{"id":33,"date":"2016-09-21T20:46:27","date_gmt":"2016-09-21T20:46:27","guid":{"rendered":"http:\/\/uni.hi.is\/loftur\/?page_id=33"},"modified":"2016-09-21T20:46:27","modified_gmt":"2016-09-21T20:46:27","slug":"almenningsfraedsla-a-islandi-a-19-og-20-old","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/uni.hi.is\/loftur\/rannsoknir-og-ritstorf\/almenningsfraedsla-a-islandi-a-19-og-20-old\/","title":{"rendered":"Almenningsfr\u00e6\u00f0sla \u00e1 \u00cdslandi \u00e1 19. og 20. \u00f6ld"},"content":{"rendered":"<p>\u00deessu ranns\u00f3knasvi\u00f0i hef \u00e9g sinnt \u00f6\u00f0ru hverju a\u00f0allega fr\u00e1 1990 a\u00f0 telja. \u00c1ri\u00f0 1991 var \u00e9g af sk\u00f3lar\u00e1\u00f0i KH\u00cd settur yfir starfsh\u00f3p sem haf\u00f0i \u00fea\u00f0 hlutverk a\u00f0 efla umfj\u00f6llun um uppeldis-, sk\u00f3la og menntas\u00f6gu vi\u00f0 KH\u00cd. \u00c1ri s\u00ed\u00f0ar skila\u00f0i h\u00f3purinn till\u00f6gum til sk\u00f3lar\u00e1\u00f0s. Till\u00f6gurnar voru einkum tv\u00ed\u00fe\u00e6ttar: a) unni\u00f0 yr\u00f0i a\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 m\u00f3ta ranns\u00f3knarvettvang \u00a0\u00e1 \u00feessu fr\u00e6\u00f0asvi\u00f0i me\u00f0 \u00fe\u00e1ttt\u00f6ku \u00fdmissa stofnana, m.a. Sagnfr\u00e6\u00f0istofnunar, uppeldis- og menntunarfr\u00e6\u00f0askorar \u00ed H\u00cd; b) r\u00e1\u00f0ist yr\u00f0i \u00ed a\u00f0 semja yfirlitsverk um s\u00f6gu skyldufr\u00e6\u00f0slu \u00e1 \u00cdslandi 1880\u20131980; var bent \u00e1 a\u00f0 tengja m\u00e6tti verkefni\u00f0 vi\u00f0 \u00feau t\u00edmam\u00f3t sem v\u00e6ru ekki langt undan, \u00fe.e. aldarafm\u00e6li fyrstu l\u00f6ggjafar um almenna barnafr\u00e6\u00f0slu \u00e1 \u00cdslandi (2007).<\/p>\n<p>Tvennt komst \u00ed framkv\u00e6md sem tengist till\u00f6gu a): \u00cd fyrsta lagi var \u00e1ri\u00f0 1993 efnt til opinnar m\u00e1lstofu um ranns\u00f3knarsvi\u00f0i\u00f0 me\u00f0 \u00fe\u00e1ttt\u00f6ku \u00e1hugasamra kennara \u00ed KH\u00cd og H\u00cd; \u00ed \u00f6\u00f0ru lagi var stofna\u00f0 til samvinnu Ranns\u00f3knarstofnunar KH\u00cd, Sagnfr\u00e6\u00f0istofnunar H\u00cd og F\u00e9lagsv\u00edsindadeildar um \u00fatg\u00e1fu heimilda \u00ed \u00edslenskri uppeldis- og sk\u00f3las\u00f6gu (sbr. \u201e\u00datg\u00e1fur\u201c \u00ed Ritaskr\u00e1).<\/p>\n<p>Framkv\u00e6mdir tengdar till\u00f6gu b) greinast \u00ed tvo \u00fe\u00e6tti, annars vegar gagnas\u00f6fnun og hins vegar ger\u00f0 \u00e1\u00e6tlunar um samningu fr\u00e6\u00f0slus\u00f6gunnar.<\/p>\n<p>\u00c1rin 1992\u20131997 var unni\u00f0 a\u00f0 \u00fer\u00ed\u00fe\u00e6ttri gagnas\u00f6fnun undir sameiginlegri stj\u00f3rn okkar Helga Sk\u00fala Kjartanssonar og me\u00f0 fj\u00e1rstyrk fr\u00e1 V\u00edsindasj\u00f3\u00f0i Rann\u00eds (1994 og 1995) og Ranns\u00f3knarsj\u00f3\u00f0i KH\u00cd (1992\u20131997). A\u00f0sto\u00f0armenn voru Hei\u00f0r\u00fan Kristj\u00e1nsd\u00f3ttir, R\u00f3sa J\u00f3nsd\u00f3ttir og Svanhildur Kaaber.<\/p>\n<ol>\n<li>Gagnagrunnur um s\u00f6gu einstakra sk\u00f3la<em>. <\/em>Grunnurinn geymir uppl\u00fdsingar \u00far ca. 120 lokaritger\u00f0um til B.Ed.