{"id":8336,"date":"2026-10-01T11:28:11","date_gmt":"2026-10-01T11:28:11","guid":{"rendered":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/?p=8336"},"modified":"2026-10-01T11:28:11","modified_gmt":"2026-10-01T11:28:11","slug":"sagan-rekin","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/2026\/10\/01\/sagan-rekin\/","title":{"rendered":"Sagan rekin"},"content":{"rendered":"<p>\u00deessa dagana er hva\u00f0 eftir anna\u00f0 spilu\u00f0 \u00ed<em> R\u00edkissj\u00f3nvarpinu <\/em>kynning \u00e1 \u00fe\u00e1ttum \u00fear sem \u201esaga \u00edslenskrar h\u00f6nnunar er rekin\u201c eins og segir \u00ed kynningunni. \u00c1 \u00fea\u00f0 hefur veri\u00f0 bent a.m.k. tvisvar \u00ed \u201eM\u00e1lv\u00f6ndunar\u00fe\u00e6ttinum\u201c \u00e1 Facebook a\u00f0 \u00fearna \u00e6tti a\u00f0 vera <em>rakin<\/em> \u00ed sta\u00f0 <em>rekin <\/em>\u2013 \u00feetta er veika s\u00f6gnin <em>rekja<\/em>, ekki sterka s\u00f6gnin <em>reka<\/em>. Beyging \u00feessara sagna fellur saman \u00ed n\u00fat\u00ed\u00f0 eint\u00f6lu \u2013 myndirnar (<em>\u00e9g<\/em>) <em>rek<\/em>, (<em>\u00fe\u00fa<\/em>) <em>rekur<\/em>, (<em>hann<\/em>\/<em>h\u00fan<\/em>\/<em>h\u00e1n<\/em>) <em>rekur<\/em> \u00ed frams\u00f6guh\u00e6tti og (<em>\u00fe\u00f3tt \u00e9g<\/em>) <em>reki<\/em>, (<em>\u00fe\u00fa<\/em>) <em>rekir<\/em>, (<em>hann<\/em>\/<em>h\u00fan<\/em>\/<em>h\u00e1n<\/em>) <em>reki<\/em> \u00ed vi\u00f0tengingarh\u00e6tti eru sameiginlegar b\u00e1\u00f0um s\u00f6gnum. \u00dea\u00f0 er ekki sama s\u00f6gnin \u00ed <em>l\u00f6gma\u00f0urinn <strong>rekur<\/strong> m\u00e1li\u00f0 <\/em>(<em>fyrir r\u00e9tti<\/em>) og l\u00f6gma\u00f0urinn <strong><em>rekur<\/em><\/strong><em> m\u00e1lavexti<\/em> eins og s\u00e9st \u00ed \u00fe\u00e1t\u00ed\u00f0inni \u2013 <em>l\u00f6gma\u00f0urinn <strong>rak<\/strong> m\u00e1li\u00f0 <\/em>(<em>fyrir r\u00e9tti<\/em>) og <em>l\u00f6gma\u00f0urinn <strong>rakti<\/strong> m\u00e1lavexti<\/em>.<\/p>\n<p>Vegna \u00feess a\u00f0 myndir frams\u00f6guh\u00e1ttar eint\u00f6lu \u00ed n\u00fat\u00ed\u00f0 eru yfirleitt langalgengustu beygingarmyndir sagna er ekki undarlegt a\u00f0 samfall sagna \u00ed \u00feeim myndum lei\u00f0i til frekari bl\u00f6ndunar milli sagnanna og \u00fea\u00f0 vir\u00f0ist hafa gerst \u00ed \u00feessum s\u00f6gnum. Sagnir sem beygjast eins og <em>rekja<\/em>, eins og <em>hrekja<\/em>, <em>klekja<\/em>,<em> vekja<\/em>, <em>\u00feekja, <\/em>hafa alltaf <em>a <\/em>\u00ed l\u00fdsingarh\u00e6tti \u00fe\u00e1t\u00ed\u00f0ar, <em>hrakinn<\/em>, <em>klakinn<\/em>, <em>vakinn<\/em>, <em>\u00feakinn<\/em>, og ekki vir\u00f0ist g\u00e6ta neinnar tilhneigingar til a\u00f0 breyta \u00fev\u00ed \u00ed <em>e <\/em>\u2013 myndir eins og *<em>hrekinn<\/em>, *<em>klekinn<\/em>, *<em>vekinn<\/em>, *<em>\u00feekinn<\/em> koma varla fyrir. \u00cd <em>Risam\u00e1lheildinni <\/em>m\u00e1 vissulega finna d\u00e6mi um <em>hrekinn <\/em>(\u201e\u00e9g var hrekin \u00far flokknum\u201c) og <em>vekinn <\/em>(\u201eeinnig er vekin athygli \u00e1 \u00fev\u00ed\u201c) en \u00feau eru svo f\u00e1 a\u00f0 e\u00f0lilegt er a\u00f0 l\u00edta \u00e1 \u00feau sem einhvers konar villur.<\/p>\n<p>Af \u00feessum fj\u00f3rum s\u00f6gnum sem hafa s\u00f6mu stofnger\u00f0 og beygjast eins er \u00fea\u00f0 eing\u00f6ngu <em>rekja<\/em> sem fellur a\u00f0 hluta saman vi\u00f0 a\u00f0ra s\u00f6gn \u00ed beygingu. \u00dev\u00ed liggur beint vi\u00f0 a\u00f0 sk\u00fdra fj\u00f6lda d\u00e6ma um l\u00fdsingarh\u00e1ttinn <em>rekinn <\/em>af <em>rekja <\/em>me\u00f0 \u00e1hrifum fr\u00e1 <em>reka <\/em>sem hefur \u00feennan l\u00fdsingarh\u00e1tt. Vegna t\u00ed\u00f0ni l\u00fdsingarh\u00e1ttarmyndanna er erfitt a\u00f0 leita rafr\u00e6nt a\u00f0 d\u00e6mum en \u00e9g hef \u00fe\u00f3 fundi\u00f0 sl\u00e6\u00f0ing af d\u00e6mum allt fr\u00e1 \u00fev\u00ed snemma \u00e1 tuttugustu \u00f6ld. \u00cd <em>Heimskringlu <\/em>1913 segir: \u201eskal h\u00e9r s\u00fa saga rekin a\u00f0 nokkru.