﻿{"id":5301,"date":"2025-01-23T18:53:18","date_gmt":"2025-01-23T18:53:18","guid":{"rendered":"https:\/\/uni.hi.is\/helmut\/?p=5301"},"modified":"2025-04-10T08:23:33","modified_gmt":"2025-04-10T08:23:33","slug":"suggestion-to-the-icelandic-state-to-use-open-source-software-in-order-to-save-money","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/uni.hi.is\/helmut\/2025\/01\/23\/suggestion-to-the-icelandic-state-to-use-open-source-software-in-order-to-save-money\/","title":{"rendered":"Suggestion to the Icelandic state to use open-source software in order to save money"},"content":{"rendered":"<p>The Icelandic government was asking for suggestions how to save money. I submitted together with some colleagues a proposal to use open-source software instead of Microsoft services (submission number 3797 at <a href=\"https:\/\/island.is\/samradsgatt\/mal\/3886\">Samr\u00e1\u00f0sg\u00e1tt<\/a>). <\/p>\n<p>The Icelandic text is as follows:<\/p>\n<p>Vi\u00f0 f\u00f6gnum framtaki um a\u00f0 leita til almennings eftir till\u00f6gum a\u00f0 sparna\u00f0i \u00ed r\u00edkisrekstri. \u00cd \u00feessu br\u00e9fi bendum vi\u00f0 \u00e1 kostna\u00f0 sem fylgir \u00fev\u00ed a\u00f0 nota \u00fej\u00f3nustu Microsoft \u00ed sta\u00f0 \u00f3d\u00fdrari valkosta.<\/p>\n<p>S\u00ed\u00f0an 2018 hefur \u00edslenska r\u00edki\u00f0 alfari\u00f0 n\u00fdtt s\u00e9r \u00fej\u00f3nustu Microsoft (t\u00f6lvup\u00f3stur, Teams o.s.frv.) sem hefur tvo \u00f3kosti:<\/p>\n<p>1. \u00deessi \u00fej\u00f3nusta er d\u00fdr og me\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 festa sig vi\u00f0 \u00fej\u00f3nustu Microsoft ver\u00f0ur \u00edslenska r\u00edki\u00f0 s\u00edfellt h\u00e1\u00f0ara \u00fej\u00f3nustu Microsoft sem hefur me\u00f0 t\u00edmanum \u00ferengt a\u00f0 \u00f6\u00f0rum hugb\u00fana\u00f0arframlei\u00f0endum (auki\u00f0 einsleitni) og skapa\u00f0 Microsoft eins konar t\u00e6knilegt hre\u00f0jatak: Microsoft getur st\u00fdrt ver\u00f0i sem grei\u00f0a \u00fearf fyrir \u00feessar \u00fej\u00f3nustur og R\u00edkisendursko\u00f0un hefur n\u00fa \u00feegar \u00ed samhengi vi\u00f0 innlei\u00f0ingu Microsoft bent \u00e1 a\u00f0 \u201ev\u00e6ntingar um beinan fj\u00e1rhagslegan \u00e1vinning st\u00f3\u00f0ust ekki\u201c<br \/>\n[ <a href=\"https:\/\/www.rikisend.is\/reskjol\/files\/Skyrslur\/2023-samningur-rikisins-vid-microsoft.pdf\">https:\/\/www.rikisend.is\/reskjol\/files\/Skyrslur\/2023-samningur-rikisins-vid-microsoft.pdf<\/a> ]<\/p>\n<p>\u00cd \u00feessu samhengi m\u00e1 einnig nefna a\u00f0 Microsoft hefur n\u00fa \u00feegar innleitt ver\u00f0h\u00e6kkanir \u00ed Eyja\u00e1lfu og hluta As\u00edu (Singap\u00far, Malas\u00edu, Ta\u00edvan og T\u00e6landi).<br \/>\n[ <a href=\"https:\/\/ia.acs.org.au\/article\/2025\/aussies-push-back-against-microsoft-365-price-hikes.html\">https:\/\/ia.acs.org.au\/article\/2025\/aussies-push-back-against-microsoft-365-price-hikes.html<\/a> (\u00e1 ensku) ]<\/p>\n<p>2. Stafr\u00e6nu fullveldi \u00edslenska r\u00edkisins er \u00f3gna\u00f0. \u00dej\u00f3nustan sem Microsoft b\u00fd\u00f0ur upp \u00e1 er h\u00fdst utan \u00cdslands og er \u00fev\u00ed tengd um s\u00e6strengi. S\u00e6strengir geta slitna\u00f0 (anna\u00f0hvort \u00f3vart sem slys e\u00f0a viljandi sem hluti af bl\u00f6ndu\u00f0um herna\u00f0i) og \u00ed \u00fev\u00ed tilviki g\u00e6tu stj\u00f3rnv\u00f6ld og allar opinberar stofnanir sem nota Microsoft \u00fej\u00f3nustur ekki \u00e1tt t\u00f6lvup\u00f3stsamskipti e\u00f0a \u00f6nnur samskipti sem fara fram gegnum \u00fej\u00f3nustur Microsoft (t.d. mynds\u00edmt\u00f6l og spjall\u00fer\u00e6\u00f0i \u00e1 Teams) og myndu missa a\u00f0gang a\u00f0 skj\u00f6lum sem geymd eru \u00ed Microsoft-sk\u00fdinu. Anna\u00f0 atri\u00f0i sem mikilv\u00e6gt er a\u00f0 hafa \u00ed huga tengt stafr\u00e6nu fullveldi \u00cdslands er a\u00f0 Microsoft er bandar\u00edskt fyrirt\u00e6ki og ekki er h\u00e6gt a\u00f0 \u00fatiloka a\u00f0 bandar\u00edsk yfirv\u00f6ld \u00fevingi Microsoft til a\u00f0 veita \u00feeim a\u00f0gang a\u00f0 vi\u00f0kv\u00e6mum samskiptum og skr\u00e1m \u00edslenska r\u00edkisins. \u00deekkt er a\u00f0 erlendar leyni\u00fej\u00f3nustur \u00e1 bor\u00f0 vi\u00f0 Bandar\u00edsku \u00fej\u00f3\u00f0ar\u00f6ryggisstofnunina (NSA) og Samskiptami\u00f0st\u00f6\u00f0 breskra stj\u00f3rnvalda (GCHQ) skanna al\u00fej\u00f3\u00f0leg t\u00f6lvup\u00f3stsamskipti. Til a\u00f0 tryggja \u00fej\u00f3\u00f0ar\u00f6ryggi \u00feurfa innvi\u00f0ir - \u00feekking, t\u00e6knikunn\u00e1tta og b\u00fana\u00f0ur - a\u00f0 vera til sta\u00f0ar h\u00e9r \u00e1 landi svo reka megi stafr\u00e6nar \u00fej\u00f3nustur \u00e1 bor\u00f0 vi\u00f0 samskiptakerfi. Eftir \u00fev\u00ed sem meira er \u00fath\u00fdst, l\u00edkt og raunin er me\u00f0 \u00fej\u00f3nustusamning vi\u00f0 Microsoft, \u00feeim mun minni \u00feekking og kunn\u00e1tta byggist upp h\u00e9r innanlands.<\/p>\n<p>Vi\u00f0 leggjum \u00fev\u00ed til a\u00f0 \u00edslenska r\u00edki\u00f0 noti frekar opna valkosti \u00ed samr\u00e6mi vi\u00f0 stefnu um notkun opins hugb\u00fana\u00f0ar.<br \/>\n[ <a href=\"https:\/\/www.forsaetisraduneyti.is\/media\/verkefnisstjorn-radstefna-rafraen-framtid\/Frjals_og_opinn_hugbunadur_-_Stefna_stjornvalda.pdf\">https:\/\/www.forsaetisraduneyti.is\/media\/verkefnisstjorn-radstefna-rafraen-framtid\/Frjals_og_opinn_hugbunadur_-_Stefna_stjornvalda.pdf<\/a> ]<br \/>\n[ <a href=\"https:\/\/www.stjornarradid.is\/media\/innanrikisraduneyti-media\/media\/Skyrslur\/adgerdaaaetlun_fyrir_innleidingu_frjals_og_opins_hugbunadar_lokaskil.pdf\">https:\/\/www.stjornarradid.is\/media\/innanrikisraduneyti-media\/media\/Skyrslur\/adgerdaaaetlun_fyrir_innleidingu_frjals_og_opins_hugbunadar_lokaskil.pdf<\/a> ]<\/p>\n<p>D\u00e6mi um sl\u00edka n\u00e1lgun er frumkv\u00e6\u00f0i \u00fe\u00fdskra stj\u00f3rnvalda a\u00f0 stafr\u00e6nu fullveldi: ZenDis (Zentrum Digitale Souver\u00e4nit\u00e4t):<br \/>\n[ <a href=\"https:\/\/interoperable-europe.ec.europa.eu\/collection\/open-source-observatory-osor\/news\/centre-digital-sovereignty\">https:\/\/interoperable-europe.ec.europa.eu\/collection\/open-source-observatory-osor\/news\/centre-digital-sovereignty<\/a> (\u00e1 ensku) ]<br \/>\n[ <a href=\"https:\/\/zendis.de\/\">https:\/\/zendis.de\/<\/a> (\u00e1 \u00fe\u00fdsku) ]<\/p>\n<p>Zendis hefur \u00fer\u00f3a\u00f0 OpenDesk sem er opinn hugb\u00fana\u00f0ur \u00e6tla\u00f0ur stj\u00f3rnv\u00f6ldum og stofnunum sem kemur \u00ed sta\u00f0inn fyrir \u00fe\u00e1 Microsoft \u00fej\u00f3nustu sem n\u00fa er notu\u00f0 af stj\u00f3rnv\u00f6ldum.