-pr\u00f3fs var\u00f0andi \u00fer\u00f3un skyldufr\u00e6\u00f0slu \u00e1 t\u00edmabilinu. Langflestar ritger\u00f0irnar voru samdar 1976\u20131992.<\/li>\n<li>Efnisleg greining \u00e1 br\u00e9faskiptum fr\u00e6\u00f0slum\u00e1lastj\u00f3ra og fr\u00e6\u00f0slunefnda\/sk\u00f3lanefnda \u00ed sex s\u00fdslum (Gullbringu- og Kj\u00f3sars\u00fdslu, Bar\u00f0astrandars\u00fdslu, A-H\u00fanavatnss\u00fdslu, \u00deingeyjars\u00fdslu, N-M\u00falas\u00fdslu, Rang\u00e1rvallas\u00fdslu) 1908\u20131927.<\/li>\n<li>F\u00e6rsla \u00ed Excel \u00e1 sk\u00f3lask\u00fdrslum 15 fastra sk\u00f3la \u00ed s\u00f6mu sex s\u00fdslum1907\u20131920.<\/li>\n<li>Efnisleg greining \u00e1 frumv\u00f6rpum um barnafr\u00e6\u00f0slu og kennaramenntun 1880\u20131927 sem og umr\u00e6\u00f0um \u00e1 Al\u00feingi um s\u00f6mu frumv\u00f6rp.<\/li>\n<\/ol>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>\u00c1ri\u00f0\u00a0 2003 hleyptum vi\u00f0 Helgi Sk\u00fali Kjartansson pr\u00f3fessor af stokkunum verkefni, \u201e\u00cdslenskir barnakennarar sem f\u00e9lagsflokkur og fagh\u00f3pur 1910\u20131960\u201c, sem n\u00fdtist m.a. fr\u00e6\u00f0slus\u00f6gunni. Ranns\u00f3knarsj\u00f3\u00f0ur KH\u00cd hefur styrkt verkefni\u00f0 fr\u00e1 upphafi. A\u00f0sto\u00f0arma\u00f0ur er Guttormur Helgi J\u00f3hannesson BA.<\/p>\n<p>Gengi\u00f0 var fr\u00e1 framkv\u00e6mda\u00e1\u00e6tlun um samningu og \u00fatg\u00e1fu fr\u00e6\u00f0slus\u00f6gunnar sk\u00f3la\u00e1ri\u00f0 2002\u20132003. Verkefni\u00f0 var \u00e1 vegum Ranns\u00f3knarstofnunar KH\u00cd; var \u00e9g r\u00e1\u00f0inn ritstj\u00f3ri verksins og einn af \u00feremur a\u00f0alh\u00f6fundum \u00feess. Kom \u00fea\u00f0 \u00fat \u00ed tveimur bindum, alls 703 bls., s\u00ed\u00f0la \u00e1rs 2007.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p><strong>Ritaskr\u00e1 <\/strong>(Publications)<\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p><strong>B\u00e6kur<\/strong><\/p>\n<p>2008\u00a0\u00a0\u00a0 Almenningsfr\u00e6\u00f0sla \u00e1 \u00cdslandi 1880\u20132007. Fyrra bindi. Sk\u00f3lahald \u00ed b\u00e6 og sveit 1880\u20131945 Rv., H\u00e1sk\u00f3la\u00fatg\u00e1fan, 340 s.\u00a0 (\u00e1samt \u00d3lafi Rastrick og \u00d3l\u00f6fu Gar\u00f0arsd\u00f3ttur).<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>T\u00edmaritsgreinar, ritger\u00f0ir og b\u00f3karkaflar<\/strong><\/p>\n<p>(Articles and book chapters)<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>1987\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Forskning i islandsk uddannelseshistorie. Nordisk visit III. <em>Skolen 1987. \u00c5rbok for norsk skolehistorie: <\/em>151\u2013154.<\/p>\n<p>1991 \u00a0 \u00a0 \u00a0Sekulariseringstendenser i islandsk almuedannelse i slutningen af 1800-tallet. <em>Skole\u2013dannelse\u2013 Festskrift til Vagn Skovgaard-Petersen<\/em>. Ritstj. H. Haue. Odense. S. 87\u201395.