{"id":8357,"date":"2026-10-20T21:00:09","date_gmt":"2026-10-20T21:00:09","guid":{"rendered":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/?p=8357"},"modified":"2026-10-20T21:00:09","modified_gmt":"2026-10-20T21:00:09","slug":"thaer-hylja-andlit-sitt-eda-andlit-sin","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/2026\/10\/20\/thaer-hylja-andlit-sitt-eda-andlit-sin\/","title":{"rendered":"\u00de\u00e6r hylja andlit sitt \u2013 e\u00f0a andlit s\u00edn"},"content":{"rendered":"<p><span data-olk-copy-source=\"MessageBody\">Um daginn var \u00e9g a\u00f0 lesa <\/span><em>Al\u00fe\u00fd\u00f0ub\u00f3kina <\/em>eftir Halld\u00f3r Laxness fr\u00e1 1930 og rakst \u00fear \u00e1 setninguna \u201e\u00deessir s\u00f6mu menn \u00e6ttu a\u00f0 byrgja andlit s\u00edn\u201c. \u00de\u00e1 rifja\u00f0ist upp fyrir m\u00e9r a\u00f0 \u00feetta or\u00f0alag var ford\u00e6mt \u00ed \u00e1bendingunum <em>G\u00e6tum tungunnar <\/em>sem \u201e\u00c1hugasamt\u00f6k um \u00edslenskt m\u00e1l\u201c (Helgi H\u00e1lfdanarson) birtu \u00ed bl\u00f6\u00f0um upp \u00far 1980 og margar \u00ed samnefndu kveri 1984. \u00dear segir: \u201e<strong>Sagt var<\/strong>: Konur \u00ed \u00cdran hylja andlit s\u00edn me\u00f0 bl\u00e6jum. <strong>\u00deetta er erlend setningarger\u00f0.<\/strong> <strong>R\u00e9tt v\u00e6ri:<\/strong> Konur \u00ed \u00cdran hylja andliti\u00f0 me\u00f0 hl\u00e6ju. (Nema hver kona hafi fleiri en eitt andlit.)\u201c Eins og margt anna\u00f0 \u00far <em>G\u00e6tum tungunnar <\/em><a title=\"Upprunaleg vefsl\u00f3\u00f0: https:\/\/substack.com\/redirect\/a2325893-8daf-4b17-8c60-bdd3b2300b5b?j=eyJ1IjoiNWVyd2U1In0.8WRNOGWqrXcFJ002-5VRvS2Dr_b_eNimX0FHN3gQGXg. Smelltu e\u00f0a pikka\u00f0u ef \u00fe\u00fa treystir \u00feessum tengli.\" href=\"https:\/\/eur02.safelinks.protection.outlook.com\/?url=https%3A%2F%2Fsubstack.com%2Fredirect%2Fa2325893-8daf-4b17-8c60-bdd3b2300b5b%3Fj%3DeyJ1IjoiNWVyd2U1In0.8WRNOGWqrXcFJ002-5VRvS2Dr_b_eNimX0FHN3gQGXg&amp;data=05%7C02%7Ceirikur%40hi.is%7Cd2bcad23e9c24340b76708df2edba392%7C09fa5f0e211846568529677ed8fdbe78%7C0%7C0%7C639281193031197558%7CUnknown%7CTWFpbGZsb3d8eyJFbXB0eU1hcGkiOnRydWUsIlYiOiIwLjAuMDAwMCIsIlAiOiJXaW4zMiIsIkFOIjoiTWFpbCIsIldUIjoyfQ%3D%3D%7C0%7C%7C%7C&amp;sdata=G9%2BrK17OE7ZTVfBP5w8a1eT5vLKqArtS%2F9WaC7AYX1c%3D&amp;reserved=0\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\" data-auth=\"NotApplicable\" data-linkindex=\"9\">endur\u00f3mar<\/a> \u00feetta \u00ed v\u00e6gari mynd \u00ed <em>M\u00e1lfarsbankanum<\/em>: \u201eBetur fer \u00e1 a\u00f0 segja <strong>konur hylja andlit sitt<\/strong> en \u201ekonur hylja andlit s\u00edn\u201c (sbr. <em>hylja \u00e1sj\u00f3nu s\u00edna<\/em>).