em>2012 segir: \u201eAl\u00fej\u00f3\u00f0leg samt\u00f6k verslunarmi\u00f0st\u00f6\u00f0va, ICSC, hafa veitt Kringlunni silfurver\u00f0laun \u00ed flokki \u201es\u00f6ludrifinna marka\u00f0svi\u00f0bur\u00f0a\u201c.\u201c<\/p>\n<p>Or\u00f0i\u00f0 er sem s\u00e9 nota\u00f0 um f\u00f3lk, fyrirt\u00e6ki, st\u00f6rf, vi\u00f0bur\u00f0i og e.t.v. fleira. \u00dea\u00f0 er auglj\u00f3slega bein yfirf\u00e6rsla \u00e1 <em>sales driven <\/em>\u00ed ensku sem v\u00edsar til fyrirt\u00e6kja, menningar e\u00f0a stefnu \u00fear sem megin\u00e1herslan er l\u00f6g\u00f0 \u00e1 a\u00f0 h\u00e1marka s\u00f6lu og n\u00e1 s\u00f6lumarkmi\u00f0um til skamms t\u00edma. Vitanlega eru b\u00e1\u00f0ir hlutar or\u00f0sins \u00edslenskir en <em>-drifinn <\/em>er samt ekki s\u00e9rlega heppilegt sem s\u00ed\u00f0ari li\u00f0ur \u00ed \u00feessu tilviki vegna \u00feess a\u00f0 \u00fea\u00f0 or\u00f0 er, e\u00f0a var a.m.k. til skamms t\u00edma, einkum nota\u00f0 um v\u00e9lar og t\u00e6ki \u2013 <em>afturdrifinn<\/em>, <em>framdrifinn<\/em>, <em>fj\u00f3rhj\u00f3ladrifinn<\/em>, <em>rafdrifinn<\/em>, <em>v\u00f6kvadrifinn <\/em>o.s.frv. Vissulega hafa \u00fe\u00f3 nokkur \u00f6nnur hli\u00f0st\u00e6\u00f0 or\u00f0 af svipu\u00f0u merkingarsvi\u00f0i og <em>s\u00f6ludrifinn <\/em>komi\u00f0 inn \u00ed m\u00e1li\u00f0 \u00far ensku a\u00f0 undanf\u00f6rnu, svo sem <em>marka\u00f0sdrifinn<\/em>, <em>\u00fatflutningsdrifinn<\/em>, <em>\u00f3hagna\u00f0ardrifinn <\/em>o.fl.<\/p>\n<p>Or\u00f0i\u00f0 <em>s\u00f6ludrifinn<\/em> er svo sem ekkert or\u00f0skr\u00edpi og sj\u00e1lfsagt er \u00fea\u00f0 or\u00f0i\u00f0 kyrfilega fast \u00ed m\u00e1linu. \u00dea\u00f0 m\u00e1 samt alveg velta \u00fev\u00ed fyrir s\u00e9r hvort h\u00e6gt v\u00e6ri a\u00f0 finna eitthvert anna\u00f0 or\u00f0 sem f\u00e9lli betur a\u00f0 m\u00e1lhef\u00f0 og fylgdi enskunni ekki jafn n\u00e1kv\u00e6mlega. M\u00e9r finnst koma til greina a\u00f0 b\u00faa til or\u00f0i\u00f0 <em>s\u00f6luhvatur<\/em>. Seinni li\u00f0urinn, <em>hvatur<\/em>, er <a href=\"https:\/\/islenskordabok.arnastofnun.is\/ord\/49033\">sk\u00fdr\u00f0ur<\/a> 'r\u00f6skur \u00ed hreyfingum' \u00ed <em>\u00cdslenskri n\u00fat\u00edmam\u00e1lsor\u00f0ab\u00f3k <\/em>og einnig 'fj\u00f6rugur, vaskur' \u00ed <em>\u00cdslenskri or\u00f0ab\u00f3k<\/em>. S\u00fa merking g\u00e6ti \u00e1tt vi\u00f0 \u00fearna, og ekki s\u00ed\u00f0ur upphafleg merking or\u00f0stofnsins sem er 'a\u00f0 stinga, ota, \u00fer\u00fdsta' <a href=\"https:\/\/ordsifjabok.arnastofnun.is\/faersla\/7565\">samkv\u00e6mt<\/a> <em>\u00cdslenskri or\u00f0sifjab\u00f3k<\/em>. \u00deannig g\u00e6ti <em>s\u00f6luhvatt fyrirt\u00e6ki <\/em>augl\u00fdst eftir <em>s\u00f6luhv\u00f6tu starfsf\u00f3lki <\/em>til a\u00f0 vinna <em>s\u00f6luhv\u00f6t st\u00f6rf <\/em>og sinna <em>s\u00f6luhv\u00f6tum vi\u00f0bur\u00f0um <\/em>\u00ed samr\u00e6mi vi\u00f0 <em>s\u00f6luhvata stefnu <\/em>s\u00edna.