<\/p>\n<p>1992 \u00a0 \u00a0 \u00a0Farsk\u00f3lahald \u00ed sext\u00edu \u00e1r (1890\u20131950): nokkrir megindr\u00e6ttir. <em>Uppeldi og menntun. T\u00edmarit \u00a0<\/em><em>Kennarah\u00e1sk\u00f3la \u00cdslands<\/em> 1 (1):207\u2013222.<\/p>\n<p>1993 \u00a0 \u00a0 \u00a0 Fr\u00e1 kristind\u00f3mslestri til m\u00f3\u00f0urm\u00e1ls. Hugmyndafr\u00e6\u00f0ileg hv\u00f6rf \u00ed lestrarefni sk\u00f3labarna um s\u00ed\u00f0ustu aldam\u00f3t. <em>Uppeldi og menntun. T\u00edmarit Kennarah\u00e1sk\u00f3la \u00cdslands <\/em>2: 9\u201323.<\/p>\n<p>1993\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Sk\u00f3lasaga: til skilnings e\u00f0a ford\u00e6mingar. Athugasemdir a\u00f0 gefnu tilefni. <em>N\u00fd menntam\u00e1l<\/em> 11(1): 38\u201343.<\/p>\n<p>1996 \u00a0 \u00a0 \u00a0 Kennsla heima og \u00ed sk\u00f3la. \u00de\u00e1ttur heimila \u00ed barnafr\u00e6\u00f0slu \u00e1 \u00cdslandi 1907\u20131930. <em>Uppeldi og\u00a0<\/em><em>menntun. T\u00edmarit Kennarah\u00e1sk\u00f3la \u00cdslands<\/em> 5:9\u201322.<\/p>\n<p>2004\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00cdslensk al\u00fe\u00fd\u00f0umenntun \u00ed skuggsj\u00e1 Borgarfjar\u00f0ar 1750\u20131930. <em>Borgfir\u00f0ingab\u00f3k<\/em>. <em>\u00c1rsrit S\u00f6guf\u00e9lags Borgarfjar\u00f0ar <\/em>5:15\u201330.<\/p>\n<p>2005\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Sk\u00f3lahugmyndir Gu\u00f0mundar Finnbogasonar. <em>Andans arfur. T\u00edu erindi um manninn, menntafr\u00f6mu\u00f0inn, s\u00e1lfr\u00e6\u00f0inginn og b\u00f3kfr\u00e6\u00f0inginn Gu\u00f0mund Finnbogason<\/em>. Ritstj\u00f3rn: Trausti \u00deorsteinsson, Bragi Gu\u00f0mundsson. Akureyri. S. 71\u201387.<\/p>\n<p>2008\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Hef\u00f0ir og n\u00fdbreytni 1880\u20132007. <em>Almenningsfr\u00e6\u00f0sla \u00e1 \u00cdslandi \u00e1 19. og 20. \u00f6ld. Fyrra bindi. <\/em>S. 21\u201335.<\/p>\n<p>2008\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00dej\u00f3\u00f0f\u00e9lagsbreytingar og menntam\u00e1l. <em>Almenningsfr\u00e6\u00f0sla \u00e1 \u00cdslandi \u00e1 19. og 20. \u00f6ld. Fyrra bindi. <\/em>S. 38\u201353.<\/p>\n<p>2008\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Sj\u00e1lfsprottnir sk\u00f3lar. <em>Almenningsfr\u00e6\u00f0sla \u00e1 \u00cdslandi \u00e1 19. og 20. \u00f6ld. Fyrra bindi. <\/em>S. 56\u201371.<\/p>\n<p>2008\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 T\u00edmam\u00f3tin 1907. <em>Almenningsfr\u00e6\u00f0sla \u00e1 \u00cdslandi \u00e1 19. og 20. \u00f6ld. Fyrra bindi. <\/em>S. 75\u201389.<\/p>\n<p>2008\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Hikandi framkv\u00e6md laga 1908\u20131925. <em>Almenningsfr\u00e6\u00f0sla \u00e1 \u00cdslandi \u00e1 19. og 20. \u00f6ld. Fyrra bindi. <\/em>S. 92\u2013105.<\/p>\n<p>2008\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Lagagrunnur og framkv\u00e6mdir 1926\u20131945. <em>Almenningsfr\u00e6\u00f0sla \u00e1 \u00cdslandi \u00e1 19. og 20. \u00f6ld. Fyrra bindi. <\/em>S. 108\u2013123<\/p>\n<p>2008\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Barnakennarar: Starfskj\u00f6r, menntun og sta\u00f0a. <em>Almenningsfr\u00e6\u00f0sla \u00e1 \u00cdslandi \u00e1 19. og 20. \u00f6ld. Fyrra bindi. <\/em>S. 126\u2013141.