\u201c<\/p>\n<p>N\u00fa er \u00fea\u00f0 au\u00f0vita\u00f0 ekki svo a\u00f0 \u201ehver kona hafi fleiri en eitt andlit\u201c og \u00feess vegna m\u00e1 vel halda \u00fev\u00ed fram a\u00f0 eintalan, <em>konurnar hylja andlit<strong>i\u00f0<\/strong><\/em>\/<em>andlit <strong>sitt<\/strong><\/em>, s\u00e9 r\u00f6kr\u00e9tt \u00fearna. En s\u00e9u konurnar fleiri en ein eru andlitin \u00fea\u00f0 au\u00f0vita\u00f0 l\u00edka, og fleirtalan, <em>konurnar hylja andlit <strong>s\u00edn<\/strong><\/em>, er \u00fev\u00ed fullkomlega r\u00f6kr\u00e9tt l\u00edka. \u00deetta sn\u00fdst bara um \u00fea\u00f0 vi\u00f0 hva\u00f0 er mi\u00f0a\u00f0 og engin lei\u00f0 a\u00f0 halda \u00fev\u00ed fram a\u00f0 anna\u00f0 or\u00f0alagi\u00f0 s\u00e9 r\u00f6kr\u00e9ttara en hitt \u00fe\u00f3ttt einhverjum geti vitanlega fundist anna\u00f0 smekklegra en hitt eins og v\u00edsa\u00f0 er til \u00ed <em>M\u00e1lfarsbankanum<\/em>, \u00e1n \u00feess a\u00f0 fyrir \u00fev\u00ed s\u00e9u f\u00e6r\u00f0 r\u00f6k. Hins vegar m\u00e1 au\u00f0vita\u00f0 hugsa s\u00e9r a\u00f0 taka anna\u00f0 or\u00f0alagi\u00f0 fram yfir hitt \u00e1 grundvelli m\u00e1lhef\u00f0ar, og til hennar er einmitt v\u00edsa\u00f0 \u00ed <em>G\u00e6tum tungunnar <\/em>me\u00f0 sta\u00f0h\u00e6fingunni \u201e\u00deetta er erlend setningarger\u00f0\u201c.<\/p>\n<p>\u00dea\u00f0 eru hins vegar engar forsendur fyrir \u00feessari sta\u00f0h\u00e6fingu. \u00cd <em>Sj\u00f6 sofenda s\u00f6gu<\/em>, handriti fr\u00e1 fyrsta hluta fj\u00f3rt\u00e1ndu aldar, segir: \u201ef\u00f3lust \u00feeir og huldu andlit s\u00edn\u201c. \u00cd sama handriti er l\u00edka d\u00e6mi um eint\u00f6luna: \u201eengi var dau\u00f0alitur \u00e1 andliti \u00feeirra.\u201c \u00cd <em>Gu\u00f0brandsbibl\u00edu <\/em>fr\u00e1 1584 eru m\u00f6rg d\u00e6mi um fleirt\u00f6luna <em>andlit s\u00edn<\/em>. \u00cd <em>Fyrstu M\u00f3seb\u00f3k <\/em>segir: \u201eOg \u00feeir sneru s\u00ednum andlitum \u00fear fr\u00e1 so a\u00f0 \u00feeir s\u00e6ju ei \u00feeirra f\u00f6\u00f0urs blyg\u00f0an.\u201c \u00cd <em>Jesaja <\/em>segir: \u201eMe\u00f0 tveimur huldu \u00feeir s\u00edn andlit og me\u00f0.\u201c \u00cd <em>Esek\u00edel<\/em> segir: \u201esn\u00fai\u00f0 y\u00f0ar andlitum \u00ed burt fr\u00e1 \u00f6llum y\u00f0ar sv\u00edvir\u00f0ingum\u201c. En einnig eru d\u00e6mi um <em>andlit <\/em>\u00ed eint\u00f6lu \u00fe\u00f3tt v\u00edsa\u00f0 s\u00e9 til fleiri en eins. \u00cd <em>Br\u00e9fi Jerem\u00eda <\/em>segir: \u201e\u00deau eru sv\u00f6rt \u00ed andlitinu af reyknum \u00ed h\u00fasinu.