{"id":72,"date":"2018-11-19T17:07:37","date_gmt":"2018-11-19T17:07:37","guid":{"rendered":"http:\/\/uni.hi.is\/martin\/?p=72"},"modified":"2018-11-21T15:38:29","modified_gmt":"2018-11-21T15:38:29","slug":"geigernemi-settur-saman","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/uni.hi.is\/martin\/2018\/11\/19\/geigernemi-settur-saman\/","title":{"rendered":"Geigernemi settur saman"},"content":{"rendered":"<p>\u00deegar \u00e9g st\u00f3\u00f0 \u00ed t\u00e6kjakaupum fyrir um \u00e1ri fyrir forritunarsmi\u00f0jur sem vi\u00f0 keyr\u00f0um svo \u00ed jan\u00faar og febr\u00faar rakst \u00e9g \u00e1 geislavirkninema. \u00d3d\u00fdran sem ma\u00f0ur \u00feyrfti a\u00f0 l\u00f3\u00f0a saman sj\u00e1lfur, en samt gr\u00e6ja sem \u00e1 a\u00f0 geta greint umhverfisgeislun og aukna geislun fr\u00e1 s\u00e9rlega geislavirkum hlutum \u00ed umhverfinu.<\/p>\n<p>\u00c9g kasta\u00f0i skeyti \u00e1 Sn\u00e6bj\u00f6rn og spur\u00f0i hvort \u00feetta v\u00e6ri \u00e1hugavert fyrir jar\u00f0fr\u00e6\u00f0ina; v\u00e6ri gaman a\u00f0 geta bori\u00f0 geislavirkt grj\u00f3t upp a\u00f0 \u00feessu. J\u00fa, \u00fea\u00f0 h\u00e9lt hann n\u00fa svo \u00e9g skellti einu setti me\u00f0 \u00ed sendinguna.<\/p>\n<p>H\u00fan kom fyrir um \u00e1ri, en aldrei komst \u00fea\u00f0 n\u00f3gu h\u00e1tt upp \u00e1 forgangslistann a\u00f0 setja gr\u00e6juna saman. Ekki fyrr en \u00e9g var langt leiddur af \u00feokuklefaraunum m\u00ednum sem \u00e9g mun t\u00edunda vi\u00f0 t\u00e6kif\u00e6ri.<\/p>\n<p>\u00c9g var sums\u00e9 a\u00f0 bisa vi\u00f0 a\u00f0 setja saman \u00feokuklefa sem \u00e1 a\u00f0 s\u00fdna r\u00e1kir af v\u00f6ldum geislunar ... og ekkert s\u00e1st. \u00c9g prufa\u00f0i nokkrar geislalindir, en ekkert gekk.<\/p>\n<p>Voru \u00feessar geislalindir alveg dau\u00f0ar? Hver var hlutfallslegur styrkur \u00e1 milli \u00feeirra.\u00a0 Og var kannski bakgrunnsgeislunin h\u00e9r \u00e1 \u00cdslandi bara ekki n\u00f3gu mikil?<\/p>\n<p>Til a\u00f0 svara \u00feessu \u00feyrfti \u00e9g geislavirknim\u00e6li ... sem vi\u00f0 \u00e1ttum j\u00fa til.<\/p>\n<p>Geigerneminn, e\u00f0a Geiger\u2013M\u00fcller-neminn, byggir \u00e1 h\u00f3lki sem nefnt er eftir \u00feeim f\u00e9l\u00f6gum Hans Geiger og Walther M\u00fcller sem var doktorsnemi Geigers og \u00fer\u00f3a\u00f0i h\u00f3lkinn me\u00f0 honum. H\u00f3lkurinn er lei\u00f0andi a\u00f0 innan og eftir honum liggur grannur lei\u00f0andi \u00fer\u00e1\u00f0ur. Geislun sem fer um lofti\u00f0 innan h\u00f3lksins j\u00f3nar lofti\u00f0 sem \u00fe\u00e1 eykur lei\u00f0ni \u00feess.<\/p>\n<p>Me\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 setja nokku\u00f0 h\u00e1a spennu (oft 400-900 V) \u00e1 milli \u00fer\u00e1\u00f0arins og h\u00f3lksins m\u00e1 nema m\u00e6lanlegan straum \u00feegar lofti\u00f0 j\u00f3nast.<\/p>\n<p>\u00dea\u00f0 l\u00e6ddist satt a\u00f0 segja a\u00f0 m\u00e9r lei\u00f0ur grunur um a\u00f0 \u00feetta \u00e6tti eftir a\u00f0 mislukkast hj\u00e1 m\u00e9r. Tilraunirnar me\u00f0 \u00feokuklefann h\u00f6f\u00f0u gert mig svo svarts\u00fdnan og \u00e9g vissi a\u00f0 \u00fea\u00f0 \u00feyrfti ekki nema einn bila\u00f0an \u00edhlut til a\u00f0 Geigerneminn virka\u00f0i ekki, og \u00fea\u00f0 yr\u00f0i langur vegur a\u00f0 leita a\u00f0 villunni.<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/uni.hi.is\/martin\/files\/2018\/11\/DSC02610.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-thumbnail wp-image-81\" src=\"http:\/\/uni.hi.is\/martin\/files\/2018\/11\/DSC02610-150x150.jpg\" alt=\"\" width=\"150\" height=\"150\" srcset=\"https:\/\/uni.hi.is\/martin\/files\/2018\/11\/DSC02610-150x150.jpg 150w, https:\/\/uni.hi.is\/martin\/files\/2018\/11\/DSC02610-100x100.jpg 100w\" sizes=\"auto, (max-width: 150px) 100vw, 150px\" \/><\/a> <a href=\"http:\/\/uni.hi.is\/martin\/files\/2018\/11\/DSC02612.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-thumbnail wp-image-82\" src=\"http:\/\/uni.hi.is\/martin\/files\/2018\/11\/DSC02612-150x150.jpg\" alt=\"\" width=\"150\" height=\"150\" srcset=\"https:\/\/uni.hi.is\/martin\/files\/2018\/11\/DSC02612-150x150.jpg 150w, https:\/\/uni.hi.is\/martin\/files\/2018\/11\/DSC02612-100x100.jpg 100w\" sizes=\"auto, (max-width: 150px) 100vw, 150px\" \/><\/a> <a href=\"http:\/\/uni.hi.is\/martin\/files\/2018\/11\/DSC02614.