<\/p>\n<p>\u00deetta m\u00e1 l\u00edka tengja \u00fdmsum or\u00f0um af sama merkingarsvi\u00f0i sem hafa <em>hvata- <\/em>sem fyrri li\u00f0, svo sem <em><a href=\"https:\/\/islenskordabok.arnastofnun.is\/ord\/63276\">hvatakerfi<\/a><\/em>, <em><a href=\"https:\/\/idordabanki.arnastofnun.is\/faersla\/525289\">hvatafer\u00f0<\/a><\/em>, <em>hvatagrei\u00f0sla<\/em>, <em>hvatapeningur <\/em>o.fl. En l\u00fdsingaror\u00f0i\u00f0 <em>s\u00f6ludrifinn <\/em>hefur l\u00edka geti\u00f0 af s\u00e9r nafnor\u00f0i\u00f0 <em>s\u00f6ludrifni<\/em> sem er stundum nota\u00f0 \u00ed atvinnuaugl\u00fdsingum. \u201eMikil s\u00f6ludrifni \u00e1samt vilja og elju til a\u00f0 n\u00e1 \u00e1rangri \u00ed starfi\u201c segir t.d. \u00ed <em>Morgunbla\u00f0inu <\/em>2009. \u00cd sta\u00f0inn fyrir <em>s\u00f6ludrifni <\/em>m\u00e6tti b\u00faa til or\u00f0i\u00f0 <em>s\u00f6luhveti<\/em>, leitt af (<em>s\u00f6lu<\/em>)<em>hvatur <\/em>\u00e1 sama h\u00e1tt og <em>leti <\/em>er leitt af <em>latur<\/em>. \u00dea\u00f0 t\u00e6ki au\u00f0vita\u00f0 t\u00edma a\u00f0 venjast or\u00f0unum <em>s\u00f6luhvatur <\/em>og <em>s\u00f6luhveti <\/em>og m\u00e9r finnst svo sem ekki l\u00edklegt a\u00f0 \u00feau komist \u00ed almenna notkun, en \u00fea\u00f0 er samt r\u00e9tt a\u00f0 hafa \u00ed huga a\u00f0 \u00fea\u00f0 er ekki alltaf nau\u00f0synlegt e\u00f0a \u00e6skilegt a\u00f0 \u00edslensk or\u00f0 s\u00e9u n\u00e1kv\u00e6m endur\u00f3mun enskra or\u00f0a.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>L\u00fdsingaror\u00f0i\u00f0 s\u00f6ludrifinn finnst ekki \u00ed neinum \u00edslenskum or\u00f0ab\u00f3kum en hefur nokku\u00f0 veri\u00f0 nota\u00f0 a.m.k. undanfarinn aldarfj\u00f3r\u00f0ung. Elsta d\u00e6mi sem \u00e9g finn um \u00fea\u00f0 er \u00ed Morgunbla\u00f0inu \u00e1ri\u00f0 2000: \u201eVi\u00f0 leitum a\u00f0 s\u00f6ludrifnum einstaklingi.\u201c \u00cd Morgunbla\u00f0inu 2003 segir: \u201eVi\u00f0 \u00e6tlum a\u00f0 innlei\u00f0a \u201eKaup\u00feingsk\u00falt\u00farinn\u201c \u00ed Sv\u00ed\u00fej\u00f3\u00f0 og gera starfsf\u00f3lki\u00f0 \u00fear me\u00f0 meira s\u00f6ludrifi\u00f0 en n\u00fa er raunin.\u201c [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":141,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[158635],"tags":[],"class_list":["post-8318","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-malfar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8318","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/users\/141"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=8318"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8318\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8319,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8318\/revisions\/8319"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=8318"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=8318"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=8318"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}