\u201c \u00cd <em>Jesaja <\/em>segir: \u201eDrottinn mun af\u00feurrka t\u00e1rin af allra andliti.\u201c<\/p>\n<p>B\u00e6\u00f0i <em>Sj\u00f6 sofenda saga <\/em>og <em>Gu\u00f0brandsbibl\u00eda <\/em>eru vissulega \u00fe\u00fd\u00f0ingar og \u00fea\u00f0 m\u00e1 svo sem vel vera a\u00f0 fleirtalan s\u00e9 \u00fearna \u00e6ttu\u00f0 \u00far forritinu og \u00fev\u00ed \u201eerlend setningarger\u00f0\u201c a\u00f0 uppruna. En h\u00fan hefur \u00fe\u00e1 a.m.k. t\u00ed\u00f0kast \u00ed \u00edslensku \u00ed sj\u00f6 hundru\u00f0 \u00e1r og hl\u00fdtur \u00fev\u00ed a\u00f0 vera or\u00f0in \u00edslensk fyrir l\u00f6ngu \u2013 um <em>andlit s\u00edn <\/em>eru yfir 700 d\u00e6mi \u00e1 <em>t\u00edmarit.is <\/em>allt fr\u00e1 mi\u00f0ri n\u00edtj\u00e1ndu \u00f6ld. Tilv\u00edsun <em>M\u00e1lfarsbankans <\/em>\u00ed eint\u00f6luna <em>hylja \u00e1sj\u00f3nu s\u00edna <\/em>\u00e1 v\u00e6ntanlega a\u00f0 vera r\u00f6k fyrir eint\u00f6lu \u00ed <em>hylja andlit s\u00edn<\/em>, en fj\u00f6lm\u00f6rg g\u00f6mul d\u00e6mi eru til um fleirt\u00f6luna <em>\u00e1sj\u00f3nur <\/em>\u00ed samb\u00e6rilegum setningum, t.d. \u00ed <em>Gu\u00f0brandsbibl\u00edu<\/em>. \u00cd <em>Opinberunarb\u00f3k J\u00f3hannesar <\/em>segir: \u201eOg \u00feeir [...] f\u00e9llu fram \u00e1 s\u00ednar \u00e1sj\u00f3nur.\u201c \u00cd <em>Annarri Makkabeab\u00f3k <\/em>segir: \u201e\u00de\u00e1 er \u00feetta var allt b\u00fai\u00f0 f\u00e9llu \u00feeir fram \u00e1 s\u00ednar \u00e1sj\u00f3nur fyrir Drottni.\u201c<\/p>\n<p>Anna\u00f0 hli\u00f0st\u00e6tt d\u00e6mi \u00far <em>G\u00e6tum tungunnar <\/em>er: \u201e<strong>Sagt var: <\/strong>\u00deeir hristu h\u00f6fu\u00f0in. <strong>\u00deetta er erlend setningager\u00f0. R\u00e9tt v\u00e6ri: <\/strong>\u00deeir hristu <strong>h\u00f6fu\u00f0i\u00f0<\/strong>. (Hi\u00f0 fyrra g\u00e6ti \u00e1tt vi\u00f0 \u00fer\u00edh\u00f6f\u00f0a\u00f0a \u00feursa.)\u201c Eins og \u00ed fyrra d\u00e6minu er \u00feetta <a title=\"Upprunaleg vefsl\u00f3\u00f0: https:\/\/substack.com\/redirect\/67395292-19ed-428d-90fe-e6e8c6675b58?j=eyJ1IjoiNWVyd2U1In0.8WRNOGWqrXcFJ002-5VRvS2Dr_b_eNimX0FHN3gQGXg. Smelltu e\u00f0a pikka\u00f0u ef \u00fe\u00fa treystir \u00feessum tengli.