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-thumbnail wp-image-83\" src=\"http:\/\/uni.hi.is\/martin\/files\/2018\/11\/DSC02614-150x150.jpg\" alt=\"\" width=\"150\" height=\"150\" srcset=\"https:\/\/uni.hi.is\/martin\/files\/2018\/11\/DSC02614-150x150.jpg 150w, https:\/\/uni.hi.is\/martin\/files\/2018\/11\/DSC02614-100x100.jpg 100w\" sizes=\"auto, (max-width: 150px) 100vw, 150px\" \/><\/a> <a href=\"http:\/\/uni.hi.is\/martin\/files\/2018\/11\/DSC02615.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-thumbnail wp-image-84\" src=\"http:\/\/uni.hi.is\/martin\/files\/2018\/11\/DSC02615-150x150.jpg\" alt=\"\" width=\"150\" height=\"150\" srcset=\"https:\/\/uni.hi.is\/martin\/files\/2018\/11\/DSC02615-150x150.jpg 150w, https:\/\/uni.hi.is\/martin\/files\/2018\/11\/DSC02615-100x100.jpg 100w\" sizes=\"auto, (max-width: 150px) 100vw, 150px\" \/><\/a> <a href=\"http:\/\/uni.hi.is\/martin\/files\/2018\/11\/DSC02619.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-large wp-image-85\" src=\"http:\/\/uni.hi.is\/martin\/files\/2018\/11\/DSC02619-1024x683.jpg\" alt=\"\" width=\"525\" height=\"350\" srcset=\"https:\/\/uni.hi.is\/martin\/files\/2018\/11\/DSC02619-1024x683.jpg 1024w, https:\/\/uni.hi.is\/martin\/files\/2018\/11\/DSC02619-300x200.jpg 300w, https:\/\/uni.hi.is\/martin\/files\/2018\/11\/DSC02619-768x512.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 525px) 100vw, 525px\" \/><\/a><\/p>\n<p>Samkv\u00e6mt lei\u00f0beiningunum \u00e1tti a\u00f0 stilla nemann \u00e1 minnstu n\u00e6mni, kveikja \u00e1 nemanum og svo h\u00e6gt og r\u00f3lega skr\u00fafa upp \u00fear til \u00fea\u00f0 heyr\u00f0ust smellir \u00ed t\u00e6kinu. \u00deegar \u00fev\u00ed var n\u00e1\u00f0 \u00e1tti a\u00f0 skr\u00fafa n\u00e6mnistillinn upp um 45\u00b0 til vi\u00f0b\u00f3tar.<\/p>\n<p>Og viti menn! Vi\u00f0 r\u00e6singu ger\u00f0ist ekkert en \u00e1\u00f0ur en \u00e9g haf\u00f0i sn\u00fai\u00f0 \u00fev\u00ed nema brot \u00far hring heyr\u00f0ust nokkrir smellir. Og \u00feegar \u00e9g bar geislalindirnar sem \u00e9g var me\u00f0 upp a\u00f0 nemanum t\u00f3k hann a\u00f0 smella af \u00e1fergju.<\/p>\n<p>Gr\u00e6jan virka\u00f0i!<\/p>\n<p>J\u00e1, og geislalindirnar tv\u00e6r virku\u00f0u b\u00e1\u00f0ar \u00e1g\u00e6tlega. Sem er \u00e1g\u00e6tt fyrir n\u00e6stta verkefni: A\u00f0 koma \u00feokuklefanum \u00ed gagni\u00f0!<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00deegar \u00e9g st\u00f3\u00f0 \u00ed t\u00e6kjakaupum fyrir um \u00e1ri fyrir forritunarsmi\u00f0jur sem vi\u00f0 keyr\u00f0um svo \u00ed jan\u00faar og febr\u00faar rakst \u00e9g \u00e1 geislavirkninema. \u00d3d\u00fdran sem ma\u00f0ur&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1485,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[759],"tags":[],"class_list":["post-72","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-oflokkad"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/martin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/72","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/martin\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/martin\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/martin\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1485"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/martin\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=72"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/martin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/72\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":93,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/martin\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/72\/revisions\/93"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/martin\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=72"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/martin\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=72"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/martin\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=72"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}