\u201c \u00cd <em>Morgunbla\u00f0inu <\/em>1920 segir: \u201eHansen haf\u00f0i reki\u00f0 s\u00f6gu m\u00e1lsins.\u201c \u00c1 seinustu \u00e1ratugum hefur d\u00e6mum af \u00feessu tagi fari\u00f0 fj\u00f6lgandi og m\u00e1 finna t\u00f6luvert af \u00feeim \u00ed <em>Risam\u00e1lheildinni<\/em>, ekki s\u00ed\u00f0ur \u00far formlegu m\u00e1lsni\u00f0i en af samf\u00e9lagsmi\u00f0lum.<\/p>\n<p>\u00c1hrif af \u00feessu tagi eru ekki einsd\u00e6mi. Anna\u00f0 tilvik \u00fear sem l\u00fdsingarh\u00e1ttur \u00fe\u00e1t\u00ed\u00f0ar (e\u00f0a sagnb\u00f3t) tveggja sagna fellur saman m\u00e1 finna \u00ed s\u00f6gnunum <em>b\u00ed\u00f0a<\/em> og <em>bi\u00f0ja<\/em>. Sagnir me\u00f0 hlj\u00f3\u00f0skiptin <em>\u00ed <\/em>\u2013 <em>ei <\/em>\u2013 <em>i<\/em>, eins og <em>kv\u00ed\u00f0a<\/em>, <em>r\u00ed\u00f0a<\/em>, <em>sn\u00ed\u00f0a<\/em>, <em>sv\u00ed\u00f0a<\/em>,<em> \u00a0<\/em>hafa <em>i <\/em>\u00ed l\u00fdsingarh\u00e6tti \u00fe\u00e1t\u00ed\u00f0ar \u2013 <em>kvi\u00f0i\u00f0<\/em>, <em>ri\u00f0i\u00f0<\/em>, <em>sni\u00f0i\u00f0<\/em>, <em>svi\u00f0i\u00f0<\/em>. En <em>b\u00ed\u00f0a <\/em>f\u00e6r ekki myndina <em>bi\u00f0i\u00f0 <\/em>eins og b\u00faast m\u00e6tti vi\u00f0, heldur <em>be\u00f0i\u00f0 <\/em>(\u00fe\u00f3tt <em>bi\u00f0i\u00f0 <\/em>breg\u00f0i st\u00f6ku sinnum fyrir) \u2013 eins og s\u00f6gnin <em>bi\u00f0ja<\/em>. Ekki er \u00f3sennilegt a\u00f0 <em>b\u00ed\u00f0a <\/em>hafi fengi\u00f0 l\u00fdsingarh\u00e1ttinn a\u00f0 l\u00e1ni fr\u00e1 <em>bi\u00f0ja <\/em>(\u00fe\u00f3tt \u00f6nnur sk\u00fdring hafi einnig veri\u00f0 nefnd). Hva\u00f0 sem \u00fev\u00ed l\u00ed\u00f0ur er lj\u00f3st a\u00f0 samfall l\u00fdsingarh\u00e1tta \u00e1 s\u00e9r ford\u00e6mi \u00ed m\u00e1linu og veldur ekki s\u00e9rst\u00f6kum vandr\u00e6\u00f0um e\u00f0a misskilningi, en a\u00f0 svo st\u00f6ddu er samt \u00e6skilegt a\u00f0 halda sig vi\u00f0 m\u00e1lhef\u00f0 og greina milli <em>rakinn<\/em> og <em>rekinn<\/em>.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00deessa dagana er hva\u00f0 eftir anna\u00f0 spilu\u00f0 \u00ed R\u00edkissj\u00f3nvarpinu kynning \u00e1 \u00fe\u00e1ttum \u00fear sem \u201esaga \u00edslenskrar h\u00f6nnunar er rekin\u201c eins og segir \u00ed kynningunni. \u00c1 \u00fea\u00f0 hefur veri\u00f0 bent a.m.k. tvisvar \u00ed \u201eM\u00e1lv\u00f6ndunar\u00fe\u00e6ttinum\u201c \u00e1 Facebook a\u00f0 \u00fearna \u00e6tti a\u00f0 vera rakin \u00ed sta\u00f0 rekin \u2013 \u00feetta er veika s\u00f6gnin rekja, ekki sterka s\u00f6gnin reka. Beyging [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":141,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[158635],"tags":[],"class_list":["post-8336","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-malfar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8336","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/users\/141"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=8336"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8336\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8337,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8336\/revisions\/8337"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=8336"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=8336"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=8336"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}