\" href=\"https:\/\/eur02.safelinks.protection.outlook.com\/?url=https%3A%2F%2Fsubstack.com%2Fredirect%2F67395292-19ed-428d-90fe-e6e8c6675b58%3Fj%3DeyJ1IjoiNWVyd2U1In0.8WRNOGWqrXcFJ002-5VRvS2Dr_b_eNimX0FHN3gQGXg&amp;data=05%7C02%7Ceirikur%40hi.is%7Cd2bcad23e9c24340b76708df2edba392%7C09fa5f0e211846568529677ed8fdbe78%7C0%7C0%7C639281193031220842%7CUnknown%7CTWFpbGZsb3d8eyJFbXB0eU1hcGkiOnRydWUsIlYiOiIwLjAuMDAwMCIsIlAiOiJXaW4zMiIsIkFOIjoiTWFpbCIsIldUIjoyfQ%3D%3D%7C0%7C%7C%7C&amp;sdata=SxidQqO3AurIM8L7sMZA8ueuiJaUj%2BUnDh01we7f1gs%3D&amp;reserved=0\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\" data-auth=\"NotApplicable\" data-linkindex=\"10\">teki\u00f0 upp<\/a> \u00ed mildari mynd \u00ed <em>M\u00e1lfarsbankanum<\/em>: \u201e\u00dea\u00f0 fer betur \u00e1 a\u00f0 segja <strong>\u00feeir hristu h\u00f6fu\u00f0i\u00f0<\/strong> en \u201e\u00feeir hristu h\u00f6fu\u00f0in\u201c.\u201c G\u00edsli J\u00f3nsson <a title=\"Upprunaleg vefsl\u00f3\u00f0: https:\/\/substack.com\/redirect\/822178d8-ac73-4f59-ae88-cf62cf42619f?j=eyJ1IjoiNWVyd2U1In0.8WRNOGWqrXcFJ002-5VRvS2Dr_b_eNimX0FHN3gQGXg. Smelltu e\u00f0a pikka\u00f0u ef \u00fe\u00fa treystir \u00feessum tengli.\" href=\"https:\/\/eur02.safelinks.protection.outlook.com\/?url=https%3A%2F%2Fsubstack.com%2Fredirect%2F822178d8-ac73-4f59-ae88-cf62cf42619f%3Fj%3DeyJ1IjoiNWVyd2U1In0.8WRNOGWqrXcFJ002-5VRvS2Dr_b_eNimX0FHN3gQGXg&amp;data=05%7C02%7Ceirikur%40hi.is%7Cd2bcad23e9c24340b76708df2edba392%7C09fa5f0e211846568529677ed8fdbe78%7C0%7C0%7C639281193031245140%7CUnknown%7CTWFpbGZsb3d8eyJFbXB0eU1hcGkiOnRydWUsIlYiOiIwLjAuMDAwMCIsIlAiOiJXaW4zMiIsIkFOIjoiTWFpbCIsIldUIjoyfQ%3D%3D%7C0%7C%7C%7C&amp;sdata=IBEYxXi93XqC9wZ2D8blg6v9Lzo8oE46Mg6u3SmHk5c%3D&amp;reserved=0\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\" data-auth=\"NotApplicable\" data-linkindex=\"11\">nefndi<\/a> <em>hristu h\u00f6fu\u00f0in <\/em>sem d\u00e6mi um \u201efleirt\u00f6lupestina\u201c \u00ed <em>Morgunbla\u00f0inu <\/em>1996. En h\u00e9r gildir \u00fea\u00f0 sama og sagt var um <em>andlit <\/em>\u2013 hvort tveggja er r\u00f6kr\u00e9tt, eftir \u00fev\u00ed vi\u00f0 hva\u00f0 er mi\u00f0a\u00f0. Fleirtalan kemur fyrir \u00ed fornu m\u00e1li \u2013 \u00ed <em>Sturlungu <\/em>segir: \u201e\u00dea\u00f0 er \u00feeim n\u00fa r\u00e1\u00f0, er h\u00e6st b\u00e1ru h\u00f6fu\u00f0in \u00e1 Hellu-fundi.\u201c \u00cd 38. <em>Pass\u00edus\u00e1lmi <\/em>Hallgr\u00edms P\u00e9turssonar segir: \u201ehristu me\u00f0 h\u00e1\u00f0ung h\u00f6fu\u00f0in\u201c \u2013 bori\u00f0 fram <em>h\u00f6fu\u00f0en<\/em>, r\u00edmar vi\u00f0 <em>senn<\/em>.