<br \/>\n[ <a href=\"https:\/\/opendesk.eu\/en\/\">https:\/\/opendesk.eu\/en\/<\/a> (\u00e1 ensku) ]<\/p>\n<p>Jafnvel \u00fe\u00f3 m\u00f6gulega vakni \u00e1hyggjur um a\u00f0 sl\u00edk sj\u00e1lfh\u00fdst \u00fej\u00f3nusta s\u00e9 ekki eins \u00f6rugg og \u00fej\u00f3nustan sem er \u00ed bo\u00f0i hj\u00e1 Microsoft, \u00fe\u00e1 ver\u00f0ur a\u00f0 taka fram a\u00f0 net\u00f6ryggiseftirlitsr\u00e1\u00f0 Bandar\u00edkjanna hefur gefi\u00f0 \u00fat sk\u00fdrslu um sk\u00fdja\u00f6ryggi Microsoft \u00fear sem fram kom a\u00f0 h\u00f3pur sem tengist stj\u00f3rnv\u00f6ldum \u00ed Al\u00fe\u00fd\u00f0ul\u00fd\u00f0veldinu K\u00edna hefur brotist inn \u00ed Microsoft sk\u00fdjakerfi\u00f0 og fengi\u00f0 a\u00f0gang a\u00f0 t\u00f6lvup\u00f3sti stj\u00f3rnvalda, \u00feannig a\u00f0 notkun Microsoft \u00fej\u00f3nustu g\u00e6ti veri\u00f0 enn \u00f3\u00f6ruggari en \u00fej\u00f3nusta sem h\u00fdst er \u00e1 \u00cdslandi.<br \/>\n[<a href=\"https:\/\/www.cisa.gov\/sites\/default\/files\/2024-04\/CSRB_Review_of_the_Summer_2023_MEO_Intrusion_Final_508c.pdf\"> https:\/\/www.cisa.gov\/sites\/default\/files\/2024-04\/CSRB_Review_of_the_Summer_2023_MEO_Intrusion_Final_508c.pdf<\/a> (\u00e1 ensku) ]<\/p>\n<p>\u00de\u00f3 a\u00f0 h\u00e6gt s\u00e9 a\u00f0 nota opinn hugb\u00fana\u00f0 s\u00e9r a\u00f0 kostna\u00f0arlausu \u00feyrfti \u00edslenska r\u00edki\u00f0 vissulega a\u00f0 grei\u00f0a t\u00f6lvunarfr\u00e6\u00f0ingum og \u00f6\u00f0ru starfsf\u00f3lki tengdu uppl\u00fdsingat\u00e6kni fyrir umsj\u00f3n og rekstur hugb\u00fana\u00f0arins. \u00deetta lei\u00f0ir til kostna\u00f0ar, en b\u00faast m\u00e1 vi\u00f0 a\u00f0 hann s\u00e9 l\u00e6gri* en \u00fea\u00f0 sem Microsoft rukkar (vegna \u00feess a\u00f0 Microsoft er hagna\u00f0armi\u00f0a\u00f0 fyrirt\u00e6ki). Auk \u00feess v\u00e6ri kostna\u00f0urinn \u00ed formi launa sem greidd eru til f\u00f3lks \u00e1 \u00cdslandi, \u00fe.e.a.s. peningarnir me\u00f0 sk\u00f6ttum haldast \u00e1 \u00cdslandi. Annar kostur er a\u00f0 \u00feekking og f\u00e6rni skapast til a\u00f0 reka og \u00fer\u00f3a fl\u00f3kin t\u00f6lvukerfi \u00e1 \u00cdslandi.<\/p>\n<p>*\u00deetta s\u00e9st til d\u00e6mis af reynslu vi\u00f0 a\u00f0 reka Reiknistofnun H\u00e1sk\u00f3la \u00cdslands \u00e1 s\u00ednum t\u00edma. Kostna\u00f0ur j\u00f3kst vi\u00f0 a\u00f0 taka \u00ed notkun Microsoft \u00fej\u00f3nustur.<\/p>\n<p>Anna Helga J\u00f3nsd\u00f3ttir, pr\u00f3fessor \u00ed t\u00f6lfr\u00e6\u00f0i vi\u00f0 H\u00e1sk\u00f3la \u00cdslands<br \/>\n\u00c1sta Gu\u00f0r\u00fan Helgad\u00f3ttir, rannsakandi \u00ed net\u00f6ryggi vi\u00f0 H\u00e1sk\u00f3la \u00cdslands<br \/>\nBenjamin Hennig, pr\u00f3fessor \u00ed landfr\u00e6\u00f0i vi\u00f0 H\u00e1sk\u00f3la \u00cdslands<br \/>\nBjarnhei\u00f0ur Kristinsd\u00f3ttir, lektor \u00ed st\u00e6r\u00f0fr\u00e6\u00f0i og st\u00e6r\u00f0fr\u00e6\u00f0imenntun vi\u00f0 H\u00e1sk\u00f3la \u00cdslands<br \/>\nEsa Hyyti\u00e4, pr\u00f3fessor \u00ed t\u00f6lvunarfr\u00e6\u00f0i vi\u00f0 H\u00e1sk\u00f3la \u00cdslands<br \/>\nFreyja Hreinsd\u00f3ttir, pr\u00f3fessor \u00ed st\u00e6r\u00f0fr\u00e6\u00f0i og st\u00e6r\u00f0fr\u00e6\u00f0imenntun vi\u00f0 H\u00e1sk\u00f3la \u00cdslands<br \/>\nHelmut Neukirchen, pr\u00f3fessor \u00ed t\u00f6lvunarfr\u00e6\u00f0i og hugb\u00fana\u00f0arverkfr\u00e6\u00f0i vi\u00f0 