<\/p>\n<p>2008\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Almenningsfr\u00e6\u00f0sla umfram skyldu. <em>Almenningsfr\u00e6\u00f0sla \u00e1 \u00cdslandi \u00e1 19. og 20. \u00f6ld. Fyrra bindi. <\/em>S. 144\u2013159..<\/p>\n<p>2008\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 N\u00e1m- og kennsluh\u00e6ttir. <em>Almenningsfr\u00e6\u00f0sla \u00e1 \u00cdslandi \u00e1 19. og 20. \u00f6ld. Fyrra bindi. <\/em>S. 212\u2013226.<\/p>\n<p>2008\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Pr\u00f3f og n\u00e1mseftirlit. <em>Almenningsfr\u00e6\u00f0sla \u00e1 \u00cdslandi \u00e1 19. og 20. \u00f6ld. Fyrra bindi. <\/em>S. 230\u2013243.<\/p>\n<p>2008\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Heimili og sk\u00f3li. <em>Almenningsfr\u00e6\u00f0sla \u00e1 \u00cdslandi \u00e1 19. og 20. \u00f6ld. Fyrra bindi. <\/em>S. 284\u2013298.<\/p>\n<p>2014\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Education, Icelandic. Encyclopedia of Romantic Nationalism in Europe, <a href=\"http:\/\/www.spinnet.eu.og\">www.spinnet.eu.og<\/a> http:\/\/romanticnationalism.net<\/p>\n<p><strong>Ritd\u00f3mar<\/strong><\/p>\n<p>(Book reviews)<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>1984 \u00a0 \u00a0Ing\u00f3lfur \u00c1. J\u00f3hannesson: Menntakerfi \u00ed m\u00f3tun. Rv. 1983. \u2013 <em>N\u00fd menntam\u00e1l<\/em> 2(1):57\u201360.<\/p>\n<p>2001 \u00a0 \u00a0\u00c1rmann Halld\u00f3rsson: Barnask\u00f3lar \u00ed Reykjav\u00edk fyrir 1930. <em> T\u00edmarit S\u00f6guf\u00e9lags <\/em>40(1):293\u2013295.<\/p>\n<p>2002 \u00a0 \u00a0Margr\u00e9t Gu\u00f0mundsd\u00f3ttir og \u00deorleifur \u00d3skarsson: Menntask\u00f3linn a\u00f0 Laugarvatni; forsaga, stofnun og saga til aldarloka. <em> T\u00edmarit S\u00f6guf\u00e9lags<\/em> 40(1):269\u2013272.<\/p>\n<p>2003 \u00a0 \u00a0\u00c1rni Dan\u00edel J\u00fal\u00edusson: Sk\u00f3linn vi\u00f0 str\u00f6ndina. Barnask\u00f3linn \u00e1 Eyrarbakka 1852\u20132002. \u2013 \u00a0<em>Uppeldi og menntun. T\u00edmarit Kennarah\u00e1sk\u00f3la \u00cdslands<\/em> 13(1):139\u2013143.<\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p><strong>Ritstj\u00f3rn <\/strong><\/p>\n<p>(Editorial work)<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>1994 \u00a0 \u00a0Gu\u00f0mundur Finnbogason: <em>L\u00fd\u00f0menntun. Huglei\u00f0ingar og till\u00f6gur<\/em>. 2. \u00fatg. Rv.<\/p>\n<p>Ranns\u00f3knarstofnun KH\u00cd \u00ed samstarfi vi\u00f0 F\u00e9lagsv\u00edsindastofnun og Sagnfr\u00e6\u00f0istofnun. 218 s.28<\/p>\n<p><em>2003-2004 \u00a0 \u00a0Uppeldi og menntun.T\u00edmarit KH\u00cd<\/em>. 12. og 13. \u00e1rg..<\/p>\n<p>2008\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <em>Almenningsfr\u00e6\u00f0sla \u00e1 \u00cdslandi 1880\u20132007. Fyrra bindi. Sk\u00f3lahald \u00ed b\u00e6 og sveit 1880\u20131945.