{"id":8326,"date":"2026-09-25T10:16:16","date_gmt":"2026-09-25T10:16:16","guid":{"rendered":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/?p=8326"},"modified":"2026-09-25T10:16:16","modified_gmt":"2026-09-25T10:16:16","slug":"ad-gera-fil-ur-myflugu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/2026\/09\/25\/ad-gera-fil-ur-myflugu\/","title":{"rendered":"A\u00f0 gera f\u00edl \u00far m\u00fdflugu"},"content":{"rendered":"<p>\u00cd fr\u00e9tt um n\u00e1grannaerjur \u00ed <em>DV <\/em>\u00ed g\u00e6r var <a href=\"https:\/\/www.dv.is\/frettir\/2026\/09\/24\/olga-ut-af-husbyggingu-elisabetar-ronaldsdottur-i-vesturbaenum-eg-held-ad-thad\">haft eftir<\/a> konu: \u201e\u00c9g held a\u00f0 \u00fea\u00f0 s\u00e9 veri\u00f0 a\u00f0 gera f\u00edl \u00far m\u00fdflugu.\u201c \u00c1 \u00feetta var m.a. bent \u00ed \u201eM\u00e1lv\u00f6ndunar\u00fe\u00e6ttinum\u201c \u00e1 Facebook enda vir\u00f0ist h\u00e9r um a\u00f0 r\u00e6\u00f0a afb\u00f6kun \u00e1 al\u00feekktu or\u00f0asambandi, <em>gera \u00falfalda \u00far m\u00fdflugu<\/em>, sem <a href=\"https:\/\/islenskordabok.arnastofnun.is\/ord\/43782\">merkir<\/a> 'gera of miki\u00f0 \u00far einhverju'. Eins og J\u00f3n G. Fri\u00f0j\u00f3nsson rekur \u00ed <em>Merg m\u00e1lsins<\/em> kemur \u00fea\u00f0 samband fyrst fyrir \u00ed <em>V\u00eddal\u00ednspostillu <\/em>fr\u00e1 upphafi \u00e1tj\u00e1ndu aldar en af \u00fev\u00ed eru til \u00fdmis afbrig\u00f0i, svo sem <em>gj\u00f6ra flugu \u00far \u00falfalda <\/em>fr\u00e1 fyrri hluta \u00e1tj\u00e1ndu aldar \u2013 og <em>mynda f\u00edla \u00far m\u00fdflugum <\/em>fr\u00e1 fyrri hluta n\u00edtj\u00e1ndu aldar. J\u00f3n bendir \u00e1 a\u00f0 sambandi\u00f0 eigi s\u00e9r erlendar fyrirmyndir \u00fear sem tala\u00f0 er um <em>f\u00edl <\/em>en ekki <em>\u00falfalda <\/em>\u2013 \u00ed d\u00f6nsku er sagt <em>g\u00f8re en myg til en elefant<\/em> og \u00ed \u00fe\u00fdsku <em>aus einer M\u00fccke einen Elefanten machen<\/em>.<\/p>\n<p>\u00dea\u00f0 m\u00e1 finna sl\u00e6\u00f0ing af \u00edslenskum d\u00e6mum um a\u00f0 <em>f\u00edll <\/em>s\u00e9 nota\u00f0ur \u00ed \u00feessu or\u00f0asambandi. \u00cd <em>\u00cdsafold <\/em>1918 segir: \u201eEr h\u00e9r heldur freklega ger\u00f0ur f\u00edll \u00far m\u00fdflugu.\u201c \u00cd <em>T\u00edmanum <\/em>1925 segir: \u201eFyrst kemur st\u00f3reflis f\u00edll og svo ver\u00f0ur \u00feetta a\u00f0 agnarl\u00edtilli m\u00fdflugu.\u201c \u00cd <em>Al\u00fe\u00fd\u00f0ubla\u00f0inu <\/em>1948 segir: \u201eIllgjarnar tungur gr\u00edpa hverja m\u00fdflugu, sem f\u00e6ri gefst \u00e1 og sl\u00e1 hana upp \u00ed f\u00edl.\u201c \u00cd <em>Morgunbla\u00f0inu <\/em>1954 segir: \u201eSumum \u00e1g\u00e6tism\u00f6nnum h\u00e6ttir \u00fe\u00f3 til a\u00f0 gleyma \u00feessu og gera \u00fev\u00ed stundum f\u00edl \u00far m\u00fdflugu.\u201c \u00cd <em>V\u00edsi <\/em>1963 segir: \u201e\u00feeir g\u00e6tu gert m\u00fdflugu a\u00f0 f\u00edl.\u201c \u00cd <em>T\u00edmanum <\/em>1970 segir: \u201eN\u00fa er konan m\u00edn r\u00e9tt einu sinni b\u00fain a\u00f0 gera f\u00edl \u00far m\u00fdflugu.\u201c \u00cd <em>Morgunbla\u00f0inu <\/em>1996 segir: \u201eFj\u00f6lmi\u00f0lar [\u2026] hafa undanfari\u00f0 gert f\u00edl \u00far m\u00fdflugu l\u00edklegrar vinstri sameiningar.\u201c Fleiri d\u00e6mi m\u00e1 finna.<\/p>\n<p>En \u00fear me\u00f0 er ekki \u00f6ll sagan s\u00f6g\u00f0. \u00cd <em>N\u00e1tt\u00farufr\u00e6\u00f0ingnum <\/em>\u00e1ri\u00f0 2000 <a href=\"https:\/\/timarit.is\/page\/4258134?iabr=on#page\/n78\/mode\/1up\/\">segir<\/a>: \u201eOft er tala\u00f0 um a\u00f0 gera \u00falfalda \u00far m\u00fdflugu. \u00der\u00f3un \u00edslensks m\u00e1ls hefur samt veri\u00f0 \u00e1 annan veg. Forfe\u00f0ur okkar ger\u00f0u \u00falfalda \u00far f\u00edl.