﻿{"id":449,"date":"2013-12-30T16:48:48","date_gmt":"2013-12-30T16:48:48","guid":{"rendered":"http:\/\/uni.hi.is\/rhv\/?page_id=449"},"modified":"2026-02-22T15:09:53","modified_gmt":"2026-02-22T15:09:53","slug":"sem-eg-la-fyrir-daudanum","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/uni.hi.is\/rhv\/%c3%bey%c3%b0andinn\/sem-eg-la-fyrir-daudanum\/","title":{"rendered":"Sem \u00e9g l\u00e1 fyrir dau\u00f0anum"},"content":{"rendered":"<p><a href=\"http:\/\/uni.hi.is\/rhv\/files\/2013\/12\/Semegla-kapa.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignleft size-medium wp-image-452\" src=\"http:\/\/uni.hi.is\/rhv\/files\/2013\/12\/Semegla-kapa-182x300.jpg\" alt=\"Semegla-kapa\" width=\"182\" height=\"300\" srcset=\"https:\/\/uni.hi.is\/rhv\/files\/2013\/12\/Semegla-kapa-182x300.jpg 182w, https:\/\/uni.hi.is\/rhv\/files\/2013\/12\/Semegla-kapa.jpg 583w\" sizes=\"auto, (max-width: 182px) 100vw, 182px\" \/><\/a>Sem \u00e9g l\u00e1 fyrir dau\u00f0anum eftir bandar\u00edska rith\u00f6fundinn\u00a0<b>William Faulkner<\/b>\u00a0\u00ed \u00fe\u00fd\u00f0ingu\u00a0<b>R\u00fanars Helga Vignissonar<\/b>, sem einnig ritar eftirm\u00e1la.\u00a0<b>Faulkner<\/b>\u00a0hlaut\u00a0<i>N\u00f3belsver\u00f0launin \u00ed b\u00f3kmenntum \u00e1ri\u00f0 1949<\/i>.<\/p>\n<p>Addie Bundren liggur fyrir dau\u00f0anum \u00ed herbergi s\u00ednu. Fyrir utan gluggann hamast elsti sonur hennar vi\u00f0 a\u00f0 sm\u00ed\u00f0a kistu handa henni. Til a\u00f0 hefna s\u00edn \u00e1 manni s\u00ednum hefur Addie teki\u00f0 lofor\u00f0 af honum um a\u00f0 fara me\u00f0 sig til Jefferson, um 40 m\u00edlna lei\u00f0, og jar\u00f0a sig \u00ed fj\u00f6lskyldugrafreitnum \u00feegar h\u00fan gefur upp \u00f6ndina.<\/p>\n<p>Sem \u00e9g l\u00e1 fyrir dau\u00f0anum er saga af \u00f6rlagar\u00edku fer\u00f0alagi fj\u00f6lskyldunnar um sveitir Mississippi me\u00f0 l\u00edk \u00e6ttm\u00f3\u00f0urinnar. Fj\u00f6lskyldume\u00f0limir og a\u00f0rir sem \u00feau m\u00e6ta \u00e1 lei\u00f0inni skiptast \u00e1 um a\u00f0 segja s\u00f6guna. \u00dar ver\u00f0ur sk\u00e1ldsaga sem er afar \u00f3venjuleg a\u00f0 ger\u00f0 og er \u00ed senn harmr\u00e6n og spaugileg. H\u00fan hefur l\u00f6ngum veri\u00f0 talin me\u00f0 merkustu sk\u00e1ldverkum 20. aldar.<\/p>\n<p><b>William Faulkner\u00a0<\/b>(1897\u20131962) \u00feykir einn s\u00e9rst\u00e6\u00f0asti og magna\u00f0asti h\u00f6fundur sinnar t\u00ed\u00f0ar. Hann bj\u00f3 lengstum \u00ed sm\u00e1b\u00e6num Oxford \u00ed Mississippi og l\u00e9t eitt sinn svo um m\u00e6lt a\u00f0 honum mundi ekki endast \u00e6vin til a\u00f0 gera \u00feeim skika heimsins skil \u00ed verkum s\u00ednum.<\/p>\n<p>Tilnefnd til \u00cdslensku \u00fe\u00fd\u00f0ingaver\u00f0launanna.<\/p>\n<p>\u00datgefandi: Uppheimar 2013.