{"id":8341,"date":"2026-10-05T21:14:15","date_gmt":"2026-10-05T21:14:15","guid":{"rendered":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/?p=8341"},"modified":"2026-10-05T21:14:15","modified_gmt":"2026-10-05T21:14:15","slug":"otextad-vidtal-i-kastljosi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/2026\/10\/05\/otextad-vidtal-i-kastljosi\/","title":{"rendered":"\u00d3texta\u00f0 vi\u00f0tal \u00ed Kastlj\u00f3si"},"content":{"rendered":"<p>\u00cd Kastlj\u00f3si <em>R\u00edkissj\u00f3nvarpsins <\/em>var \u00e1\u00f0an s\u00fdnt alllangt vi\u00f0tal vi\u00f0 Andreas Schleicher, yfirmann menntam\u00e1la hj\u00e1 OECD, \u00fear sem PISA-pr\u00f3fin voru til umr\u00e6\u00f0u, me\u00f0al annars \u00fatkoma \u00edslenskra ungmenna \u00e1 pr\u00f3funum og m\u00f6guleg vi\u00f0br\u00f6g\u00f0 vi\u00f0 henni. Efni vi\u00f0talsins var \u00fev\u00ed mj\u00f6g \u00e1hugavert, en \u00fea\u00f0 var \u00e1 ensku og s\u00fdnt \u00f3texta\u00f0 \u2013 v\u00e6ntanlega vegna einhverra t\u00e6knivandr\u00e6\u00f0a. Umsj\u00f3narma\u00f0ur Kastlj\u00f3ss ba\u00f0st vissulega afs\u00f6kunar \u00e1 textaleysinu eftir \u00e1 og lofa\u00f0i a\u00f0 vi\u00f0tali\u00f0 yr\u00f0i texta\u00f0 \u00e1 netinu \u00feegar \u00fear a\u00f0 k\u00e6mi. Vitanlega getur t\u00e6knin alltaf brug\u00f0ist og ekkert vi\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 segja \u2013 en m\u00e9r finnst vi\u00f0br\u00f6g\u00f0in vi\u00f0 textaleysinu \u00f3vi\u00f0unandi og <em>R\u00edkis\u00fatvarpinu <\/em>ekki s\u00e6mandi. \u00de\u00f3tt efni vi\u00f0talsins v\u00e6ri mikilv\u00e6gt var \u00fea\u00f0 ekki \u00feess e\u00f0lis a\u00f0 \u00fea\u00f0 m\u00e6tti ekki b\u00ed\u00f0a.<\/p>\n<p>Um lei\u00f0 og \u00ed lj\u00f3s kom a\u00f0 ekki var h\u00e6gt a\u00f0 s\u00fdna vi\u00f0tali\u00f0 me\u00f0 \u00edslenskum texta \u00e1tti vitanlega a\u00f0 st\u00f6\u00f0va \u00fatsendingu \u00feess \u00feanga\u00f0 til b\u00fai\u00f0 var a\u00f0 komast fyrir vandann \u2013 og ef \u00fea\u00f0 hef\u00f0i ekki tekist \u00e1 stuttum t\u00edma hef\u00f0i \u00e1tt a\u00f0 b\u00ed\u00f0a me\u00f0 vi\u00f0tali\u00f0 og senda \u00fea\u00f0 \u00fat s\u00ed\u00f0ar. \u00dea\u00f0 er ekki h\u00e6gt a\u00f0 bj\u00f3\u00f0a \u00edslenskum sj\u00f3nvarps\u00e1horfendum \u00f3texta\u00f0 vi\u00f0tal \u00e1 ensku um mikilv\u00e6gt efni sem b\u00faast m\u00e1 vi\u00f0 a\u00f0 mj\u00f6g m\u00f6rgum \u00feyki \u00e1hugavert. \u00deetta er l\u00edka sk\u00fdrt brot \u00e1 fyrstu m\u00e1lsgrein sj\u00f6ttu greinar laga um <em>R\u00edkis\u00fatvarpi\u00f0 <\/em>\u00fear sem <a href=\"https:\/\/www.althingi.is\/lagas\/nuna\/2013023.html\">segir<\/a>: \u201eEfni \u00e1 erlendu m\u00e1li, sem s\u00fdnt er \u00ed sj\u00f3nvarpsdagskr\u00e1 R\u00edkis\u00fatvarpsins, skal fylgja \u00edslenskt tal, \u00edslensk talsetning e\u00f0a texti \u00e1 \u00edslensku eftir \u00fev\u00ed sem vi\u00f0 \u00e1 hverju sinni.