<\/em><\/p>\n<p>2008\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <em>Almenningsfr\u00e6\u00f0sla \u00e1 \u00cdslandi 1880\u20132007. S\u00ed\u00f0ara bindi. Sk\u00f3li fyrir alla 1946\u20132007.<\/em><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>\u00d3prentu\u00f0 erindi\/fyrirlestrar<\/strong><\/p>\n<p>(Unpublished papers)<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>1991\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Sk\u00f3la\u00fer\u00f3un \u00ed lj\u00f3si s\u00f6gunnar. Fyrirlestur \u00e1 fr\u00e6\u00f0slufundi kennara \u00e1 Akranesi\u00a0 7. jan\u00faar.<\/p>\n<p>1998\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Einkunnir upp \u00e1 hvern dag. Erindi flutt \u00e1 Dagskr\u00e1 \u00ed tilefni af 100 \u00e1ra afm\u00e6li Mi\u00f0b\u00e6jarsk\u00f3lans. Mi\u00f0b\u00e6jarsk\u00f3lanum, 11. okt\u00f3ber 1998.<\/p>\n<p>2003 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00cdslenskir barnakennarar 1910\u20131940 \u00ed f\u00e9lagsfr\u00e6\u00f0ilegu lj\u00f3si. Opinber fyrirlestur \u00e1 vegum. \u00a0Ranns\u00f3knarstofnunar KH\u00cd 4. ma\u00ed. Endurfluttur \u00ed bo\u00f0i Kennaradeildar H\u00e1sk\u00f3lans \u00e1 Akureyri 6. ma\u00ed<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00deessu ranns\u00f3knasvi\u00f0i hef \u00e9g sinnt \u00f6\u00f0ru hverju a\u00f0allega fr\u00e1 1990 a\u00f0 telja. \u00c1ri\u00f0 1991 var \u00e9g af sk\u00f3lar\u00e1\u00f0i KH\u00cd settur yfir starfsh\u00f3p sem haf\u00f0i \u00fea\u00f0 hlutverk a\u00f0 efla umfj\u00f6llun um uppeldis-, sk\u00f3la og menntas\u00f6gu vi\u00f0 KH\u00cd. \u00c1ri s\u00ed\u00f0ar skila\u00f0i h\u00f3purinn till\u00f6gum til sk\u00f3lar\u00e1\u00f0s. Till\u00f6gurnar voru einkum tv\u00ed\u00fe\u00e6ttar: a) unni\u00f0 yr\u00f0i a\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 m\u00f3ta ranns\u00f3knarvettvang [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1019,"featured_media":0,"parent":26,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-33","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/loftur\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/33","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/loftur\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/loftur\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/loftur\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1019"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/loftur\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=33"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/loftur\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/33\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":34,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/loftur\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/33\/revisions\/34"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/loftur\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/26"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/loftur\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=33"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}