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>\u00dar ritd\u00f3mum<\/strong><\/p>\n<p>\u201e\u00de\u00fd\u00f0ing R\u00fanars Helga Vignissonar, d\u00f3sents \u00ed ritlist vi\u00f0 Hugv\u00edsindsvi\u00f0 H\u00e1sk\u00f3la \u00cdslands, \u00e1 sk\u00e1lds\u00f6gunni\u00a0<em>Sem \u00e9g l\u00e1 fyrir dau\u00f0anum<\/em>\u00a0eftir William Faulkner hefur a\u00f0 undanf\u00f6rnu hloti\u00f0 einr\u00f3ma lof gagnr\u00fdnenda. Sk\u00e1ldsagan er eitt af h\u00f6fu\u00f0verkum Faulkners en \u00e1\u00f0ur hefur R\u00fanar Helgi \u00fe\u00fdtt b\u00f3k Faulkners,\u00a0<em>Lj\u00f3s \u00ed \u00e1g\u00fast<\/em>.<\/p>\n<p>R\u00fanar Helgi er tilnefndur til \u00edslensku \u00fe\u00fd\u00f0ingaver\u00f0launanna. \u00cd ums\u00f6gn d\u00f3mnefndar segir: ,,\u00cd b\u00f3kinni beitir Faulkner tilraunakenndum st\u00edlbr\u00f6g\u00f0um \u00fear sem fimmt\u00e1n sj\u00f3narhorn birtast \u00ed fimmt\u00edu og n\u00edu brotum en me\u00f0 \u00fev\u00ed n\u00e6r Faulkner a\u00f0 breg\u00f0a lj\u00f3si \u00e1 hj\u00f6rtu og hugsanir \u00feeirra sem segja fr\u00e1. R\u00fanar Helgi Vignisson n\u00e6r a\u00f0 sn\u00faa \u00feessum knappa og t\u00e1lga\u00f0a en \u00fe\u00f3 fl\u00e6\u00f0andi og s\u00edkvika st\u00edl \u00e1 tilger\u00f0arlausa og au\u00f0uga \u00edslensku.\u201c<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/timarit.is\/page\/6071023?iabr=on#page\/n37\/mode\/2up\/search\/einst%C3%B6k%20saga%20og%20fr%C3%A1b%C3%A6rlega%20%C3%BE%C3%BDdd\">Einar Falur Ing\u00f3lfsson, b\u00f3kmenntagagnr\u00fdnandi Morgunbla\u00f0sins<\/a>, segir afrakstur \u00fe\u00fd\u00f0ingarinnar fram\u00farskarandi. Blessunarlega hafi R\u00fanar Helgi teki\u00f0 verki\u00f0 alla lei\u00f0 og s\u00e9 frumtextanum tr\u00far \u00e1n \u00feess a\u00f0 \u00edslenskan ver\u00f0i \u00e1 neinn h\u00e1tt ankannaleg. Einar vitnar \u00ed eftirm\u00e1la b\u00f3karinnar sem R\u00fanar Helgi ritar en \u00fear er m.a. fjalla\u00f0 um einkenni fj\u00f6lbreytilegs og fl\u00e6\u00f0andi frumtextans og \u00feau vandam\u00e1l sem \u00fe\u00fd\u00f0andinn \u00fearf a\u00f0 takast \u00e1 vi\u00f0, vandam\u00e1l sem hafa fengi\u00f0 suma \u00fe\u00fd\u00f0endur til a\u00f0 einfalda textann og jafnvel sleppa hlutum hans.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/timarit.is\/page\/6403652?iabr=on#page\/n31\/mode\/2up\/search\/lesi%C3%B0%20%C3%AD%20%C3%BEr%C3%ADv%C3%ADdd\">Hl\u00edn Agnarsd\u00f3ttir skrifar \u00ed DV<\/a> a\u00f0 \u00e1 hverju \u00e1ri birtist n\u00fdjar \u00fe\u00fd\u00f0ingar \u00e1 heimsb\u00f3kmenntunum sem au\u00f0gi ekki a\u00f0eins andann og b\u00e6ti vi\u00f0 \u00feekkingu heldur d\u00fdpki jafnframt sambandi\u00f0 vi\u00f0 eigin tungu. Ein \u00feessara \u00fe\u00fd\u00f0inga \u00ed \u00e1r s\u00e9\u00a0<em>Sem \u00e9g l\u00e1 fyrir dau\u00f0anum<\/em>. H\u00fan ritar me\u00f0al annars: \u201eLesandinn er staddur inni \u00ed s\u00f6gunni og s\u00e9r hana fr\u00e1 m\u00f6rgum sj\u00f3narhornum eins og \u00ed \u00fer\u00edv\u00eddd. Hann heyrir hlj\u00f3\u00f0in \u00ed n\u00e1tt\u00farunni, finnur lyktina af f\u00f3lkinu, kynnist hugsunarh\u00e6tti \u00feess, skaph\u00f6fn og afst\u00f6\u00f0u til hinnar deyjandi (e\u00f0a d\u00e1nu) sem allt hverfist um. Sagan og sk\u00e1ldskapurinn sem ver\u00f0ur til me\u00f0 \u00feessum h\u00e6tti er allt \u00ed senn \u201egrafalvarleg, spaugileg og \u00e1takanleg\u201c svo vitna\u00f0 s\u00e9 \u00ed eftirm\u00e1la \u00fe\u00fd\u00f0andans, R\u00fanars Helga Vignissonar.\u201c<\/p>\n<p>\u00c1sd\u00eds Sigmundsd\u00f3ttir, b\u00f3kmenntagagnr\u00fdnandi V\u00ed\u00f0sj\u00e1r, segir st\u00edl Faulkners s\u00e9rstakan og \u00fea\u00f0 hafi ekki veri\u00f0 au\u00f0velt verk a\u00f0 gera texta hans \u00feannig \u00far gar\u00f0i a\u00f0 \u00edslenskir lesendur g\u00e6tu noti\u00f0 b\u00e6\u00f0i st\u00edlsins og s\u00f6gunnar. \u00de\u00fd\u00f0andinn \u00feurfi a\u00f0 finna jafnv\u00e6gi \u00e1 milli \u00feess a\u00f0 gera merkingu textans skiljanlegan fyrir lesendum og halda \u00ed framandi eiginleika hans: ,,Tilfinning fyrir \u00fev\u00ed hvar jafnv\u00e6gispunkturinn er, er vandme\u00f0farinn fyrir rith\u00f6fund sem skrifar \u00e1 s\u00ednu m\u00f3\u00f0urm\u00e1li og inn \u00ed sinn eigin menningarheim en \u00fea\u00f0 er mun erfi\u00f0ara a\u00f0 leika \u00fea\u00f0 eftir me\u00f0 texta annars og fyrir menningarheim sem er \u00f3l\u00edkur \u00feeim sem textinn er sprottinn \u00far. En R\u00fanari Helga tekst \u00feetta einstaklega vel, \u00fe\u00f3 alltaf megi deila um einstaka lausnir e\u00f0a \u00e1kvar\u00f0anir. Pers\u00f3nurnar eru tr\u00faver\u00f0ugar \u00e1 \u00edslensku, \u00fea\u00f0 \u00edslenska m\u00e1lsni\u00f0 sem R\u00fanar Helgi gefur \u00feeim tekst a\u00f0 endurspegla pers\u00f3nuleika \u00feeirra og a\u00f0st\u00e6\u00f0ur og \u00fe\u00e1 er a.m.k. h\u00e1lfur bj\u00f6rninn unninn.\u201c<\/p>\n<p>Eins og segir \u00e1 heimas\u00ed\u00f0u Uppheima, \u00fatgefanda b\u00f3karinnar, er\u00a0<em>Sem \u00e9g l\u00e1 fyrir dau\u00f0anum<\/em>\u00a0saga af \u00f6rlagar\u00edku fer\u00f0alagi fj\u00f6lskyldu um sveitir Mississippi me\u00f0 l\u00edk \u00e6ttm\u00f3\u00f0urinnar. Fj\u00f6lskyldume\u00f0limir og a\u00f0rir sem \u00feau m\u00e6ta \u00e1 lei\u00f0inni skiptast \u00e1 um a\u00f0 segja s\u00f6guna. \u00dar ver\u00f0ur sk\u00e1ldsaga sem er afar \u00f3venjuleg a\u00f0 ger\u00f0 og er \u00ed senn harmr\u00e6n og spaugileg. H\u00fan hefur l\u00f6ngum veri\u00f0 talin me\u00f0 merkustu sk\u00e1ldverkum 20. aldar. William Faulkner \u00feykir einn s\u00e9rst\u00e6\u00f0asti og magna\u00f0asti h\u00f6fundur sinnar t\u00ed\u00f0ar. Hann bj\u00f3 lengstum \u00ed sm\u00e1b\u00e6num Oxford \u00ed Mississippi og hlaut N\u00f3belsver\u00f0launin \u00ed b\u00f3kmenntum \u00e1ri\u00f0 1949.