\u201c \u00dea\u00f0 n\u00e6gir ekki a\u00f0 texti komi einhvern t\u00edma seinna.<\/p>\n<p>\u00dea\u00f0 a\u00f0 haldi\u00f0 skyldi \u00e1fram a\u00f0 s\u00fdna vi\u00f0tali\u00f0 \u00f3texta\u00f0 \u00ed sta\u00f0 \u00feess a\u00f0 st\u00f6\u00f0va \u00fatsendinguna s\u00fdnir vel \u00fe\u00e1 st\u00f6\u00f0u sem enskan er komin \u00ed \u00e1 \u00cdslandi sem eins konar \u00f3opinber \u00fej\u00f3\u00f0tunga. \u00dea\u00f0 er gert r\u00e1\u00f0 fyrir og \u00e6tlast til a\u00f0 f\u00f3lk skilji ensku og stj\u00f3rnendum \u00fatsendingar \u00feykir \u00fev\u00ed allt \u00ed lagi a\u00f0 halda \u00e1fram a\u00f0 s\u00fdna vi\u00f0tali\u00f0 \u00fe\u00f3tt \u00edslenskan texta vanti. \u00c9g er handviss um a\u00f0 ef vi\u00f0tali\u00f0 hef\u00f0i veri\u00f0 \u00e1 einhverju \u00f6\u00f0ru erlendu tungum\u00e1li, svo sem \u00fe\u00fdsku e\u00f0a fr\u00f6nsku, hef\u00f0i \u00fatsending veri\u00f0 st\u00f6\u00f0vu\u00f0 \u00feegar \u00ed sta\u00f0. En \u00feetta \u00e1 ekki a\u00f0 vera svona \u2013 allra s\u00edst \u00ed <em>R\u00edkissj\u00f3nvarpinu<\/em>. Vi\u00f0 eigum r\u00e9tt \u00e1 a\u00f0 allt efni s\u00e9 texta\u00f0, l\u00edka efni \u00e1 ensku, og \u00fea\u00f0 er d\u00f3naskapur vi\u00f0 almenning og l\u00edtilsvir\u00f0ing vi\u00f0 \u00edslenskuna a\u00f0 s\u00fdna \u00f3texta\u00f0 efni. Vi\u00f0 eigum a\u00f0 krefjast \u00feess a\u00f0 l\u00f6g s\u00e9u virt.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00cd Kastlj\u00f3si R\u00edkissj\u00f3nvarpsins var \u00e1\u00f0an s\u00fdnt alllangt vi\u00f0tal vi\u00f0 Andreas Schleicher, yfirmann menntam\u00e1la hj\u00e1 OECD, \u00fear sem PISA-pr\u00f3fin voru til umr\u00e6\u00f0u, me\u00f0al annars \u00fatkoma \u00edslenskra ungmenna \u00e1 pr\u00f3funum og m\u00f6guleg vi\u00f0br\u00f6g\u00f0 vi\u00f0 henni. Efni vi\u00f0talsins var \u00fev\u00ed mj\u00f6g \u00e1hugavert, en \u00fea\u00f0 var \u00e1 ensku og s\u00fdnt \u00f3texta\u00f0 \u2013 v\u00e6ntanlega vegna einhverra t\u00e6knivandr\u00e6\u00f0a. Umsj\u00f3narma\u00f0ur Kastlj\u00f3ss ba\u00f0st [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":141,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[158635],"tags":[],"class_list":["post-8341","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-malfar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8341","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/users\/141"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=8341"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8341\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8342,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8341\/revisions\/8342"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=8341"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=8341"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=8341"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}