H\u00e1sk\u00f3la \u00cdslands<br \/>\nKristj\u00e1n J\u00f3nasson, pr\u00f3fessor \u00ed st\u00e6r\u00f0fr\u00e6\u00f0i vi\u00f0 H\u00e1sk\u00f3la \u00cdslands<br \/>\nMatthias Book, pr\u00f3fessor \u00ed t\u00f6lvunarfr\u00e6\u00f0i og hugb\u00fana\u00f0arverkfr\u00e6\u00f0i vi\u00f0 H\u00e1sk\u00f3la \u00cdslands<br \/>\nOrri V\u00e9steinsson, pr\u00f3fessor \u00ed fornleifafr\u00e6\u00f0i vi\u00f0 H\u00e1sk\u00f3la \u00cdslands<br \/>\nSigr\u00fan Helga Lund, pr\u00f3fessor \u00ed t\u00f6lfr\u00e6\u00f0i vi\u00f0 H\u00e1sk\u00f3la \u00cdslands<br \/>\nSigur\u00f0ur \u00d6rn Stef\u00e1nsson, pr\u00f3fessor \u00ed st\u00e6r\u00f0fr\u00e6\u00f0i vi\u00f0 H\u00e1sk\u00f3la \u00cdslands<br \/>\nThomas Welsh, lektor \u00ed t\u00f6lvunarfr\u00e6\u00f0i og hugb\u00fana\u00f0arverkfr\u00e6\u00f0i vi\u00f0 H\u00e1sk\u00f3la \u00cdslands<br \/>\nValentina Giangreco M Puletti, pr\u00f3fessor \u00ed st\u00e6r\u00f0fr\u00e6\u00f0i vi\u00f0 H\u00e1sk\u00f3la \u00cdslands<br \/>\nVi\u00f0ar Gu\u00f0mundsson, pr\u00f3fessor \u00ed e\u00f0lisfr\u00e6\u00f0i vi\u00f0 H\u00e1sk\u00f3la \u00cdslands<\/p>\n<p>P.S.: After submitting this text I got aware that the city of Munich, Germany, even offers an <a href=\"https:\/\/opensource.muenchen.de\/sabbatical.html\">Open Source Sabbatical<\/a>: Professionally qualified programmers can participate in open sourceprojects for a limited time and improve them.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>The Icelandic government was asking for suggestions how to save money. I submitted together with some colleagues a proposal to use open-source software instead of Microsoft services (submission number 3797 at Samr\u00e1\u00f0sg\u00e1tt). The Icelandic text is as follows: Vi\u00f0 f\u00f6gnum framtaki um a\u00f0 leita til almennings eftir till\u00f6gum a\u00f0 sparna\u00f0i \u00ed r\u00edkisrekstri. \u00cd \u00feessu br\u00e9fi [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":512,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[177208],"tags":[],"class_list":["post-5301","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-cybersecurity"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/helmut\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5301","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/helmut\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/helmut\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/helmut\/wp-json\/wp\/v2\/users\/512"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/helmut\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5301"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/helmut\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5301\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5534,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/helmut\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5301\/revisions\/5534"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/helmut\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5301"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/helmut\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5301"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/helmut\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5301"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}