<\/p>\n<p>Fleirtalan er mj\u00f6g algeng \u00ed \u00feessum samb\u00f6ndum og hvorki h\u00e6gt a\u00f0 nota r\u00f6klegt samhengi n\u00e9 m\u00e1lhef\u00f0 til a\u00f0 gera upp \u00e1 milli hennar og eint\u00f6lunnar \u2013 hvort tveggja er r\u00f6kr\u00e9tt og \u00ed samr\u00e6mi vi\u00f0 margra alda hef\u00f0. \u00dea\u00f0 er ekkert athugavert vi\u00f0 fleirt\u00f6luna en andsta\u00f0a vi\u00f0 hana er d\u00e6mi um kreddu sem hefur einhvern veginn or\u00f0i\u00f0 hluti af vi\u00f0teknum hugmyndum um \u201er\u00e9tt\u201c og \u201erangt\u201c, \u201egott\u201c og \u201evont\u201c, \u00e1n \u00feess a\u00f0 eiga s\u00e9r nokkra sto\u00f0. \u00dea\u00f0 er ekki einsd\u00e6mi a\u00f0 smekkur e\u00f0a s\u00e9rviska e\u00f0a misskilningur \u00e1hrifamikilla manna \u00ed m\u00e1lfarsefnum, sem jafnvel gengur \u00fevert gegn almennri m\u00e1lnotkun, ver\u00f0i a\u00f0 vi\u00f0teknum sannindum sem hver \u00e9tur upp eftir \u00f6\u00f0rum \u00e1n \u00feess a\u00f0 nokkurn t\u00edma s\u00e9 haft fyrir \u00fev\u00ed a\u00f0 grafast fyrir um forsendurnar e\u00f0a draga \u00fe\u00e6r \u00ed efa. \u00dea\u00f0 er ekki heppilegt.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Um daginn var \u00e9g a\u00f0 lesa Al\u00fe\u00fd\u00f0ub\u00f3kina eftir Halld\u00f3r Laxness fr\u00e1 1930 og rakst \u00fear \u00e1 setninguna \u201e\u00deessir s\u00f6mu menn \u00e6ttu a\u00f0 byrgja andlit s\u00edn\u201c. \u00de\u00e1 rifja\u00f0ist upp fyrir m\u00e9r a\u00f0 \u00feetta or\u00f0alag var ford\u00e6mt \u00ed \u00e1bendingunum G\u00e6tum tungunnar sem \u201e\u00c1hugasamt\u00f6k um \u00edslenskt m\u00e1l\u201c (Helgi H\u00e1lfdanarson) birtu \u00ed bl\u00f6\u00f0um upp \u00far 1980 og margar \u00ed [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":141,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[158635],"tags":[],"class_list":["post-8357","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-malfar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8357","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/users\/141"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=8357"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8357\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8358,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8357\/revisions\/8358"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=8357"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=8357"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/eirikur\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=8357"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}