\u201c \u00deetta er h\u00e1rr\u00e9tt \u2013 eins og <a href=\"https:\/\/ordsifjabok.arnastofnun.is\/faersla\/21439\">segir<\/a> \u00ed <em>\u00cdslenskri or\u00f0sifjab\u00f3k <\/em>er or\u00f0i\u00f0 <em>\u00falfaldi <\/em>komi\u00f0 af latneska or\u00f0inu <em>elephantus <\/em>(<em>el\u00e9phas<\/em> \u00ed gr\u00edsku) sem merkir 'f\u00edll'. \u00cd grein \u00e1 <em>V\u00edsindavefnum<\/em> <a href=\"https:\/\/www.visindavefur.is\/svar.php?id=4664\">segir<\/a> Gu\u00f0r\u00fan Kvaran: \u201eGermanir, \u00fear \u00e1 me\u00f0al \u00cdslendingar, kynntust or\u00f0inu snemma en f\u00e6r\u00f0u \u00fea\u00f0 yfir \u00e1 anna\u00f0 d\u00fdr, <em>\u00falfaldann<\/em> eins og hann heitir n\u00fana hj\u00e1 okkur.\u201c Gu\u00f0r\u00fan segir einnig: \u201eEnska og \u00fe\u00fdska t\u00fdna ni\u00f0ur merkingunni '\u00falfaldi' en taka upp latneska or\u00f0i\u00f0 <em>elephant<\/em>\/<em>Elephant<\/em> \u00ed merkingunni 'f\u00edll'. \u00cd Nor\u00f0urlandam\u00e1lum er einnig nota\u00f0 t\u00f6kuor\u00f0i\u00f0 <em>elefant<\/em> \u00ed sta\u00f0 <em>fil<\/em> \u00e1\u00f0ur.\u201c<\/p>\n<p>Umr\u00e6tt samband v\u00edsar til \u00feess a\u00f0 gera miki\u00f0 \u00far litlu og <em>m\u00fdfluga <\/em>er vissulega l\u00edtil en <em>\u00falfaldi <\/em>er ekki d\u00e6miger\u00f0ur fyrir hugmyndir n\u00fat\u00edmaf\u00f3lks um st\u00f3r d\u00fdr \u2013 en \u00fea\u00f0 er <em>f\u00edllinn <\/em>hins vegar. \u00dev\u00ed m\u00e1 segja a\u00f0 sambandi\u00f0 <em>gera f\u00edl \u00far m\u00fdflugu <\/em>s\u00e9 myndr\u00e6nna og n\u00e1i betur \u00feeirri merkingu sem a\u00f0 er stefnt en hi\u00f0 hef\u00f0bundna <em>gera \u00falfalda \u00far m\u00fdflugu<\/em>. Eins og \u00e1\u00f0ur segir \u00e1 sambandi\u00f0 s\u00e9r erlendar r\u00e6tur og notkun or\u00f0sins <em>\u00falfaldi <\/em>\u00ed \u00fev\u00ed \u00ed \u00edslensku m\u00e1 l\u00edklega rekja til annarra d\u00e6ma \u00fear sem or\u00f0i\u00f0 var upphaflega nota\u00f0 sem d\u00e6mi um st\u00f3rt d\u00fdr (e.t.v. fyrir misskilning), svo sem \u201eAu\u00f0veldara er \u00falfalda a\u00f0 fara gegnum n\u00e1larauga\u201c \u00ed <em>Bibl\u00edunni<\/em>. \u00dea\u00f0 er \u00fev\u00ed lj\u00f3st a\u00f0 \u00fdmis r\u00f6k eru fyrir myndinni <em>gera f\u00edl \u00far m\u00fdflugu<\/em> og h\u00fan hefur eitthva\u00f0 t\u00ed\u00f0kast. \u00dev\u00ed er engin \u00e1st\u00e6\u00f0a til a\u00f0 amast vi\u00f0 henni.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00cd fr\u00e9tt um n\u00e1grannaerjur \u00ed DV \u00ed g\u00e6r var haft eftir konu: \u201e\u00c9g held a\u00f0 \u00fea\u00f0 s\u00e9 veri\u00f0 a\u00f0 gera f\u00edl \u00far m\u00fdflugu.\u201c \u00c1 \u00feetta var m.a. bent \u00ed \u201eM\u00e1lv\u00f6ndunar\u00fe\u00e6ttinum\u201c \u00e1 Facebook enda vir\u00f0ist h\u00e9r um a\u00f0 r\u00e6\u00f0a afb\u00f6kun \u00e1 al\u00feekktu or\u00f0asambandi, gera \u00falfalda \u00far m\u00fdflugu, sem merkir 'gera of miki\u00f0 \u00far einhverju'. Eins og [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":141,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[158635],"tags":[],"class_list":["post-8326","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-malfar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8326","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/users\/141"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=8326"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8326\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8327,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8326\/revisions\/8327"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=8326"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=8326"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=8326"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}