\u201c<\/p>\n<p>(Af vef H\u00e1sk\u00f3la \u00cdslands:\u00a0http:\/\/www.hi.is\/frettir\/thyding_runars_helga_a_faulkner_faer_lofsamlega_doma)<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/www.ruv.is\/frettir\/menning-og-daegurmal\/2020-12-08-sem-eg-la-fyrir-daudanum-william-faulkner\">Vi\u00f0tal vi\u00f0 R\u00fanar Helga \u00e1 R\u00e1s 1 8. desember 2020<\/a><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/timarit.is\/page\/6070069?iabr=on#page\/n55\/mode\/2up\/search\/einst%C3%B6k%20s%C3%BDn%20Faulkners\">Vi\u00f0tal vi\u00f0 R\u00fanar Helga \u00ed Morgunbla\u00f0inu 19. jan\u00faar 2014<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Sem \u00e9g l\u00e1 fyrir dau\u00f0anum eftir bandar\u00edska rith\u00f6fundinn\u00a0William Faulkner\u00a0\u00ed \u00fe\u00fd\u00f0ingu\u00a0R\u00fanars Helga Vignissonar, sem einnig ritar eftirm\u00e1la.\u00a0Faulkner\u00a0hlaut\u00a0N\u00f3belsver\u00f0launin \u00ed b\u00f3kmenntum \u00e1ri\u00f0 1949. Addie Bundren liggur fyrir dau\u00f0anum \u00ed herbergi s\u00ednu. Fyrir utan gluggann hamast elsti sonur hennar vi\u00f0 a\u00f0 sm\u00ed\u00f0a kistu handa henni. Til a\u00f0 hefna s\u00edn \u00e1 manni s\u00ednum hefur Addie teki\u00f0 lofor\u00f0 af honum um [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":420,"featured_media":0,"parent":6,"menu_order":17,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-449","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/rhv\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/449","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/rhv\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/rhv\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/rhv\/wp-json\/wp\/v2\/users\/420"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/rhv\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=449"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/rhv\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/449\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1612,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/rhv\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/449\/revisions\/1612"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uni.hi.is\/rhv\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/6"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/uni.hi.is\/rhv\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=449"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}